ویروس کورونا و قاجارها

اگر یک هزارم واقعه‌ی ویروس کورونا در دوره‌ی قاجار اتفاق می‌افتاد، نه تنها فارس‌ها بلکه تمام تورک‌ستیزان در مقیاس بین المللی، یک صدا از تورک‌های وحشی و بی لیاقت و .... دم می‌زدند و با ایجاد ده‌ها شورش براندازانه و عصیان مشروطه‌نما، خواستار پایان دادن به حاکمیت تورک‌های قولدور و موغول و .... در ایران می‌شدند

اما الان کسی از بی کفایتی نظام فارسی-آریایی و لزوم پایان دادن به حاکمیت فارس بر ایران صحبتی نمی‌کند. حال آنکه اصل مطلب و ریشه‌ی اغلب مشکلات ایران و حتی منطقه همین حاکمیت فارسی-آریایی است...

در مواجهه با افراد لومپن و نژادپرست فارسی-ایرانی و نژادپرستی ضد تورک و ادبیات نفرت ضد تورکیه‌ای ایرانیان

در مواجهه با افراد لومپن و نژادپرست فارسی-ایرانی و کلا نژادپرستی ضد تورک و ادبیات نفرت ضد تورکیه‌ای ایرانیان مخصوصا فارس که از صدر تا ذیل جامعه، از چپ و راست و مذهبی و سکولار و ...‌ مبتلا به آنند، نباید خاموش و زیاد مبادی آداب بود. زیرا این رفتار متمدنانه‌ی یک‌طرفانه‌ی تورک‌ها‌، صرفا به گستاخی و دریده‌گی تورک‌ستیزان می‌افزاید و آنها را به سرکوب تورک‌ها تشویق و جری‌تر می‌کند. چرا که در عالم سیاست و اجتماع «سکوت علامت رضاست». 

در نتیجه‌ی همین رفتار تسلیم‌گرایانه‌ی ما است که کار از دستمال‌کشی-پاچه‌خواری تاجیک‌ها برای سلاطین تورک در قرن پیش، به انکار وجود تورک و ممنوع کردن تورکی در ایران از طرف فارس‌ها در حال حاضر رسیده است....

سولطان سولئیمان قانونی: اوْلمایا دولت جهان‌دا بیر نَفَس صحّت گیبی

سولطان سولئیمان قانونی:

اوْلمایا دولت جهان‌دا بیر نَفَس صحّت گیبی

مئهران باهارلی

SÜLTAN SÜLEYMAN KÂNÛNÎ:

OLMAYA DEVLET CİHANDA BİR NEFES SIHHAT GİBİ

MÉHRAN BAHARLI

کورونا ویروسو (سیواشقی‌سی) بولاشما-سالقینی‌نا قارشی، آلینماسی گره‌که‌ن اؤنله‌م‌له‌ر

کورونا ویروسو (سیواشقی‌سی) بولاشما-سالقینی‌نا قارشی، آلینماسی گره‌که‌ن اؤنله‌م‌له‌ر

(تدابیر لازم برای مقابله با سرایت و اپیدیمی کوروناویروس)

مئهران باهارلی

-حیوان‌لارا (اؤلۆ و یا دیری)، اؤزه‌ل‌لیک‌له قۇش‌لارا و توْیۇق‌لارا، توْخۇنمایێن

-چیی حیوان اۆرۆن‌له‌ری‌نه (ات، سۆت، بالێق، توْیۇق، یۇمۇرتا، ....)، پیشمه‌میش گؤیه‌ره‌نتی‌له‌ره، یۇوۇلمامێش یئمیش‌له‌ره (میوه‌له‌ره) توْخۇنمایێن 

-یئمه‌ک‌له‌ری اییی‌جه پیشیرین

-چیی و آز پیشمیش یئمه‌ک‌له‌ر (ات، یۇمۇرتا، گؤیه‌ره‌نتی،...) یئمه‌یین 

-باشاردێقجا حیوان اۆرۆن‌له‌ری قۇللانمایێن

-حیوان ساتێن آلێنان ساتاق‌لارا (بازارلارا)، ساللاخانالارا، ات‌چی-قصاب‌‌لارا، حیوان بسله‌یه‌ن تارلالارا، آخێرلارا، حیوانات باغچالارێنا، ... اۇغرامایێن

- سێخجا ال‌له‌رینیزی، اؤزه‌ل‌لیک‌له ال آیاسی‌نێ (ال ایچی‌نی) و دێرناق آلتی‌نێ سۇ و سابێن‌لا ان آز ٢٠ ثانیه سۆره‌یله یۇوۇن 

-سۇ یوْخسا ال‌له‌رینیزی آلکوْل‌لۇ آرێندێرێجی‌لارلا (ایستئریل ائدی‌جی‌له‌رله) یۇوۇن

-ال‌له‌رینیزی سێخ سێخ یۇوۇن: یئمه‌ک حاضێرلارکه‌ن، یئمه‌ک یییه‌نده‌ن قاباق، تۇوالئت‌ده‌ن سوْنرا، ائوده‌ن دێشارێ چێخمادان، دێشاری‌دان ائوه گلینجه، حيوان‌لارا توْخۇندۇق‌دان سوْنرا، ال‌له‌رینیز هر هانسێ بیر نده‌ن‌له کیرلی و کیفیر اوْلمۇش‌سا....

-یۇوۇلمامێش ال‌له‌ گؤز، بۇرۇن و آغزێنێزا توْخۇنمایێن

-آسقێرێنجا، اؤسکۆرۆنجه آغێز و بۇرنۇنۇزۇ یاغ‌لێق و سیله‌ک (بئز ویا کاغاز دستمال) و یا قوْلۇنۇزلا قاپاتێن، و یا دیرسه‌یینیزین ایچینه اؤسکۆرۆن

-گره‌کمه‌دییینده ائوده‌ن دێشارێ چێخمایێن

-دێشارێ چێخێنجا –اؤزه‌ل‌لیک‌له سایری‌ائوی (بیمارستان)، ساغالتقا (کیلینیک) و بنزه‌ری یئرله‌ره اۇغرایاندا، یارمان یاشماغێ (جراح‌ ماسکی) تاخێن 

-قۇللاندێغێنێز یاشماغێ (ماسکی) هر گون ده‌ییشدیرین

-دێشاری‌دا ایکه‌ن اؤزۆنۆزله ال ساسێنتی‌قێرانێ (دئزئنفئکتانی، ضد عفونی کننده) داشێیێن

-تۇدالێ (خطرلی، ریسک‌لی) یئرله‌ره (قاپانتێ-قرنطينه، ...) گئدینجه و یا ریسک‌لی نسنه‌له‌ره (حیوان‌لارا، ...) توْخۇنۇنجا الجه‌ک تاخێن

-قۇللاندێغێنێز الجه‌ک‌له‌ری هر گۆن ده‌ییشدیرین

-دێشاری‌دا اینسان قالابالێق‌لاری‌نا قارێشمایێن، قالابالێق اوْرتام‌لارا گئتمه‌یین

-باشقالارێ ایله اؤپوشمه‌یین، توْخالاشمایێن (ال وئرمه‌یین)، قۇجاق‌لاشمایێن 

-هر هانسێ بیر خسته‌لیک، اؤزه‌ل‌لیک‌له سوْلۇنۇم بلیرتی‌سی (اؤکسۆرۆک، قێزدێرما، نفس دارلێغێ، تیتره‌مه، باش و گؤوده آغری‌سێ، تێرێق، بۇلانتێ قۇسما، بۇرۇن آخێنتی‌سێ، بوْغازدا قۇرۇلۇق-یانما، ......) اوْلان شخص‌له‌رده‌ن اۇزاق دۇرۇن، اوْنلارا عایید اشیا و پالتارلارا توْخۇنمایێن

-گره‌کمه‌دییینده سایری‌ائوی (بیماریستان) و ساغ‌لێق اوْجاق‌لاری‌نا (درمانگاه‌لارا) اۇغرامایێن

-شخصی و یۆکسه‌ک آرێنێم (هییژئن) اؤلچۆت‌له‌ری‌نه (ایستانداردلارێنا) دقت ائدین:

-تۇماو آشی‌سێ (آنفولانزا واکسن‌ی) یاپدێرێن

-حوله‌له‌رینیزی، ا‌لینیزله اوْنلارا توْخۇندۇیسانێز، یۇوۇن

-تئز تئز کیرله‌نه‌ن دوزئی‌له‌ری (مطبخ‌ده، تووالئت‌ده، ...) تمیزله‌یین 

-قۇللاندێغێنێز یاشماق (ماسک)، سیله‌ک (دستمال)،....ی ایشله‌تدیکده‌ن همه‌ن سوْنرا قاپاغێ اوْلان زیبیل‌قابی‌نا آتێن

-دێشاری‌دا قاپێ قوْلۇ- قاپێ توْخماغێ (دستگیره‌سی)، آغێناج قوْرخۇلۇغۇ (نرده‌ی پلکان)، آغماج (آسانسور) دۆیمه‌له‌ری، اوْتوبوس-مئترو تۇتاج‌لارێ.... نا توْخونمایێن

-شخصی بارداق (لیوان)، قاشێق، چاتال، حوله، پالتار،.... ێنێزێ باشقالارێ ایله اوْرتاق و پایلاشا قۇللانمایێن

- بوْل سێوێ تۆکه‌تمه (چای، سوپ، ...)، ایستی چیمه‌ک (دوش)، یئته‌رلی اۇیخۇ، چئشیت‌لی دیریلته‌ج‌له‌ر (ویتامین‌له‌ر)، دۆزه‌ن‌لی آوێنج (نرمش)، .... خسته‌لیک‌له‌ره قارشێ بدن دیره‌نجی‌نی آرتێرار

-اؤزۆنۆزۆ یاخچێ حیس ائتمه‌دییینیزده، و یا سوْلۇنۇم یوْل‌لارێ خسته‌لییی بلیرتی‌له‌ری اوْرتایا چێخێنجا (اؤکسۆرۆک، قێزدێرما، نفس دارلێغێ، تیتره‌مه، باش و گؤوده آغری‌سێ، تێرێق، بۇلانتێ قۇسما، بۇرۇن آخێنتی‌سێ، بوْغاز یانماسێ، ......) ساغ‌لێق مرکزله‌رینه خبر وئرین

- هر هانسێ بیر خسته‌لیک بلیرتینیز وارسا، مسافرته گئتمه‌یین

-ریسک‌لی بؤلگه‌له‌ره سفر ائتمه‌یین

-سفرده ایکه‌ن خسته‌له‌نیرسه‌نیز عاجیلن ساغ‌لێق مرکزله‌رینه بیلدیرین، اۇزمان‌لاردان کؤمه‌ک ایسته‌یین

مینیاتورهای رسّام تورک «عبدالمومن نقّاش خویی» به سبک اویغوری-سلجوقی و اهمّیت آن‌ها در هنر نقّاشی تورک

مینیاتورهای  رسّام تورک «عبدالمومن نقّاش خویی» به سبک اویغوری-سلجوقی و اهمّیت آن‌ها در هنر نقّاشی تورک 

تورک رسّام خوی‌لو عبدالمومن نقّاش‌ین اویغور-سالجوق‌لو اوسلوب‌لو مینیاتورلاری ١٣. یوزایل 

مئهران باهارلی

 

TÜRK RESSAM HOYLU EBDÜLMÜ’MİN NAKKAŞ’IN UYGUR-SALÇUKLU ÜSLÜBLÜ MİNYATÜRLERİ, 13. YÜZYIL. 

Uyghur  - Seljuk style Miniatures of Turkish Painter Abdülmü’min b. Muhammed en-Nakkāş el-Hoyî (‘Abd al-Mu’min b. Muhammad al-Naqqash al-Khoyi), 13th century

 

MÉHRAN BAHARLI

mehranbahari1@yahoo.com 

https://independent.academia.edu/MBaharli

https://sozumuz1.blogspot.com/

https://www.facebook.com/profile.php?id=100016259447627

خلاصه:

خوْی‌لو عبدالمومن مَحْمَداوغلو (عبدالمومن بن محمّد نقّاش خویی) هنرمند، نقّاش، مینیاتوریست و خطّاط تورک قرن ١٣ میلادی؛ متولّد خوی، آزربایجان، تورک‌ایلی؛ رسّام و احیاناً کاتب مینیاتورهای یک نسخه‌‌ی منحصر به فرد «مثنوی ورقه و گل‌شاه» به فارسی در قونیه – آناتولی سلجوقی و یا «تورکمانیای غربی» است. مینیاتورهای عبدالمومن نقّاش خویی در این نسخه‌ که ابعاد گوناگون حیات در قلمروی امپراتوری تورک سلجوقی را به دقّت ثبت کرده‌اند، در زمره‌ی عالی‌ترین نمونه‌های «سبک اویغوری» (تورکستان چین) هنر تصویری، نقّاشی و مینیاتور تورک در قلمروی سلجوقی به‌شمار می‌روند. سبک اویغوری هنر مینیاتور و نقّاشی تورک بین قرون هفتم تا ١٥ میلادی توسّط تورک‌ها از آسیای میانه در شرق به قلمروی اوغوز غربی شامل خاورمیانه و سپس آسیای صغیر در غرب منتقل و در آنجا به سبک سلجوقی موسوم شده است. بدین سبب مینیاتورهای عبدالمومن خویی از یک طرف نشانه‌هایی از هنرهای تورفان، چینی، آسیای مرکزی، موغولی و حتّی هندی را در خود داراست و از طرف دیگر مشابهت و عینیت‌هایی با دیگر نمونه‌های هنر نقّاشی تورک (نسخه‌های خطّی و تصاویر دیواری، چینی‌ها و سرامیک‌ها و کاسه‌ها و ...) باقی‌مانده از اواخر دوره‌ی دولت تورک غزنوی و سراسر دوره‌ی سلجوقی در ایران، آزربایجان، آناتولی، تورک‌ایلی، شمال عراق-موصل، شمال سوریه-رققا و حتّی شمال آفریقا نشان می‌دهد.

Özet

13. Yüzyılda Hoy'da (Batı Azerbaycan, Türkili) doğmuş Türk sanatçı, ressam, minyatürcü ve hattat, Hoylu Ebdülmü’min Mehmedoğlu Nakkaş, Varga ile Gülşah Mesnevi'nin Konya kentinde, Selçuklu Anadolusu veya Batı Türkmanya'da yazılmış Farsça bir nushasındaki minyatürlerin ilüstratörü ve muhtemelen yazıcısıdır. O dönemde Türk Selçuklu İmparatorluğu topraklarındaki yaşamın çeşitli yönlerini titizlikle tasvir eden bu minyatürler, Türk resim sanatı ve minyatüründe Uygur (Çin Türkistanı) stili olarak bilinen stilin en iyi örneklerinden sayılır. "Uygur stili" Orta Doğu ve Küçük Asya'yı da kapsayan Batı Oğuz topraklarına, 7. - 15. yüzyıllar arasında Orta Asya'dan gelen Türkler tarafından getirilen ve burada Selçuklu adlandırılan stildir. Bunun sonucunda Hoylu Ebdülmü’min'nin minyatürleri bir yandan Turfan, Çin, Orta Asya, Moğol hatta Hint sanatlarının izlerini taşır, öte yandan Türk Gazneli döneminin sonu ve bütün Selçuklu dönemi boyunca İran, Azerbaycan ve Türkili, Kuzey Irak (Musul), Kuzey Suriye (Rakka) ve hatta Kuzey Afrika'da yaratılmış diğer Selçuklu tarzı Türk resim örnekleriyle (el yazmaları, duvar resimleri, seramikler, kaseler, vb.) aynilik ve benzerlikler gösteriyor.

Abstract

Turkish artist, painter, miniaturist and calligrapher Hoylu Ebdülmü’min Mehmedoğlu Nakkaş (Abdulmu’min bin Mohammad Naqqash Khoei), born in Khoy city (West Azerbaijan, Türkili) in the 13th century, is the illustrator and possibly the scribe of the miniatures in a unique Persian manuscript of Varga and Gulshah Mesnevi written in Konya, Seljuk Anatolia, or Western Turkmania. These miniatures meticulously depict various aspects of life in the territories and time of the Turkish Seljuk Empire. They are considered to be among the best examples of the style known as the Uyghur (Chinese Turkistan) style in Turkish pictorial art, painting, and miniature. The "Uyghur style" was brought to the Western Oghuz lands, including the Middle East and Asia Minor, by the Turkics from Central Asia between the 7th and 15th centuries, over time it evolved in to the "Seljuk style". As a result, the miniatures of Hoylu Ebdülmü’min bear traces of Turfan, Chinese, Central Asian, Mongol, and even Indian arts, while also showing similarities with other examples of Seljuk style Turkish painting (manuscripts, wall paintings, ceramics, bowls, etc.) created in Iran, Azerbaijan and Türkili, Northern Iraq (Mosul), Northern Syria (Raqqa), and even North Africa during the end of the Turkish Ghaznavid period and the throughout the entire Seljuk period.

مقدمه:

تمام مینیاتورهای عبدالمومن خویی در این نسخه را، اغلب به صورت رنگی، در پایان این مقاله داده‌ام.

https://sozumuz1.blogspot.com/2020/02/blog-post_22.html

لینک مینیاتورها در آلبوم فیس‌بوکی:

Xoylu Ebdülmü’min Naqqaş’ın Uyqur-Selçuqlu üslübünde Türk minyatürleri.

خوی‌لو عبدالمومن نقّاش‌ین اویغور-سالجوق‌لو اوسلوبوندا تورک مینیاتورلاری

Uyghur  - Seljuk style Turkish Miniatures of Abdülmü’min b. Muhammed en-Nakkāş el-Hoyî ('Abd al-Mu'min b. Muhammad al-Naqqash al-Khoyi), 13th century

https://www.facebook.com/profile.php?id=100016259447627&sk=media_set&set=a.581420515743258&type=3

فعالین سیاسی آزربایجان‌گرا، تحریف تاریخ و معرفی کردن رهبران فاقد شعور ملی تورک جنبش مشروطیت به عنوان شخصیت‌های ملی

فعالین سیاسی آزربایجان‌گرا، تحریف تاریخ و معرفی کردن رهبران فاقد شعور ملی تورک جنبش مشروطیت به عنوان شخصیت‌های ملی 

رضا هئیت در صفحه‌ی فیس بوکی خود در مطلبی [1] که در باره‌ی دو آفیش انتخابات در شهر «پیشگین» (نام آن با فورم نادرست و فارسی «مشکین» نوشته است) از جمله ادعا کرده ستارخان و باقرخان پیشگامان جنبش مشروطیت بودند که مانند رهبر حرکت آزادی‌سِتان شیخ محمد خیابانی برای حاکم نمودن حقوق (قانون)، دموکراسی و خودمختاری آزربایجان مجادله می‌کردند.

در پاسخ کامنتی به تورکی نوشتم که در زیر می‌آید و در آن به تقریب گفته‌ام:

آنچه در باره‌ی آفیش دوم نوشته شده از بنیان نادرست است. جنبش مشروطیت یک حرکت ضد تورک تحت مدیریت انگلستان، و بی ربط با ملت تورک بود. ستارخان و باقرخان هم پیشگامان مشروطیت نبودند. جنبش مشروطیت دارای پیشگامان و رهبران و مدیران مشخص و متفاوتی عبارت از انگلستان، ماسون‌ها، پارسیان هندوستان، ازلیان، زرتوشتیان بومی، باستان‌گرایان، داشناک‌ها و دیگر احزاب ارمنی و بختیاری‌ها و ... بود.

بر خلاف ادعای مطرح شده، رهبران مشروطیت برای حاکمیت حقوق و قانون مبارزه نمی‌کردند. بر عکس اغلب افرادی بودند قانون‌گریز، هرج و مرج طلب، تروریست، الوات و مافیایی و ....

ستارخان و باقرخان نه رهبر و نه «پیشگام» جنبش مشروطيت بودند. آن‌ها به عنوان «پسگام»، در مرحله‌ای رهبری مقاومت مردم تبریز بر علیه اشغال این شهر توسط قوای دولتی مستظهر به روسیه‌ی تزاری را بر عهده داشتند که بعدها هر دو مغضوب مشروطه‌طلبان شدند. ستارخان بدست مشروطه‌طلبان به قتل رسید و باقرخان به سبب تورک‌گرایی منفور مشروطه‌طلبان شد.

جنبش مشروطیت دارای هیچ خواستی برای خودمختاری وطن تورک و یا نیمی از آن که در ایالت آزربایجان قرار داشت نبود. مشروطیت حرکتی تمرکزگرایانه بود و بماند خودمختاری و ایجاد یک دولت جدید تورک بر بخشی از وطن تورک، در صدد پایان دادن به حاکمیت تورک بر ایران و دولت تورک قبلا موجود قاجار در ایران بود.

آنچه در باره‌ی خیابانی ادعا شده، بازنویسی تاریخ و جعلی و بافنده‌گی است. خیابانی یک شخصیت فاقد شعور ملی تورک، بلکه ضد تورک و ایران‌گرا بود. یک هدف داشت و آن نجات ایران و پرچم‌داری منطقه‌ی آزربایجان برای نجات وطن ایران بود. حتی خیابانی و فرقه‌اش فرقه‌ی دموکرات آزربایجان، به سبب دشمنی با نیروهای ملی تورک بومی و عثمانلی، همسویی با انگلستان و همکاری با پان‌ایرانیست‌ها و داشناک‌ها در سرکوب و ترور نیروهای ملی بومی تورک و اقدام برای ممنوع ساختن زبان تورکی در سال‌های جنگ جهانی اول، از پشت به ملت تورک خنجر زده به وی خیانت کرده‌اند.

در این تاریخ‌بافی، وطن تورک نیز به صورتی نادرست و بر مبنای ایدئولوژی آزربایجان‌گرایی و با گرته‌برداری از آزربایجان قفقاز، به صورت «آزربایجان» تعریف شده است. حال آنکه وطن تورک در ایران عینیتی با جوغرافیای آزربایجان و یا تقسیمات اداری دارای نام آزربایجان ندارد، مرکز آن هم باکو نیست. بلکه وطن تورک، سرزمین آباء و اجدادی توده‌ی تورک است که وی هم اکنون نیز بر آن زنده‌گی می‌کند. این سرزمین از تهران و اراک و نهاوند و سونقور و ... شروع می‌شود و اقلا نیمی از آن در خارج جوغرافیای آزربایجان قرار دارد.

آزربایجان‌گرایانی که شخصیت‌های غیر معتقد به هویت ملی تورک، کسانی که منکر وجود ملت تورک هستند، کسانی که بیش از نیمی از وطن تورک را به صرف آنکه در خارج جوغرافیای آزربایجان قرار دارد وطن تورک نمی‌شناسند، رهبران مشروطه و آزادی‌سِتان را که ماشه‌های انگلستان و مزدوران روسیه و ارمنستان .... بودند به عنوان رهبر و مودل و شخصیت ملی به ملت تورک عرضه می‌کنند، خدمتی به ملت تورک و وطن تورک نمی‌کنند. فعالین سیاسی آزربایجان‌گرا هم، با اصرار بر بازتولید و پخش این دروغ‌ها و فریب مردم، به حقیقت و به ملت تورک و به وطن تورک خیانت می‌کنند. آزربایجان‌گرایان باید به پخش این دروغ‌ها و وارونه‌نمایی‌ها پایان دهند.

 

İkinci resimle ilgili yazılanlar kökünden yanlıştır.

Meşrutiyet Hereketi Farsçı ve İngiliz güdümlü anti Türk bir hereket idi. Türk xalqı ile ilgisi yoxdur. Settarxan ve Bağırxan da Meşrutiyet başçıları déyillerdi. Meşrute Hereketi’nin bambaşqa öncüleri ve liderleri vardı. Onlar da İngilizler, Masonlar, Ezeliler, Hindistan Parsileri, Daşnak Partisi, Bextiyariler v.s. … idiler.

Meşrute lidérlerinin héç biri iddia édildiyi kimi hukuk üstünlüyü üçün savaşmırdılar. Hukuku héçe sayan anarşist, térörist ve mafyoz qolçamaqlar idiler.

Settarxan ve Bağırxan Meşrutiyet Dévrimi’nin ne öncüleri ne de lidérleri idiler. Onlar Tebriz’in Rus işqalına qarşı direnişinin bir aşamasına önderlik étmişlerdir. Settarxan tam tersine Meşruteçiler terefinden öldürülmüşdür. Baqırxan da sonralar Türkçü olduğu üçün, Meşruteçilerin néfret étdiyi bir şexs olmuşdur.

Meşrute Hereketi’nin ne Türk Veteni ne de onun Azerbaycan’da olan bölümü üçün özerklik isteyi ve pılanı yox idi. Azerbaycançılar bu yalanları yaymaya son vérmelidirler. Meşrute’nin amacı Türk xalqına özerk bir devlet qurmaq bir yana dursun, var olan Türk Qacar devleti’ni de yıxmaq idi.

Xiyabani haqqında söylenenler de temelden uydurmadır. O bir anti Türk ve İrançı şexsiyet idi. İran’ı qurtarmaya çalışırdı. Birinci Dünya Savaşı’nda Türk güclerine qarşı İngilizler, Paniranisler ve Daşnaklarla işbirlik étdiyi ve yérel Türk gücleri ile savaşdığı üçün de Türk xalqına xeyanet étmiş biridir.

Bu tarixi yéniden yazmaya çalışan yazıda Türk xalqının Veteni de yanlış ve anti Türk Azerbaycançılıq idéolojisi gereyi Güney Azerbaycan diye tanımlanmışdır. Hiç ilgisi yoxdur. Türk xalqının yaşadığı topraqlar Türk xalqının vetenidir. O da Tehran’dan, Erak’dan, Nehavend’den, Sonqur’dan …. başlar ve yarısından çoxu Azerbaycan’ın dışındadır.

Türk milli kimliyi’ne ve Türk Milleti’ne inanmayan, Türk Veteni’nin yarısını Azerbaycan dışında diye Türk Veteni saymayan xayinler ve İngiliz, Parsi, Daşnak maşası olan Türk düşmeni Meşrute ve Azadisétan başçılarını Türk xalqına modél ve örnek gösteren Azerbaycançılar, Türk Milleti ve Türk Veteni’ne xidmet émirler. Bu uydurma ve yalanlarını israrla yayan Azerbaycançı siyasiler ise, düpe düz Türk xalqı ve Türk veten’ine xiyanet édirler.

جهالت است یا مانقورتیسم؟ بایکوت شخصیت‌ها و جریانات ملی تورک از طرف آزربایجان‌گرایان، و تقدیر و تقدیم خائنین و پان ایرانیست‌ها به عنوان قهرمان ملی از طرف ایشان

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/12/blog-post_24.html

فعالین سیاسی آزربایجان‌گرا، تحریف تاریخ و معرفی کردن رهبران فاقد شعور ملی تورک جنبش مشروطیت به عنوان شخصیت‌های ملی

http://sozumuz1.blogspot.com/2020/02/blog-post_19.html

مقاومت و عناد آزربایجان‌گرایان در مقابل حقایق کم کم در هم شکسته می‌شود

http://sozumuz1.blogspot.com/2021/01/blog-post_3.html

قهرمان ملی ساختن از علیرضا نابدل

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/02/blog-post_24.html

دلایل شیطان‌سازی از قاجارها در تاریخ‌نگاری‌های ایران‌گرا و آزربایجان‌گرا

http://sozumuz1.blogspot.com/2022/03/blog-post_31.html

ماهیت ضد تورک مشروطیت

سیر سسیل اسپرینگ سفیر انگلستان: مشروطیت حرکتی بر اساس نژاد و مذهب فارسی شیعی، و برضد تورک‌های بیگانه‌ی قاجار است.

https://sozumuz1.blogspot.com/2020/01/blog-post_9.html

دوکتور رضا نور: معنی ساقط کردن دولت قاجاری و تاسيس دولت پهلوی، پايان دادن به سنت حاکميت خاندان‌های تورک بر اين کشور است

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/11/blog-post_21.html

رسول‌زاده: ناسيوناليسم ايرانی-فارسی خصلت هميشه‌گی حرکت مشروطيت؛ و ساقط کردن سلسله‌ی اشغال‌گر و بيگانه‌ی تورکمان قاجار هدف غايی آن بود.

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/09/blog-post_18.html

مفهوم ملت آزربایجان در دوره‌ی مشروطیت، آنتی‌تز ملت تورک بود. امروز هم است.

https://sozumuz1.blogspot.com/2019/05/blog-post_19.html

تعویضِ طائفه‌یِ قولدورآسای قاجاریانِ تورک با سلاله‌یِ طاهره‌یِ نجیبِ پهلوی فارس

https://sozumuz1.blogspot.com/2020/02/blog-post_15.html

از خيانت‌های آزربايجان‌گرايان مشروطه‌طلب و دموکرات‌های آزربايجان: برآمدن رضاشاه

http://sozumuz1.blogspot.com/2017/12/blog-post_12.html

محمدعلی شاه، خواستار و دوستدار مشروطیت که قربانی تباه‌کاری‌های دیگران (و خود) گشت....

https://sozumuz1.blogspot.com/2019/08/blog-post_12.html

تورکی‌گویی محمدعلی‌شاه و دربار قاجاری او

https://sozumuz1.blogspot.com/2019/11/blog-post_6.html

محمدعلی‌شاه: در اورمیه جمعی کشته شده‌اند، سزاوار نیست من جشن مولود خود را بگیرم

https://sozumuz1.blogspot.com/2019/11/blog-post_13.html

تحمیل زبان بیگانه‌ی فارسی بر تورک‌ها به منظور فارس‌سازی آن‌ها در دوره‌ی مشروطیت

کتاب درسی مشروطیت: بعد از این تورکی حرف نزنیم. اگر او تورکی حرف زد جواب ندهیم

http://sozumuz1.blogspot.com/2017/04/blog-post_19.html

کتاب درسی دوره‌ی مشروطیت: زبان مردم تورک در آزربایجان قبل از غلبه‌ی موغول فارسی بود

https://sozumuz1.blogspot.com/2020/02/blog-post_9.html

مخالفت دولت مشروطه با تحصیل به زبان تورکی و ممنوع کردن آن در سال ١٩١٨

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/10/blog-post.html

مغلوبیت‌مان در انقلاب مشروطه‌ی ایران و خبطمان در انجمن آزربایجان ویا تاریخ مختصر بی زبان شدنمان

http://sozumuz1.blogspot.com/2017/12/blog-post_19.html

دستور مظفرالدین شاه قاجار برای تدریس زبان تورکی در مدارس آزربایجان و اعتناء بایسته به تعلم آن

http://sozumuz1.blogspot.com/2015/12/blog-post.html

تبریز مرکز جنبش ملیت‌گرایی ایرانی بوده است

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/01/blog-post_12.html

انجمن ضد تورک آزربایجان در دوره‌ی مشروطیت

پان‌ایرانیست‌های انجمن آزربایجان در دوران مشروطیت

https://sozumuz1.blogspot.com/2019/09/blog-post_22.html

قتل ارشدالدوله پدر معنوی و محرک تاسیس انجمن آزربایجان و داماد ناصرالدین شاه به دست مشروطه‌طلبان انگلیسی و داشناک‌ها

https://sozumuz1.blogspot.com/2020/01/blog-post_23.html

تقی‌زاده آفریننده‌ی پدیده‌ی محمود افشار یزدی، پدر پان‌ایرانیسم

https://sozumuz1.blogspot.com/2019/09/blog-post_5.html

سخنرانی تقی‌زاده در مجلس: همه چیز باید فارسی باشد

https://sozumuz1.blogspot.com/2019/01/blog-post_27.html

شعار فارسی کردن ایران تقی‌زاده و اعتراض حاج محمدجعفر افشار کنگاوری به آن

https://sozumuz1.blogspot.com/2019/01/blog-post_92.html

انتقاد از سید حسن تقی‌زاده به سبب توصیه‌ی او به فارس‌سازی تورک‌ها در ایران

https://sozumuz1.blogspot.com/2019/01/blog-post_26.html

مخالفت احزاب دوره‌ی مشروطیت با تحصیل به زبان تورکی

مخالفت مرامنامه‌ی فرقه‌ی اجتماعیون عامیون (برنامه‌ی جمعیت مجاهدان) دوره‌ی مشروطیت با حقوق زبانی و ملی ملت تورک

http://sozumuz1.blogspot.com/2019/04/blog-post_18.html

مرامنامه‌ی فرقه‌ی اجتماعیون ایران (حزب دموکرات) در دوره‌ی مشروطیت و انکار مساله‌ی ملی و حقوق زبانی، و مخالفت با فدرالیسم در آن

http://sozumuz1.blogspot.com/2019/02/blog-post_3.html

مرامنامه‌ی فرقه‌ی سوسیالیست ایران و نفی فدرالیسم ملی و حقوق زبانی

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/07/blog-post_21.html

سرکوب تورک‌گرایان و ممنوع ساختن آموزش به تورکی توسط دموکرات‌های آزربایجان-آزادی‌ستان

موضع منفی خیابانی نسبت به زبان تورکی  به ادعای عبدالله بهرامی

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/02/blog-post_26.html

دستور موکد خیابانی برای تحمیل زبان فارسی به کودکان تورک و تنبیه آنان به جرم تورکی‌گویی به روایت ناصح ناطق

https://sozumuz1.blogspot.com/2018/07/blog-post_8.html

از خیانت‌های آزربایجان‌گرایان: ممنوع کردن تورکی توسط دموکرات‌های آزربایجان

http://sozumuz1.blogspot.com/2017/07/blog-post.html

از خیانت‌های آزربایجان‌گرایان: فیوضات و طراحی نسل‌کشی ملی و زبانی تورکی در ایران

http://sozumuz1.blogspot.com/2017/08/blog-post_17.html

مبارزه‌ی قهرآمیز و زدوخورد فیزیکی دموکرات‌های آزربایجان با تورک‌گرایان و قائلین به عدم مرکزیت (فدرالیست‌ها، آزادی‌خواهان و ملیون واقعی)

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/03/blog-post_3.html

کومیته‌ی تروریستی خیابانی- دموکرات‌های آزربایجان

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/03/blog-post.html

اخلال‌گری‌ها و سابوتاژهای دموکرات‌های آزربایجان در تبریز بر علیه نیروهای متحد تورک بومی-عثمانی

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/02/blog-post_28.html

خیانت عده‌ای از دموکرات‌های آزربایجان و اشغال اورمیه توسط سیمیتقو

http://sozumuz1.blogspot.com/2018/02/1.html

---

[1]İki Afiş, Üç Mesaj
 https://www.facebook.com/riza.heyet/posts/10158097748979169

یوسفِ مدّاح. ورقه (برکه) ایله گولشاه مثنوی‌سی. ١٣٤٢. سیواس

Yûsif-i Meddâh (Yusuf Meddah), Varka ile Gülşah Mesnevisi, 1342. Sıvas

یوسفِ مدّاح. ورقه (برکه) ایله گولشاه مثنوی‌سی. ١٣٤٢. سیواس

Yūsuf-ı Meddāḥ, Turkish Manuscript of the Romance of Varqa and Gulshah. Date of work: 1342- Sivas, transcribed in 1628

A.   R. İzzet Koyunoğlu Koyunoğlu Private Library, no. 12895

YÛSUF MEDDAH  يوسف مدّاح . Varaka ve Gülşah adlı mesnevisiyle tanınan XIV. yüzyıl şairi.

https://islamansiklopedisi.org.tr/yusuf-meddah

(Varka ile Gülşah, Vərqa və Gülşa, Warqa wa Gulshah, Varqa u Gulshah, Varqa o Golšāh, Varqe et Golsah, Varqeh va-Golashah, Варга и Гюльша, Варки и Гульши ورقة وكلشاه، ورقه و گلشاه، ورقه ایله گولشاه...)

تعویضِ طائفه‌یِ قولدورآسای قاجاریانِ تورک با سلاله‌یِ طاهره‌یِ نجیبِ پهلوی فارس

تعویضِ طائفه‌یِ قولدورآسای قاجاریانِ تورک با سلاله‌یِ طاهره‌یِ نجیبِ پهلوی فارس 

مئهران باهارلی

 

Bizim Ahmed Şah’ı tahttan indirmekten amacımız, Cumhuriyet’i kurmak deyil, zorba ve kaba Türk Kacar tayfasını, asil ve saf Fars olan Pehlevi Sülalesiyle deyiştirmekti. 

Our goal in dethroning Ahmed Shah was not to establish the Republic, but to replace the tyrannical and rude Turkish Qajar clan with the noble and pure Persian Pahlavi Dynasty.

 

MÉHRAN BAHARLI

mehranbahari1@yahoo.com 

https://independent.academia.edu/MBaharli

https://sozumuz1.blogspot.com/

https://www.facebook.com/profile.php?id=100016259447627

خلاصه:

در مجله‌ی موللانصرالدین چاپ باکو، شماره‌ی ۱، سال ۱۹۲۶ گزارشی با امضای «موللانصرالدین» درج شده است. در گزارش به نقل از محمد حسن‌علی زونوزی یک «آزادی‌خواه» تبریزی گفته می‌شود دلیل تعویض سلسله‌ی قاجاری با سلطنت پهلوی توسط ناسیونالیست‌ها و ملی‌گرایان فارس، تاسیس نظام جمهوریت نه‌بود. بلکه تورکِ قولدور بودن قاجارها، و فارس اصیل و پاک بودن پهلوی‌ها بود. این سند به سبب نشان دادن نقش «کشمکش تاریخی بین تورک-تاجیک (فارس)» و «نژادپرستی فارسی – آریایی» در ساقط کردن دولت تورک قاجاری و تاسیس دولت فارس پهلوی به جای آن؛ معلوم بودن و آگاهی بر این واقعیت در آن مقطع تاریخی؛ فقدان شعور ملی تورک در میان «آزادی‌خواهان آزربایجانی» (مشروطه‌طلبان، تورک‌های چپ ایرانی، دموکرات‌های آزربایجانی، ...) و روشن‌فکران و سیاسیون تورک قفقازی حائز اهمیت است. ساقط کردن سلسله‌ی قاجاری به جرم تورک بودن، آخرین عملیات از زنجیره‌ی عملیات پی در پی دولت‌های امپریالیستی غربی و اوروپایی برای پایان دادن به حاکمیت تورک بر ایران در نیمه‌ی دوم قرن نوزده و ربع اول قرن بیستم بود. این عملیات در ایران با جنبش تنباکو، شورش‌های بابی، قتل امیر کبیر آغاز شد؛ با ترور شاهان و مقامات قاجاری، انقلاب مشروطیت ایران (مشروطه‌طلبی غیر بومی و افراطی پان‌ایرانیستی و ضد تورک)، اشغال تهران توسط مشروطه‌طلبان انگلیسی، خلع محمدعلی شاه ادامه یافت؛ و با کودتای سوم اسفند سردار سپه و سپس تاسیس سلطنت پهلوی تکمیل شد. در مقیاس گلوبال، پایان دادن به سلسله‌ی تورک قاجاری در ایران، بخشی از پروژه‌ی کلان دولت‌های امپریالیستی غربی  – اوروپایی و در راسشان بریتانیا و روسیه برای پایان دادن به دولت‌های تورک در آسیای صغیر و اوروپای جنوب شرقی و بالکان و مدیترانه، شمال آفریقا، بخش‌های اوروپایی و قفقازی و مرکزی و شرق دور و سیبیریایی روسیه، تورکستان و آسیای میانه، خاورمیانه، شبه قاره‌ی هند و تورکستان چین در قرن نوزده و ربع اول قرن بیستم بود. در نتیجه‌ی اجرای موفقیت‌آمیز این پروژه‌ی کلان به حاکمیت تورک گورکانی در هندوستان پایان داده شد، قفقاز و مناطق تورک‌نشین روسیه‌ی مرکزی و سیبیریا و آسیای میانه توسط روسیه اشغال شد، و دولت‌های تورک قاجار و امپراتوری عوثمان‌لی اشغال و نهایتاً فروپاشید.

Özet

Molla Nesreddin dergisinin Bakü baskısı, sayı 1, 1926'da, sözde "Azerbaycan özgürlük arayıcısı" Mehemmed Heseneli Zonuzi dilinden alıntılanan bir raporda, Kacar Hanedanının Fars milliyetçileri tarafından Pehlevi Monarşisiyle değiştirilmesinin asıl nedeninin, cumhuriyet sisteminin kurulması olmadığı belirtiliyor. Gerçek sebep, Kacarların zorba ve kaba Türkler olması, Pehlevilerin ise saf ve asil Farslar olmasıydı. Bu belge önemlidir çünkü tarihsel "Türk-Tacik (Fars) çatışması"nın ve “Fars-Aryan ırkçılığı”nın Türk Kacar hükümetinin devrilip Fars Pehlevi hükümetinin kurulmasındaki rolünü, bunun da o dönemde iyi bilinen bir gerçek olduğunu göstermektedir. Dahası, bu belge sözde "Azerbaycan özgürlük arayayıcılar" (Anti Türk meşrutiyetçiler, İran solcuları, Azerbaycan demokratları, vb.) ve Kafkas Türk aydınları ile politikacıları arasında Türk ulusal bilincinin yokluğunu ortaya koymaktadır. Kacar hanedanının Türk olma suçundan devrilmesi, Batı ve Avrupa emperyalist hükümetlerinin on dokuzuncu yüzyılın sonlarında ve yirminci yüzyılın başlarında İran üzerindeki Türk egemenliğini ortadan kaldırmak için gerçekleştirdikleri bir dizi operasyonun sonuncusuydu. Bu operasyonlar Tütün Hareketi, Bâbi isyanları ve Emir Kebir'in öldürülmesiyle başladı. Daha sonra Kacar Şahlarının ve yetkililerine suikastlar, İran Meşrute devrimi (yerli olmayan ve aşırıcı, pan-İranist ve Türk düşmanı bir hareket), Tahran'ın Anglofil Meşruteçiler tarafından işgali, Mehemmedeli Şah'ın devrilmesi ve en sonunda Pehlevi saltanatının kurulmasına yol açan Serdar Sepeh liderliğindeki darbe ile devam etti. Küresel ölçekte, İran'daki Türk Kacar devletinin ortadan kaldırılması, Britanya ve Rusya önderliğindeki Batı ve Avrupa emperyalist hükümetlerinin, 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Küçük Asya, Güneydoğu Avrupa, Balkanlar, Akdeniz, Kuzey Afrika, Rusya'nın Avrupa, Kafkasya, Orta, Uzak Doğu ve Sibirya bölgelerinde, Türkistan ve Orta Asya, Orta Doğu, Hint altkıtası ve Çin Türkistan'ındaki Türk hükümetlerini ortadan kaldırma ana planının bir parçasıydı. Bu ana planın sonucu olarak, Hindistanda Türk Gurkan (Küreken) egemenliğine son verildi, Kafkasya, Orta Rusya, Sibirya ve Orta Asya Türk bölgeleri Rusya tarafından işgal edildi, Türk Kacar devleti ile Osmanlı İmparatorluğu da işgal edilip sonunda çöktü.

Abstract

In a report in Molla Nesreddin magazine, Baku edition, number 1, 1926, quoted by Mehemmed Heseneli Zonuzi, a so-called "Azerbaijani freedom seeker" from Tebriz, it is stated that the Qajar dynasty was replaced by the Pahlavi monarchy by Fars (Persian) nationalists not because of the establishment of a republican system. The true reason was that the Qajars were tyrannical and rude Turks, whereas the Pahlavis were pure and noble Farsis (Persians). This document is important because it demonstrates the role of the historical "Turk-Tajik (Fars) conflict", and “Persian-Aryan racism” in the overthrow of the Turkish Qajar government and establishment of the Farsi Pahlavi government. It also shows that this was a well-known fact during that historical period. Furthermore, it reveals the absence of Turkish national consciousness among so-called "Azerbaijani freedom seekers" (constitutionalists, Iranian leftists, Azerbaijani democrats, etc.) and Caucasian Turk intellectuals and politicians. The overthrow of the Qajar dynasty for “the crime of being Turkish” was the final operation in a series of operations by Western and European imperialist governments to eliminate Turkish rule over Iran in the late nineteenth century and early twentieth century. This campaign began with the Tobacco Movement, the Babi Riots, and the murder of Amir Kabir. It then continued with the assassinations of Qajar kings and officials, the Iranian Constitutional Revolution (a non-native and extremist, pan-Iranist and anti-Turkish movement), the occupation of Tehran by the Anglophile constitutionalists, the overthrow of Mehemmedeli Shah; and ultimately the coup d'état led by Sardar Sepeh which led to the establishment of the Pahlavi Dynasty. On a global scale, the elimination of the Turkish Qajar Dynasty in Iran was part of a masterplan by Western-European imperialist governments, led by Britain and Russia, to dismantle the Turkic governments across Asia Minor, Southeast Europe, the Balkans, the Mediterranean, North Africa; European, Caucasian, Central, Far Eastern and Siberian parts of Russia; Turkestan-Central Asia, the Middle East, the Indian subcontinent, and Turkestan in China in the 19th century and the first quarter of the 20th century. As a result of this masterplan, the Turkic Gurkan rule over India was ended, the Caucasus and Turkic regions of Central Russia, the Caucasus, Siberia, and Central Asia were occupied by Russia. The Turkish Qajar state and the Ottoman Empire were also occupied and eventually collapsed.