Thursday, July 6, 2017

صحنه‌اي از کشتار تورکها در باکو توسط فدائيان ارمني به روايت ابوالقاسم امين الشرع خويي



صحنه‌اي از کشتار تورکها در باکو توسط فدائيان ارمني به روايت ابوالقاسم امين الشرع خويي

حاضيرلايان: مئهران باهارلي

رفتار بي‌رحمانه‌ي ارامنه و روسها با جماعت مسلمانان [تورکها] بادکوبه [باکو]

و در اين موقع انقلابات و فتنه‌ي روسيه، قوشون بلشويک بر سر بادکوبه [باکو] هجوم کرده و بعد از جنگ و جوشي بر مسلمانان [تورکهاي] آن صفحه مستولي شده، چندين هزار مسلمانان [تورکها] را بر خاک هلاک ريختند. و بعد از آنها جماعت ارامنه نيز استيلاء يافته و کردند آنچه را که در تاريخها نشان داده نشده است.

شخصي ايراني در همان فتنه در بادکوبه [باکو] بوده و پاي‌شکسته و پريشان‌حال خود را به خوي برسانيد. وي حکايت مي‌کرد که:

«ما قريب سيصد نفر ايراني در کاروان‌سرايي منزل داشتيم که جمع کثيري از «فدايي‌ها»[ي ارمني] بر سر وقت ما ريخته و ما را لخت کرده، هر چه داشتيم، از پول و ساعت و اسباب همه را گرفته، پس ما را به نظميه درآوردند. و بعد از استنطاق، رخت و پَخت ما را هم از ما گرفته و از نظميه بيرون آورده، گفتند: «حالا شما بايد به قوميته‌اي که نزديک دريا منزلگاه داشتند برويد، تا از آنجا بليت آزادي به شما داده و مرخص بنمايند». ما به خيال اينکه حقيقتاً در قوميته به ما بليت آزادي خواهند داد، رو به آنجا شب همي‌رفتيم.

وليکن تفنگچيان فدايي [ارمني] از يمين و يسار ما دو جرگه همي‌آمدند. چون در ميان باغات که سر راه ما بود رسيديم، در آن بين يک مرتبه فدايي‌ها[ي ارمني] بر ما شليک کرده و جماعت را مانند برگ بيد بر زمين بر زير همديگر بريختند». مي‌گفت: «چند فقره تفنگها را فشنگ کرده، مجدداً احتياطاً شليک کردند. چندان که دوازده تير گلوله بر بدن من رسيده بود و تمام استخوان ساق را خرد خرد کرده بودند. پس ارمني‌ها هورايي کشيده برفتند.

و به فاصله‌ي ربع ساعتي ديدم اتومبيلي آمده. چون به نزديک اجساد کشتگان رسيدند، ايستاده و پياده [شده] از حال آنها يک يک تفتيش همي‌کردند. معلوم شد که انگليسها بودند. آمده‌اند تا ببينند که اگر کسي نمرده، وي را به جُثّه‌خانه برده مفاتحه بنمايند. از آن همه جماعت، چهار نفر نمرده بوديم. ما را با خود حمل کرده و به مريضخانه بردند. و دو نفر از ما هم در مريضخانه فوت شده، دو نفر از آن سيصد نفر صحت يافتيم. ولي پايم شکست و سقط شده بود».

اين بود وضع رفتار بي‌رحمانه‌ي ارامنه و روسها با جماعت مسلمانان [تورکها]. «رَبُّ انْصُرْنَا عَلِيِّ الْقَوْمِ الکافرين».

منبع:

تاريخ تهاجمات و جنايات ارامنه، اسماعيل سيميتقو و سردار ماکو در آزربايجان. تاليف ابوالقاسم امين الشرع خويي (ميرزا ابوالقاسم بن اسدالله طسوجي خوئي) (۱۸۶۱-۱۹۳۰ م.). ويرايش مئهران باهارلي


No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.