Saturday, February 13, 2021

قوپشو (شعبه)، قونشو (همسایه)، یاخشی (نیک)، تونشو (شمع‌دان)، قارشی (مقابل)، گؤرشو (همسایه)

 

قوپشو (شعبه)، قونشو (همسایه)، یاخشی (نیک)، تونشو (شمع‌دان)، قارشی (مقابل)، گؤرشو (همسایه)


مئهران باهارلی

 

تورک‌جه‌ده «یاخشی»، «قونشو»، «تونشو»، «گؤرشو» و «قارشی» کلیمه‌له‌ری‌نده گؤروله‌ن اسکی بیر «–شی» سون‌اکی واردیر. بو سون‌اک، اصلی‌نده خ«–یشیق» بیرله‌شیک اکی‌نین قیسالدیلمیشی‌دیر:

یاخشیYaxşı : نیک

یاخێشێق یاخشێق یاخشێ

یاخێشێقYaxışıq : اویقون، یاخیشیر، یاراشان، اویوم‌لو اولان (مناسب و متناسب با چیزی). اسکی تورک‌جه‌ده «یاخماق»: بیر شئیه یاخین‌لاشماق. بورادان «یاخیشماق» (یاخ+یش): بیر بیری‌نه یاخین‌لاشماق، یاخلاشماق؛ «یاخین»-نزدیک، «یاخا»-یقه، «یاخلاشیق»-تقریبا، «یاخلاشیم»-طرز برخورد، «یاخیشیق‌لی»-خوش تیپ، ...،


قوْنشۇQonşu : همسایه

قوْنۇشۇق قوْنشۇق قوْنشۇ

قوْنۇشۇقQonuşuq : بیر یئره یئرله‌شمیش، اورنانمیش. (مستقر شده در جوار چیزی). «قونوشماق» (قون+وش): بیر یئره یئرله‌شمه‌ک، اورنانماق. بورادان «قوناق»-مهمان‌خانه، «قونوق»-مهمان، «قونام»-مقام، «قونو»-موضوع، «قونوت»-مسکن، «قوناق‌لیق»-مهمانی، «قوناق‌لاماق»-در خانه‌ی خود مهمان کردن، ....


تۆنشۆTünşü : شمع‌دان

تۆنۆشۆک تۆنشۆک تۆنشۆ.

تۆنۆشۆکTünüşük : گئجه ایله ایلگی‌لی (شبانه، آنچه در سیاهی شب بکار رود). «تونوشمه‌ک» (تون+وش): گئجه‌له‌مه‌ک، گئجه‌نی گئچیرتمه‌ک. بورادان «تونه‌ک»- سیاه چال، «تونه‌ریک»-تاریکی قبر، «تون‌له‌مه‌ک»: شب را در جایی بیتوته کردن، «تونه‌مه‌ک»: شب را در شاخه آرامیدن پرنده‌گان، «دون»: دی، دیشب، «دونه‌ن»: دی، دیروز، ...


قارشیQarşı : مقابل، روبرو

قارێشێق قارشێق قارشێ

قارێشێقQarışıq : باشقا بیر شئیین اؤنو و قاباغی‌ندا اولان (آنچه مقابل چیز دیگری قرار دارد). «قاریشماق» (قار+یش): باشقا بیر شئیین قاباغی‌ندا بولونماق. بورادان «قارشی‌لاماق» پیشواز، استقبال، «قارشی‌لاشدیرماق»-مقایسه کردن، «قارشی‌لیق»-معادل، مقابل، «قارشیت»-ضد، مخالف، «قارشیلاشماق»-برخورد کردن، مواجهه، ....


گؤرشوGörşü :همسایه

گؤروشوک گؤرشوک گؤرشو

گؤروشوکGörüşük : سیخ‌جا و یا قارشی‌لیق‌لی اولاراق گؤروشوله‌ن کیمسه (آنکه با او بسیار ملاقات می‌شود). «گؤرمه‌ک» کؤکه‌نی‌نده‌ن. بو کلیمه بیر سیرا اورتاآسیا و سیبیر تورکیک دیل و لهجه‌له‌ری‌نده قونشو (همسایه) آنلامی‌ندا قول‌لانیلیر: کازاخ‌جادا «کؤرشی»، تاتارجادا «کۆرشی»، چوواش‌جادا «کۆرشه»، سیبیر تاتار آغیزلاری کورداک‌جا و تاراجادا «کۆرشۆ»، ....


قوْپشۇQopşu : شعبه

قوْپۇشۇق قوْپشۇق قوْپشۇ

قوْپۇشۇقQopuşuq : آنا‌گؤوده‌ده‌ن قوپموش (جدا شده از بدنه‌ی اصلی). بورادان «قوپماق»-جدا شدن، کنده شدن، «قوپارماق»-جدا کردن، کندن، «قوپوق»-جدا شده، «قوپونتو»- تکه‌ی جدا شده، ... بو سون‌اک‌ده‌ن یارارلاناراق «قوپشو» (شعبه؛ بیر ایداره، قوروم، بانک‌ین، ... شؤعبه‌سی) یئنی‌دئگی‌سی تؤره‌دیلمیش‌دیر.

 

Qopşuقوْپشۇ

شعبه

Qopuşuq قوْپۇشۇق: جدا شده از بدنه‌ی اصلی

(قوْپۇشۇق قوْپشۇق قوْپشۇ)

Yaxşıیاخشێ

نیک

Yaxışıq یاخێشێق:  مناسب و متناسب با چیزی

(یاخێشێق یاخشێق یاخشێ)ı

Qonşuقوْنشۇ

همسایه

Qonuşuq قوْنۇشۇق:  مستقر شده در جوار چیزی

(قوْنۇشۇق قوْنشۇق قوْنشۇ)

Tünşüتۆنشۆ

شمع‌دان

Tünüşük تۆنۆشۆک:  مربوط به شب، سیاهی

(تۆنۆشۆک تۆنشۆک تۆنشۆ)

Görşüگؤرشۆ

همسایه

Görüşük گؤرۆشۆک:  آنچه بسیار ملاقات می‌شود

(گؤروشۆک گؤرشۆک گؤرشۆ)

Qarşıقارشێ

مقابل

Qarışıq قارێشێق:  آنچه مقابل چیز دیگری قرار دارد

(قارێشێق قارشێق قارشێ)ı

Monday, February 8, 2021

مکتوب تورکی دوم اۇلۇنوْیان زینل خان بیگدلی شاملو - سپهسالار قیزیل‌باش (صفوی)

مکتوب تورکی دوم سپه‌سالار قیزیل‌باش (صفوی) اولونویان زینل‌ خان بیگدلی شام‌لو 

مئهران باهارلی

در طول محاصره‌ی بغداد به سال ١٦٢٥-١٦٢٦، زینل‌ خان بیگدلی شام‌لی (Zéynel Xan – Zeynel Han Şamlı, Synal Chaen, Zeynal Khan Shamlou) اولونویان (سپه‌سالار - فرمانده‌ی کل ارتش) اوردوی قیزیل‌باش (صفوی) مراسلات و مکاتبات متعددی با فرمانده‌ی اوردوی عثمانلی احمد حافظ پاشا داشت. این مکتوبات و مرسله‌ها که اکثر آن‌ها به زبان تورکی است دارای اهمیت بسیار در تاریخ نظامی - سیاسی تورک، اوردوهای تورک، تاریخ رسمیت زبان تورکی و تورکی مکتوب - نثر می‌باشند. قبلا در سؤزوموز یکی از مکتوبات تورکی زینل‌خان، به هم‌راه بیوگرافی مختصر او و شام‌لوها و .... منتشر شده است[1]. در این نوشته، دومین نامه‌ی تورکی وی تقدیم می‌شود. 

نامه‌های تورکی زینل خان شام‌لو فرمانده‌ی کل اوردوی قیزیل‌باش (صفوی) معرفی شده در سؤزوموز:

قیزیل‌باش (صفوی) اوردوسو اولو نویانی (باش‌قوموتانی‌) زینل خان شام‌لی‌نین سؤزوموزده تانیتیلان تورک‌جه مکتوب‌لاری

Kızılbaş (Safevi) Ordusu Ulu Noyanı (Başkomutanı) Zeynel Han Şamlı’nın Sözümüz’de tanıtılan Türkçe mektupları

Turkish Letters From Zeynel Khan Shamlou, Chief Of Staff Of The Qizilbash (Safavid) Army introduced in Sözümüz 

نامه‌ای تورکی از فرمانده‌ی کل ارتش دولت قیزیل‌باش (صفوی) زینل‌خان بیگدلی شام‌لو

http://sozumuz1.blogspot.com/2019/04/blog-post_12.html

مکتوب تورکی دوم  اولونویان زینل خان بیگدلی شام‌لی – سپه‌سالار قیزیل‌باش - صفوی

https://sozumuz1.blogspot.com/2021/02/blog-post_8.html

رقعه‌ی تورکی زینل‌خان شام‌لی‌ فرمانده‌ی کل اوردوی دولت قیزیل‌باش - صفوی

https://sozumuz1.blogspot.com/2021/05/blog-post_31.html

مکتوب تورکی زینل خان شام‌لی در جواب به نامه‌ی مصلحانه‌ی حافظ احمد پاشا، و قتل زینل خان توسط شاه صفی

https://sozumuz1.blogspot.com/2021/06/blog-post_26.html

 خلاصه‌ی مضمون نامه: در این نامه زینل‌خان می‌گوید «حافظ احمد پاشا» سپه‌سالار عثمان‌لی در ملاقات با فرستاده‌ی وی «جانی بیگ بیگدلی شام‌لو» گفته است اکنون که زینل‌خان جسر - پلی بر شط بهریز ساخته است، سپاهیان عثمانلی تصمیم گرفته‌اند برای نبرد به مصاف سپاه قیزیل‌باش بیایند. زینل‌خان می‌گوید او با شنیدن این خبر شادی‌آور با عجله به این طرف پل آمده و منتظر آمدن اوردوی عثمانلی است. سپس اضافه می‌کند مرسوم است میهمان را حتی اگر کافر باشد گرامی داشت. بنابراین شایسته است که اوردوی عثمانلی به عنوان صاحب‌خانه من باب مهمان‌نوازی قدم رنجه فرموده و خود با گذر از پل به سوی مهمان یعنی اوردوی قیزیل‌باش پیش بیاید و بدین طریق او را از رنج عبور از پل راحت کند. وی نامه‌ی خود را با این مطلب که منتظر جواب احمدپاشا خواهد بود تا به اقتضای آن عمل کند پایان می‌دهد.




Friday, February 5, 2021

مدحیه‌ی ولی‌قلی بیگ شاملو در ستایش شاه‌ عباس دوم

 مدحیه‌ی ولی‌قلی بیگ شاملو در ستایش شاه‌ عباس دوم


مئهران باهارلی


در این نوشته‌ یک مدحیه‌ی تورکی به ‌لهجه‌ی جغتایی در ستایش شاه ‌عباس ثانی[1] را، درج شده ‌در کتاب قصص الخاقانی[2] تقدیم کرده‌ام. سراینده‌ی این مدحیه‌ی تورکی، ولی‌قلی بیگ شاملو هروی (١٦٢٦-١٦٧٦) است. «قصص الخاقانی» تنها اثر باقی‌مانده‌ از ولی‌قلی بیگ شاملو کتابی در تاریخ دولت قیزیل‌باشیه و علاوتا حاوی سه ‌تذکره‌ است. در این کتاب ولی قلی ‌بیک شاملو در بسیاری از موارد ابیات منظوم خود را با عبارت «لمحرره» هم جای داده است. مدحیه‌ی تورکی شاه‌ عباس ثانی نیز یکی از آن‌هاست.  

 مدحیه ‌(اؤوگو چئشینی) یکی از ژانرهای بسیار محبوب در ادبیات کلاسیک تورک است[3]. در طول تاریخ تورکی ایران مدحیه‌های بی شماری به ‌زبان تورکی در ستایش سلاطین و حکام تورک حاکم بر ایران امروزی سروده ‌شده ‌است. یکی از دلائل سروده ‌شدن این مدحیه‌ها به‌ زبان تورکی، مقبولیت بیشتر مدحیه‌های تورکی نسبت به ‌مدحیه‌های فارسی از سوی سلاطین و حکام تورک که ‌زبان قومی‌شان تورکی بود است. بسیاری از مدحیه‌های تورکی نیز توسط ملک الشعراها و شعرای درباری و دیگر مقامات دولتی سروده‌ می‌شدند که ‌ناشی از موقعیت رسمی و دولتی بودن دوفاکتوی زبان تورکی بود. همچنین در طول تاریخ هزار و چند صد ساله‌ی تورک ایران، تورکی یک زبان پرستیژ بود و تورکی‌سرایی یک فعالیت ادبی باکلاس شمرده‌ می‌شد.

در میان لهجه‌های تورکی، لهجه‌ی جغتایی، به ‌سبب ارتباط با تورکان شرق و تورکستان که مسقط الراس نهایی سلاطین و حکام تورک حاکم بر ایران بود و داشتن یک ادبیات مکتوب و منثور و منظوم معظم، متعالی‌ترین و باکلاس‌ترین و فاخرترین لهجه‌های تورکی محسوب می‌شد. به ‌همین سبب بسیاری از مدحیه‌های تورکی سلاطین حاکم بر ایران فعلی تا نیمه‌ی دوم قرن نوزده‌ میلادی، به‌ لهجه‌ی جغتایی است[4].

شاملوها یکی از بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین گروه‌های طائفه‌ای تورکمانان قیزیلباش بر مذهب علوی بودند که‌ در تاسیس، حیات و تداوم دولت قیزیل‌باشیه نقشی تعیین کننده‌ داشتند. شاملوها در عرصه‌های مقامات و مناصب دیوانی - اداری، نظامی، حکام و مدیران ایالات و ولایات، له‌له‌گی و تربیت شاهزاده‌گان قیزیلباش، و دارا بودن مقامات روحانی مذهب قیزیلباشی (خلیفه‌گی، ...) نیز در بسیاری از مقاطع زمانی در صف اول قیزیل‌باشان بودند (شاه‌ عباس دوم خود تربیت یافته‌ی جان بیگ خان شاملو، قورچوباشی سلطنتی بود)[5].

هرچند شاملوها به‌ عنوان حاکم و والی در همه‌ی قلمروی دولت قیزیل‌باشیه ‌بویژه در ‌تورک‌ایلی (همدان، قوم، قزوین، ری، ساووج‌بولاق، ساوه، تبریز، سونقور، ... ) فارسستان، بلوچستان و ... خدمت کرده‌اند، اما حاکمیت سیاسی-اداری شاملوها در شمال شرق و شرق قلمروی قیزیل‌باشیه ‌یعنی خوراسان-شمال افغانستان- شرق ایران امروزی (هرات، مرو، استرآباد، نیشابور، اسفراین، سبزوار، طبس، مشهد، سیستان، ...) مدام‌تر، طولانی‌تر و گسترده‌تر بوده ‌است. سراینده‌ی این اؤوگوی تورکی ولی‌قولو ‌به‌ی داوود اوغلو شاملی هروی  نیز که ‌در هرات به‌ دنیا آمده‌ و در آن‌جا و سیستان رشد کرده ‌بود از نسل شاملویان حاکم بر خراسان-شرق افغانستان-سیستان است.



Wednesday, February 3, 2021

آغیت – مرثیه‌ی تورکی در سوگ عمر ناجی: ناجی وطن یولوندا فدا ائتدی جانی‌نی، ایران ‌ایلی‌نده ‌تؤکدو او قیمت‌لی قانی‌نی

 

آغیت – مرثیه‌ی تورکی در سوگ عمر ناجی

 

ناجی وطن یولوندا فدا ائتدی جانی‌نی

ایران ‌ایلی‌نده ‌تؤکدو او قیمت‌لی قانی‌نی

 

مئهران باهارلی

 

در این نوشته ‌یک آغیت – مرثیه‌ی تورکی منتشر شده در نشریه‌ی «ترجمان حقیقت» در سوگ عمر ناجی، نظامی، سیاستمدار، شاعر، خطیب، ادیب، فرماندهی پارتیزانی و از رهبران اتحاد و ترقی را آورده‌ام. عمر ناجی (١٨٧٨-١٩١٦ جولای) مشهور به «‌پیر انقلابیون ایران»، از قهرمانان ملی خلق تورک ساکن در تورک‌ایلی و ایران، و مانند «علی احسان پاشا»، «روشنی بیگ»، «خلیل پاشا» و ... در جرگه‌ی شخصیت‌های ملی تورک است که ‌توسط تاریخ‌نگاری‌های ایران‌گرا و آزربایجان‌گرا بالکل از حافظه‌ی ملت تورک ما حذف شده‌ است. عمر ناجی و روشنی بیگ و ... به ‌نسلی از ایدئآلیست‌ها و آرمان‌گرایان تورک تعلق داشتند که‌ در آغاز قرن بیستم داوطلبانه ‌به ‌آفریقا و خاورمیانه‌ و قفقاز و آسیای میانه ‌و شبه‌ قاره‌ی هند و شرق دور عازم شدند تا آن سرزمین ها را با ایجاد حرکت‌های مردمی و قیام‌های مسلحانه‌ از یوغ اسارت دولت‌های استعمارگر اوروپایی روسیه‌ و بریتانیا و فرانسه ‌رها کنند. این «ده‌لی ولی»های دهه‌های پایانی قرن ١٩- آغازین قرن ٢٠؛ هم‌تایان «آلپ اه‌ره‌ن»های تورک فاتح آناتولی و بالکان در قرون ١١-١٣ میلادی بودند.

در زیر نخست آغیت تورکی مذکور و سپس بیوگرافی مختصر عمر ناجی را داده‌ام.











Sunday, January 31, 2021

به خاطره‌ی ٩ شهید شهبندری اورمیه که مظلومانه توسط قوای روسیه-آسوری به دار آویخته شدند.

 

به خاطره‌ی ٩ شهید شهبندری اورمیه که مظلومانه توسط قوای روسیه-آسوری به دار آویخته شدند.


مئهران باهارلی


در تاریخ ٢ نووامبر ١٩١٤، یازده شب ارتش تزاری روسیه با دو گردان سواره و پیاده نظام هر کدام ٥٠٠ نفره‌ به همراه یک گردان ٣٠٠ نفره از متحدینشان قوای مسلحه‌ی نستوری آسوری، به شبهندری عثمانلی در اورمیه هجوم آوردند و پس از یک درگیری دو ساعته، و به قتل رسانیدن یک محافظ کونسول‌گری آن را اشغال نموده و غارت و تخریب کردند. در عقب، کونسول عثمانلی در اورمیه یوزباشی حسین نجاتی افندی به همراه زن و فرزندان خردسالش و دیگر کارکنان و محافظین کونسول‌گری و خانواده‌هایشان را دست‌گیر کرده به پادگان روسی در اورمیه منتقل کردند. مهاجمین-متجاوزین روس همچنین ٤٠ خانوار تورک سنی اهل اورمیه که به شهبندری عثمانلی پناهنده شده بودند را توقیف کرده و به کونسول‌گری روسیه بردند. سپس از میان این پناهنده‌‌گان غیر نظامی، هشت نفر بی‌گناه را به طور کیفی انتخاب و همان شب در همان محل بی رحمانه به دار آویختند. در مقاله‌ی حاضر، که به خاطره‌ی این شهدای شهبندری اورمیه قلمی شده است، یک مصاحبه و یک گزارش از شهبندر عثمانلی در باره‌ی این واقعه را به همراه توضیحاتی تقدیم کرده‌ام.

خلاصه‌ی ماجرا: یوزباشی حسین نجاتی افندی در مصاحبه و گزارش خود جزئیات تهاجم قوای روس و آسوری به شهبندرخانه‌ی اورمیه، توقیف او و خانواده‌اش و انتقال آن‌ها به تفلیس و روسیه، و سپس بازگشت به استانبول از طریق فنلاند-سوئد-آلمان-اوتریش را داده است. بخش مربوط به تهاجم قوای روس و آسوری به شهبندری اورمیه به طور خلاصه چنین است:

پس از آنکه بین ارتش روسیه و عشایر [کورد] ایران زدو خوردها شروع شد، روس‌ها آسوری‌ها را مسلح و آن‌ها هم شروع به ایجاد باندهای مسلح اشقیاء و تروریستی کردند. به سبب تجاوزات این باندهای آسوری و همچنین از بین رفتن تدریجی امنیت و آسایش در اورمیه و پیرامون آن، حدود چهل خانواده‌ی مسلمان از تورک‌های سنی اورمیه به شهبندرخانه‌ی عثمانلی پناهنده شده بودند. به این دلیل ما هم تعداد محافظان مسلح شهبندری را افزایش داده بودیم. این‌ها که تعدادشان ١٥-١٦ نفر بود، به سبب وضعیت غیر قابل اعتماد در منطقه، روزها استراحت و شب‌ها کشیک می‌دادند.

در دوم نووامبر ١٩١٤ مصادف با عید قربان دوشنبه، حدود ساعت ده و نیم شب، یک نیروی قازاق روس مرکب از یک گردان پانصد نفره‌ی سواره و یک گردان پانصد نفره‌ی پیاده و یک گردان سیصد نفره‌ی نستوری مسلح در حال عبور در خیابان شهبندرخانه دیده شد. ما هیچ اطلاعی از اعلان جنگ عثمانلی به روسیه نداشتیم. زیرا پوست و خطوط تلگراف همه در کونترول رو‌س‌ها بود و ما از هیچ جا خبری دریافت نمی‌کردیم. به همین سبب از ذهن هیچ کس خطور نمی‌کرد که عساکر روسیه به شهبندری تجاوز بکنند. اما نیروهای روس به فرماندهی ژنرال آفرئسیموخون (؟) که فرمانده‌ی قوای روسیه در منطقه‌ی اورمیه بود و ملازم اول چئرناشوف (؟) که تحت امر او بود به شهبندرخانه نزدیک شدند، به نگهبان حمله کرده و وی را خلع سلاح نمودند و پس از بستن راه‌ها، به پشت بام‌ها رفته و محله‌ای که در آن قرار داشتیم را به محاصره درآوردند. همزمان چند صد نفر مسلح به شهبندرخانه داخل شدند، غلفتا به اوتاقم ریختند و من بی خبر از حمله را -که در قلم اوداسی (اوتاق تحریریه) مشغول رمزگذاری به اطلاعاتی که قرار بود به وزارت خارجیه و والی‌گری وان فرستاده شود بودم- به همراه کاتب حسین افندی دستگیر کردند. به سبب آنکه حمله ناگهانی بود نتوانستم هیچ گونه مدافعه‌ای بکنم. متجاوزین در حالیکه عساکر نیزه‌دار مرا تحت نظارت داشتند، رمزهای وزارت‌خانه‌های خارجیه و داخلیه، صندوق و تمام اوراق کونسول‌گری را ضبط کردند.

در این میان ناگهان صدای اسلحه شنیده شد. محافظین مسلح شهبندرخانه که بی خبر از ماجرا، در باغچه‌ی بزرگ شهبندرخانه مشغول استراحت بودند، به محض اینکه دریافتند روس‌ها به کونسولگری حمله‌ کرده‌اند و با دیدن اینکه سانجاق-پرچم کونسول‌گری پائین کشیده می‌شود، به موجب دستورات قبلی فورا به سوی متجاوزین آتش گشودند. با پاسخ طرف مقابل، درگیری بلاانقطاع و بسیار شدیدی از یازده شب تا یک صبح بوقوع پیوست که در نتیجه‌ی آن یکی از محافظان مسلحمان به نام «محمت» شهید و یکی دیگر زخمی شد. از روس‌ها هم دو سرباز کشته و سه نفر مجروح و از باندهای مسلح آسوری یک نفر مقتول شد. پس از آن روس‌ها درها را شکسته به محل اقامت خانواده‌ام داخل شدند و من و عائله‌ام– شش نفر شامل دو دختر نه ماه و چهار ساله و مادرزنم، را دست‌گیر و بدون آنکه اجازه‌ی برداشتن وسائلمان را به ما بدهند به مرکز فرماندهی –پادگان روس در اورمیه منتقل کردند. آن‌ها چهل خانوار تورک سنی مذهب پناهنده به شهبندرخانه و محافظان کونسول‌گری به‌ همراه خانواده‌هایشان را هم دستگیر کرده و به کونسول‌گری روسیه بردند. و در همان شب که ما به اورمیه حرکت کردیم از میانشان «حاجی سلیمان بیگ» که ‌منشی خصوصی سید طحه‌ بود و پسر وی «مجید بیگ» و شش نفر دیگر را بدون هیچ سببی با‌ به دار آویختن اعدام کردند.

در مرکز فرماندهی با ما با خشونت و شدت تمام رفتار کردند. سپس ما را سوار ماشین‌ها کرده و با تحقیر همراه یک افسر و پنجاه سواره و تحت نظر به اسکله‌ی ساحل دریاچه‌ی اورمیه بردند. هنگامی که به آنجا رسیدیم یک کشتی آماده به حرکت در اسکله بود. اما ما را چهار روز در محلی که چهار طرف آن بسته بود حبس کردند. در این مدت کسی به خوراک و نوشاک ما رسیده‌گی نمی‌کرد و تدارک غذا از طرف خودمان هم بسیار مشکل بود. در روز چهارم حبسمان، دوباره به اسکله‌ی شراب‌خانه منتقل شدیم و از آنجا به همراه مترجم شهبندرمان که اهل ایران و مسلط به روسی بود با ماشین به جولفا آمدیم. ....