Sunday, June 5, 2016

قالينجا داغي QALINCA DAĞI (حاجی ريضوان HACI RİZVAN)


قالينجا داغي  QALINCA DAĞI
(حاجی ريضوان HACI RİZVAN)

قوشار: محمد کميجاني
کميجان (کوموزان Komuzan)- استان مرکزي- آزربايجان
دوزه‌نله‌يه‌ن: مئهران باهارلي- اوراق آيي (جولاي)- ٢٠٠٧
Düzenleyen: Méhran Baharlı- Oraq Ayı- (July)- 2007

ائي منيم داغلاريم، ويقاريم، جانيم
ائي گؤزه‌ل آغ داشلي حاجي ريضوانيم
طوفان وئره‌بيلمه‌ز سيزله‌ره تکان
بولوتلار ائيله‌ييپ باشيندا مکان

Éy menim dağlarım, viqarım, canım
Éy gözel ağ daşlı Hacı Rizvan’ım
Tufan vérebilmez sizlere tekan
Bulutlar éyleyip başında mekan

ايچينده‌کيله‌ر

۱-اؤن‌سؤز: ص ٢ (تورکجه: مئهران باهارلي)
۲-گيريش: ص ٣ (تورکجه چئويري: مئهران باهارلي)
۳-مدخل: ص ٥ (فارسجا: محمد کميجاني)
۴-حاجي ريضوان: ص ٦ (اوريژينال: محمد کميجاني؛ اؤلچوت تورکجه آچيقلامالار: مئهران باهارلي)
٥-ديپ‌نوتلار: ص ٣١ (محمد کميجاني)
۶-سؤزلوک: ص ٣٣ (مئهران باهارلي)

اؤن‌سؤز- مئهران باهارلي

۱-م. ح. شهرييارين تورکجه ياپيتلاري (اثه‌رله‌ري)، فارسجا ياپيتلاري ايله قارشيلاشديريلاندا، اولدوقجا آز حجيمليدير. آنجاق بو آز حجمين تاباسي (علي رغم)، آبارتمادان و شيشيرتمه‌سيز، گئچه‌ن يوزايلده آزه‌ربايجان و ايران اؤته‌يينده (تاريخينده) کيمسه شهرييار دنلي (قده‌ر) تورک ديلي و تورک گؤرک‌سؤزونه (اده‌بيياتينا) قوللوق (خيدمه‌ت) ائتمه‌ميشدير. شهرييارين حئيده‌ربايايا سالام قوشاغي (منظومه‌سي)، دونيا گؤرک‌سؤز اؤته‌يينده (اده‌بييات تاريخينده) تک باشينا يئني بير آشاماني باشلادابيله‌ن، تايينا چوخ آز قارشيلاشان بيرجه و منگي (ابدي) گؤرکول (ادبي) ياپيتدير.

۲-آزه‌ربايجان، ايران و بوتون تورکيک دونياسيندا چوخ ساييدا قوشار (شاعير) حئيده‌ر بابادان اسينله‌نه‌ره‌ک اؤز بؤلگه و يوردلاريندا يئرله‌شه‌ن چئشيتلي داغ و تپه‌له‌ر آدينا قوشوق (شئعر) و قوشاق (منظومه) ياراتميشلاردير. دوغالين (البته) بو قوشمالارين گؤرکول (ادبي) ده‌يه‌رله‌ري تارتيشيليپ، ديل و آغيز اؤزه‌لليکله‌ري اينجه‌له‌نه‌بيله‌ر. آنجاق بو قوشاقلار آراسيندا گونئي آزه‌ربايجان و اونون ديشيندا تورک ائل‌گونونون (خالقينين) ياشاديغي آيري بؤلگه‌له‌رده يازيلان قوشاقلار، گؤرکول (ادبي) ده‌يه‌رده‌ن باشقا، اولوسال (ميللي) کيمليک و اولوسلاشما (ميللتله‌شمه) آچيسيندان دا اؤنه‌م داشييير.

۳-قوشارلاريميز طره‌فه‌ينده‌ن حئيده‌ربابادان اسينله‌نه‌ره‌ک يازيلان قوشاقلاردان اوچو، داها اؤنجه سؤزوموزده يايينلانميشدير. بونلارين ايلکي تورک‌ائلي- گونئي آزه‌ربايجانين "قايا داشي" و "سئييد داغي" آدلي ايکي داغ آراسيندا يئرله‌شميش ماکي اوروندان (شهه‌رينده‌ن) اولان رحمه‌تليک عابباس (عباس) پناهينين يازديغي "خانيم ننه"  [١]، ايکينجيسي عراق اوجقاراوباميزدان کرکوکلو يازار و قوشار "ايسماعيل سرت تورکمان" طره‌فينده‌ن يازيلميش اولان "گورگوربابايا سلام" [٢]، سونونجوسو ايسه خوراسان آوشاريورد اوجقاراوباميزدان بئش بارماق داغي`نين شهه‌ري بوجنورددان اولان آراشديرماجي و قوشار "علي اکبر سراجي" طره‌فينده‌ن يازيلميش "ياد اولسون" [٣] قوشاقلاريدير.

۴-حئيده‌ربابادان اسينله‌نه‌ره ک يازيلان سون اثه‌رله‌ردن بيري ده، تورک‌ائلي- گونئي آزه‌ربايجانين مرکه‌زي اوستانيندان گلير. بو قوشاغين آدي "قالينجا داغي" (حاجي ريضوان) اولوپ کوموزانلي (کوميجانلي) تورک آراشديرماچي و قوشار و "کميجان وئبلاقلاري"نين يييه‌سي سايين محمد کميجاني طره‌فينده‌ن قله‌مه آلينميشدير. محمد کميجاني بو قوشاغي يازما نده‌نيني بئله آچيقلايير: "کوميجان`ين تورک ديليني ياشاتماق و قوروماق اوچون، حاجي ريضوان آدلي قوشاغي تورک ديلينده قوشموشام" (برای ابقای زبان ترکی کميجان، منظومه‌ای را تحت عنوان حاج رضوان به زبان ترکی سروده‌ام) (http://komijanhjrzvan.persianblog.ir/)

۵-بو ياپيتين ياراديلماسي تورک و آزه‌ربايجان گؤرک‌سؤزونده (اده‌بيياتيندا) اؤنه‌ملي بير اولاي ساييلماليدير. اونوتولماماليدير کي حئيده‌ربابايا دا اسين قايناغي اولدوغو دوشونوله‌ن و يوز ايل بوندان قاباق ١٩٠٠ ده "موصطافا قولو" طره‌فينده‌ن سؤيله‌نه‌ن "آپارما سئل، آماندير" [٤] قوشاغي دا، گينه تورک‌ائلي‌ن - آزه‌ربايجانين بوگون مرکه‌زي اوستاني آدلانان بؤلگه‌سينده ياراديلميشدي. بو ياپيت دا داها اؤنجه‌له‌ري سؤزوموز وئبلاقلار ديزيسينده تانيتيلميشدير.


۶-"قالينجا داغي" (حاجي رضوان) آزه‌ربايجانين مرکه‌زي اوستانيندا کوموزان اورو (کوميجان شهه‌ري) قوزئيينده يئرله‌شه‌ن بير داغين آديدير. تورکجه‌ده قالينجا، فارس ديلينده فاخته آدلانان قوشدور. بو داغين ياماجلاريندا "حاجي ريضوان" آديندا بير ياتير (مقبره) واردير. حاجي ريضوان ياتيري، بؤلگه خالقي طره‌فينده‌ن يئگ‌ائو (قوتسال ياپي، مکان مقدس) قبول ائديليپ، گؤروشگه (زيياره‌تگاه) اولاراق قوللانيل

۷-آشاغيدا قالينجا داغي قوشاغي، تايينجا (عينا) قوشارين اؤزونون ايشله‌تدييي يئرلي آغيزدا اوخويوجولارا سونولموشدور. آيريجا هر سطرين قاباغيندا ديرناق‌آراسيندا، طره‌فيميزده‌ن او سطرين آري (سره) تورکجه قارشيليغي دا وئريلميشيدير.

۸-سايين (حؤرمه‌تلي) قوشارين يازديغي متينده فارس يازيمي (ايملاسي) ايشله‌ديلميشدير. وئريله‌ن آري تورکجه متين ايسه، سؤزوموز فونئتيک يازيمي اساسيندادير. آچيقلامالارداکي تورکجه سؤزله‌رين آنلامي، يازينين سونوندا آيريجا بير ديزين (ليست) اولاراق دا وئريلميشدير.

۹-"گؤروت"، "قالينجا داغي"، "حاجي ريضوان ياتيري"، "ورد دلييي"، "قارقالان ياريلقاني"، "ويستان بولاغي"، "آقايازلاق دره‌سي" و باشقا بير نئچه يئرآد (توپونيم) حاققيندا قوشارين فارسجا وئردييي قيسا آچيقلامالار (توضيحات)، طره‌فيميزده‌ن تورکجه‌يه چئوريله‌ره‌ک "گيريش" باشليغي آلتيندا بير آرايا گتيريلميشدير. قوشارين وئردييي اؤته‌کي آچيقلامالار ايسه، ديپ‌نوت اولاراق وئريلميشدير.

گيريش (تورکجه چئويري: مئهران باهارلي)

۱-گؤروتGörüt :  بو گؤروت گئرچه‌کده اسکي "اطلس مناظر ايران" پيتييينده (کيتابيندا) چاپ ائديلميش بير چيزيم (نقاشي)دير. بو قايناقدا چيزه‌رين آدي ذيکر اولونماميشدير. آنجاق چيزيم بئله تانيتيلميشدير: کوموزان و داغ زيروه‌سينده بير باشرااوغلو (ايمامزادا) ياتيري.
۲-قالينجا داغيQalınca Dağı: حاجي ريضوان کوموزانين قوزئينده يئرله‌شه‌ن بير داغين آديدير. تئهراندا ياشايان کوموزانليلارين ييغينجاغيندا اسدوللاه اميني به‌يين سؤيله‌دييي سؤزله‌رينده‌ن و سؤيله‌ديکله‌رينده سويورقانميش (رحمه‌تليک) شهرييارين حئيده‌ربابا داغي حاققينداکي قوشوقلارينا توخونماسي و حاجي ريضوان داغيني حئيدربابايا بنزه‌تمه‌سيني دويدوغومدان سونرا، بو قوشاغي يازمانين قيغيلجيملاري بئينيمده ووردو.
بو داغين کوموزانليلار يانينداکي قونومو، حئيده‌ر بابا داغي`نين آزه‌ربايجانين آدليم قوشاري، سويورقانميش (رحمه‌تليک) م. ح. شهرييار يانينداکي قونومونا تايدير. کوموزانليلار، هابئله اورادان کؤچوپ باشقا ايلچه‌له‌رده يئرله‌شه‌ن کوموزانليلارين چوخو، قالينجا داغي`نين زيروه‌سينه ديرمانميش، ياماجلاريندا گزينميش و اوندان چوخلو آنيلاري واردير.
۳-حاجي ريضوان ياتيريHacı Rizvan Yatırı : قالينجا داغي`نين دوروغوندا، حاجي ريضوان آدلي قوتسال و تانريدان قورخان، چوخ ياخشي و اييي نييه‌تلي بير اره‌نه (اولياء الله) منسوب ائديله‌ن بير ياتير واردير. بو ياتير اوزون ايلله‌ر کوموزان و چئوره بؤلگه‌له‌رين ديريني (اهاليسي) طره‌فينده‌ن زيياره‌ت ائديليپدير. کوموزان و چئوره‌سينده‌کي کندله‌رده خالق آراسيندا بو ياتيرين گئييک سوتونده‌ن ياپيلديغي اينانجي يايقيندير. خالق سؤيله‌نجه‌له‌رينه گؤره ياتيرين چئوره‌سينده سو اولماديغيندان دولايي، اونون ياپيمي اوچون داغ گئييکله‌رينين سوتو ساغيلاراق پالچيق ياپيلميشدير. بو سؤيله‌نجه ايکي گئرچه‌يي اورتايا چيخاردير: گئچميشده بو بؤلگه‌ده جئيران و گئييين بول اولدوغونو و رحمه‌تليک حاجي ريضوانين قوتسالليق و تانريدان قورخارليغيي.
۴-ورد دليييVerd Deliyi : قالينجا داغي`نين سارپ قاياليقلي دوغو يالچينلاريندا ورد دلييي آديندا، نئچه آغيزلي بير آلچي کؤيولو (غار آهک) واردير. منجه بو ماغارا گئچميشده بؤلگه‌نين زردوشت بوته‌ملي (دينلي) خالقينين استوداني (؟) ايدي.
۵-قارقالان ياريلقاني Qarqalan Yarılqanı: قالينجا داشينين اوجا و قاياليق يالمانلاريندا قارقالان آديندا يوکسه‌ک بير ياريلقان واردير. قار ياغديغي دؤنه‌مله‌رده اسه‌ن يئل، قاري سوموراراق ياريلقانين ايچينه چکيپ اورادا قالايير. بئله‌جه قار، ياي و ايسي دؤنه‌نجه‌له‌رده (فصلله‌رده) بيله گونه‌شين چاتماديغي بو ياريلقاندا، بيريوللوق قالارغي اولور. گئچميشده خالق بوراني دوغال و اورکه بير دوندوروجو اولاراق قوللانيپ يايلاردا اورانين قاريندان يارارلانارميش.
۶-ويستان بولاغي Vistan Bulağı: بو بولاق، کوموزانين اونلو سوتوختاتي پينارلارينداندير. اوشاقليقدا ال و گؤوده‌له‌رينده زيييلله‌ري اولانلار، ويستان بولاغيندا يويونوپ بئله‌جه زيييلله‌ري سيلينه‌ردي.
۷-بوووس يولوBovus Yolu : وفس، يئرلي ديلده بوووس آدلانان و بؤلگه‌نين اؤزه‌يي (مرکزي) اولان اونلو بير کندين آديدير. کوموزان- وفس آراسيندا، وفس ياخينليغيندا قالينجا داشي و اونون اونلو گدييي يئرله‌شير. بو گدييين يولو چوخ دؤنگه‌لي و بوروقلو ايدي و اورادا مينگه (ماشين) سورمه‌ک اولدوقجا چتين و تودالي ايدي.
۸-آق‌آيازلاق دره‌سيAqayazlaq Deresi : کوموزانين قوزئيينده يئرله‌شه‌ن بير دره‌نين آديدير.
٩- بيارجمند اوروBiyarcmend Uru : بييارجمه‌ند اورو، سيمنان اوستانيندا يئرله‌شه‌ن شاهرود ايلچه‌سي و مه‌يامه‌ي (ميامي) اورونا باغليدير. بييارجمه‌ندين، ايران يئرکيپينده اوزون يانلاري اولاران اينجه بير اوچ‌يان بيچيمينده گؤرونه‌ن، دق بيارجمند آدلي اونلو بير که‌ويري واردير.
۱۰-مه‌يامه‌ي اوروMeyamey Uru : ميامي، شاهرودون سکسه‌ن کيلومئترليک دوغوسوندا، تئهران-مشهه‌د آنا‌سورله‌يي اوزه‌رينده يئرله‌شميش بير اورون آديدير.

سيزله‌ر ساغ اولون

مدخل- محمد کميجاني
(١)- نقاشي: اين عکس در واقع يک نقاشی قديمی است که در کتاب اطلس مناظر ايران به چاپ رسيده و در آن منبع نيز به نام رسام اشاره نشده است. ولی نام نقاشی را اين گونه نوشته‌اند: کميجان و مقبره امامزاده‌ای بر فراز کوه. برای اولين گام آن عکس را به بينندگان تقديم ميکنم.
(٢)- کوه حاجي رضوان: حاجي رضوان نام کوهي در شمال کميجان است. پس از سخناني که آقاي اسدالله اميني در گردهمايي کميجانيهاي مقيم تهران ايراد کرده و به اشعار مرحوم شهريار در باره حيدربابا اشاره کرده و حاجي رضوان را بدان تشبيه نمود، جرقه‌هاي اين شعر بلند در ذهن من شراره زد. کوه حاجی رضوان برای مردم کميجان همان جايگاهی را دارد که کوه حيدربابا برای مرحوم محمدحسين شهريار، شاعر نامی آزربايجانی داشت. اغلب مردم کميجان و کسانی که هم اکنون ديگر از آن ديار کوچ کرده و در ساير شهرستانها اقامت گزيده‌اند بر فراز اين کوه رفته و در دامنه‌های آن قدم زده‌اند و از آن کوه خاطراتی دارند.
(٣)- مقبره حاجي رضوان: بر فراز کوه ( قلينجه داغي) حاجی رضوان مقبره‌ای است که به فرد مقدس و خداترسی بنام حاجي رضوان که انسان بسيار خوب و پاک‌نيت و از اولياء الله بوده منسوب است. در ميان اهالي کميجان و روستاهاي حوالي مشهور است که مقبره‌اي که بر بالاي کوه مذکور قرار دارد با شير آهو ساخته شده است و در باره آن روايت می‌کنند که چون در کنار آن مقبره آب وجود نداشت لذا برای ساختن گل و درست کردن و احداث آن مقبره از شير آهوان کوهستان دوشيدند و گل درست کردند. اين روايت از دو چيز حکايت می‌کند: اول وفور آهو و جيران در گذشته‌های اين ناحيه، دوم تقدس و خداترس بودن مرحوم حاجی رضوان. به هرحال اين مقبره ساليان سال است که بعنوان زيارتگاه اهالی روستاهای کميجان و نواحی تابعه مورد زيارت قرار می‌گيرد.
(٤)- ورد دليگه: در دامنه‌هاي تيز و صخره‌اي شرقي کوه قلينجه يک غار آهکي با چند دهانه وجود دارد که به تصور بنده در گذشته‌هاي دور استودان مردمان زرتشتي ناحيه بوده است و آنرا بنام غار ورد يا ورد دليگه مي‌نامند.
(٥)- شکاف قارقالان: در دامنه‌هاي صخره‌اي و بلند کوه مذکور شکاف بلندي است که در زمانهاي بارش برف در اثر وزش باد برف بداخل آن شکاف وارد شده و انبار ميشود. ولي چون در فصول گرم و تابستان هيچگاه آفتاب به آن شکاف نمي‌تابد برف آنجا براي هميشه ماندگار ميشود و بعنوان يکي از يخچالهاي طبيعي و دائمي در قديم مورد استفاده مردم قرار ميگرفت و مردم در تابستانها از برف آن استفاده ميکردند.
(٦)- ويستان بولاغي: این چشمه از چشمه‌های مشهور و آب‌درمانی کمیجان بوده و کسانی که در کودگی دست و بدنشان دارای زگیل بود خود را با آب آن چشمه می‌شستند و باین ترتیب زگیل‌هایشان از بین میرفت.
(٧) بوووس يولو: وفس، یک روستای معروف و مرکز بخش است و در زبان محلی بوووس گفته میشود. در حد فاصل کمیجان – وفس و در نزدیکی وفس کوه قلینجه و گردنه معروف آن قراردارد که راه پرپیچ و خم و خطرناکی داشت که رانندگی از آن بسیار سخت بود.
(٨) آقايازلاخ دره‌سي: نام دره‌ای هست در شمال کمیجان.
(٩) بيارجمند: شهر بیارجمند از توابع شهرستان شاهرود در استان سمنان و شهر میامی است و بیارجمند دارای کویر معروفی بنام دق بیارجمند است که در روی نقشه ایران مانند مثلثی باریک با اضلاع دراز نمایانده شده است.
(١٠)- ميامي: میامی شهری است در فاصله ٨٠ کیلومتری شرق شاهرود و بر سر راه جاده اصلی تهران مشهد قرار دارد.

سيزلر ساغ اولون

حاجي رضوان [حاجي ريضوانHacı Rizvan ]


محمد کميجاني


اي منيم داغلاروم واقاروم جانوم [ائي منيم داغلاريم، ويقاريم، جانيم]
اي گوزل آق داشله حاجي رضوانوم [ائي گؤزه‌ل آغ‌ داشلي حاجي ريضوانيم]
طوفان ويره بيلمز سيزلره تکان [توفان وئره‌بيلمه‌ز سيزله‌ره تکان]
بولوتلار ايله ييب باشيندا مکان [بولوتلار ائيله‌ييپ باشيندا مکان]
....


حاجي رضوان

حاجي رضوان جيرانلاري گلنده [حاجي ريضوان جئيرانلارين گله‌نده]
مقبره ني تورپاخلارون الي انده [ياتيرينين توپراقلاريني اله‌يه‌نده]
سوت ساقدوروب اونه پالچوخ ادنده [سوت ساغديريپ اونو پالچيق ائده‌نده]
گوزل اياخلارلا اونه يوغورسون [گؤزه‌ل آياقلارلا اونو يوغورسون]
سونرا سنين مقبره ني ياپولسون [سونرا سنين ياتيرين ياپيلسين]

سيل بولاغه ذيگيللره سيلاندا [قايان بولاغي زيييلله‌ري سيله‌نده]
سولار ويستان بولاغوندان آخاندا [سولار ويستان بولاغيندان آخاندا]
پوينا تره دوره سينده چيخاندا [يارپيز تره‌سي چئوره‌سينده چيخاندا]
بيز گلرديک زيارته حاج رضوان [بيز گله‌رديک گؤروشه حاجي ريضوان]
بيز چيخرديک سياحته حاج رضوان [بيز چيخارديق گزينتييه حاجي ريضوان]

چولده يلميک زاد يريندن چيخاندا [چؤلده يئلميک نمه يئرينده‌ن چيخاندا]
توکلوجه داغدا گول ايدن زاماندا [توکلوجه داغدا چيچکله‌نه‌ن چاغدا]
توله کچلين ريشه سي دولاندا [توله‌کچيلين کؤکو دولاندا] [٥]
بيز گلرديک زيارته حاج رضوان [بيز گله‌رديک گؤروشه حاجي ريضوان]
بيز چيخرديک سياحته حاج رضوان [بيز چيخارديق گزينتييه حاجي ريضوان]

گديگي اوچ بويوک پيچه واريده [گدييين اوچ بؤيوک دؤنگه‌سي وار ايدي]
او پيچ، دولانماقا چوخ دا دار ايده [او دؤنگه، دولانماغا چوخ دا دار ايدي]
سواره يا پياده نابار ايده [اوراتلي يا يايا دارقينج ايدي] [٦]
بيز گلرديک زيارته حاج رضوان [بيز گله‌رديک گؤروشه حاجي ريضوان]
بيز چيخرديک سياحته حاج رضوان [بيز چيخارديق گزينتييه حاجي ريضوان]

ورد دليگه [ورد دليييVerd Deliyi ]

ورد دليگه هاواسونا گلميشديک [ورد دلييي هاواسينا گلميش ايديک]
اوني صاف تيز قيه سينه چيخميشديک [اونون دوز، يالمان قاياسينا چيخميش ايديک]
بير قيه دن سيريليب و دوشموشديک [بير قايادان سييريليپ دوشموش ايديک]
اوندان سورا قار قالانه گورموشديک [اوندان سونرا قارقالاني گؤرموش ايديک]
چيخيب بير آز اوردا نفس آلموشديک [چيخيپ بير آز اورادا سولوق آلميش ايديک]

قارقالاندا مينلر گوگرچين وارده [قارقالاندا مينله‌ر گؤيه‌رچين وار ايدي]
اياق آسته خلوار خلوار کووايده [آياق اوسته خالوار خالوار تزه‌ک ايدي] [٧]
چيخيب اوردان بوووس يولون گوزلرديک [چيخيپ اورادان بوووس يولونو گؤزله‌‌رديک]
بير موتورچون گديگه جک ايزلرديک [بير موتورچون گدييه‌جه‌ک ايزله‌رديک]

باخا باخا گيدديم قديم زامانا [باخاباخا گئتديم اسکي چاغا]
عالام ديزه م گيلنن گلميشديک داغا [خالام، دايزه‌م گيلينه‌ن گلميشديک داغا]
اششکلره يوکليييب و مينميشديک [ائششه‌کله‌ري يوکله‌ييپ مينميش ايديک]
خرره آغاج اياقينده دوشموشدوک [داغداغان آغاجينين آياغيندا دوشموش ايديک] [٨]

ابوالحسن بيزيم چرخه گوتورده [ابيل حسه‌ن بيزيم يئل‌آتيني گؤتوردو]
اونا مينيب بيردن اوزون ايتيرده [اونا مينيپ بيرده‌ن اؤزونو ايتيردي]
چرخ اليندن چيخده، کوچيه قاشده [يئل‌آتي الينده‌ن چيخدي، گئچييه قاچدي]
يره دوشده، آغزه قانا بولاشده [يئره دوشدو، آغزي قانا بولاشدي]

بتول باجي باشوندا چوخ آغلاده [بتول باجي باشيندا چوخ آغلادي]
بيزه بير جيغيرده، قارقوش ايلده [بيزه بير چيغيردي، قارقيش ائيله‌دي]
منيم شانسوم اوزومدن تيزتر گيدر [منيم اوتوموم اؤزومده‌ن يئيين‌ره‌ک گئده‌ر]
کيم منيم دادام جوابونه ويرر؟ [کيم منيم دده‌مين يانيتيني وئره‌ر؟]

دوچرخه [يئل‌آتيYélatı ]

دوچرخه نين دوشققه سي سيننده [يئل‌آتينين شاققا‌سي سيناندا] [٩]
اکبر قارداش گليب اونه گورنده [اکبه‌ر قارداش گليپ اونو گؤره‌نده]
دادام بيزه او تقصيره اولدورار [دده‌م بيزي او سوچا اؤلدوره‌ر]
آمما اکبر اوني گيزلين دوزالدار [آنجاق اکبه‌ر اونو گيزلين دوزه‌لده‌ر]

دوچرخه ده بيزه داستان اولموشده [يئل‌آتي دا بيزه سورچه‌ک اولموشدو]
ذبيح عزت اونا حيران قالموشده [ذبيح عيززه‌ت اونا چاشقين قالميشدي]
اکبر هرگون اونا بير زاد تاخارده [اکبه‌ر هر گون اونا بير نمه تاخاردي]
پول دادامي جيبلريندن چيخارده [آقچا دده‌مين يانجيقلاريندان چيخاردي]

بير گون تزدن دادام چرخه گوتورده [بير گون ائرکه‌نده‌ن دده‌م يئل‌آتيني گؤتوردو]
باخده گورده يول گيدميره، اوتورده [باخدي گؤردو يول گئتميري، اؤتوردو]
اکبر چرخه بيرجه قوفول وورموشده [اکبه‌ر يئل‌آتينا بيرجه ايشگيل وورموشدو]
داد ايلدي، او يوخودان دورموشده [چيغيردي، او يوخودان دورموشدو]

ساره کيليد اکبر داداما ويرده [ساري آچاري، اکبه‌ر دده‌مه وئردي]
دادام قوفله آچده، گنه جيغيرده [دده‌م قيفيلي آچدي، گنه چيغيردي]
قوفله چرخدن سوکده، قيراقا آتده [قيفيلي يئل‌آتيندان سؤکدو، قيراغا آتدي]
ويرده منه، ذبيح گيله يوللاتده [وئردي منه، ذبيح گيله يوللاتدي]

ذبيح گيله بير کوچه دن گيچرديم [ذبيح گيله بير گئچيکده‌ن گئچه‌رديم]
ايکي دانا بويوک ايتدن قورخادوم [ايکي ساني بؤيوک ايتده‌ن قورخارديم]
بيره مشه مامود قارا ايتيندن [بيري مش مامودون قارا ايتينده‌ن]
بيره عابباس گيلي، داما باخاردوم [بيري عابباس گيلين، داما باخارديم]

من قوفوله عزت گيله آپاردوم [من قيفيلي عيززه‌ت گيله آپارديم]
شرم ايليه اونه داليا ورديم [اوتاناراق اونو دالييا ووردوم]
دادام چرخه مينيب کدلره گيدده [دده‌م يئل‌آتينا مينيپ کندله‌ره گئتدي]
اکبر عزا توتده، قاپونه وورده [اکبه‌ر ياس توتدو، قاپيني ووردو]

پسر دايی‌هايم [دايي‌اوغلولاريمDayıoğlularım ]

من و ناصر، حسين اينان مينميشديک [من و ناصير، حوسئين اينه‌ن مينميشديک]
قارا موتورونان داغا گيدميشديک [قارا موتورونان داغا گئتميشديک]
موتوره حاجي ايپک گيله قويموشديک [موتورو حاجي ايپه‌ک گيله قويموشدوق]
اوردان يرده بيز ويستانا چيخميشديک [اورادان يئرده بيز ويستانا چيخميشديق]

حسين بيردن قيه لردن سيريلده [حوسئين بيرده‌ن قايالاردان سييريلدي]
سيريلدي و ال اياقي قيريلده [سييريلدي و ال آياغي قيريلدي]
يددي سککيز متير دوشده جيغيرده [يئددي سککيز مئتير دوشدو، چيغيردي]
داش تورپاغي شيرين ديلده سوگورده [داش توپراغي سوچون ديلده سؤيوردو]

حسين داغدان دوشده، يولدان قيدديک [حوسئين داغدان دوشدو، يولدان قاييتديق]
آخسيا آخسيا تکيه يه گلديک [آخسايا آخسايا تکيه‌يه گلديک ]
گيدديک ياواش ياواش موتور باشونا [گئتديک ياواش ياواش موتور باشينا]
مينديک اوچ ترکه له موتور قاشونا [مينديک اوچ تر‌که‌لي موتور قاشينا]

گورديک موتور گازه خراب اولوبده [گؤردوک موتور اوچونو پوزولوپدور]
سيمي قريليب تکيه سسدن دولوبده [تئلي قيريليپ، تکيه سسده‌ن دولوپدور]
باخ گور نجه بو امانت قالوبده [باخ گؤر نئجه بو بيراووز قاليپدير]
بيزدن قاباخ باشونا اوشاخ قونوبده [بيزده‌ن قاباق، باشينا اوشاق قونوپدور]

تکيه‌ده  Tekyede

بيرگون يقيلديک رفيقلر باهارا [بير گون ييغيلديق آرخاداشلار يازا]
هر کس بير وسيله داغا آپارا [هر کس بير آراج داغا آپارا]
يحيي، عطا، ذبيح ميسگر گلميشده [يحيا، عطا، ذبيح پاخيرچي گلميشدي]
بيزيم اکبر مني ده آپارموشده [بيزيم اکبه‌ر مني ده آپارميشدي]

ذبيح بير گرامافون گتيرميشده [ذبيح بير قيرامافون گتيرميشدي]
بير ينگه صفحه تهراندان چاتموشده [بير يئنگي پيلاک تئهراندان چاتميشدي]
شب ميگون، شب ميگون اوخورده ["شب-ي مئيگون"، "شب-ي مئيگون" اوخوردو]
قونشه قيزه بير قاليچه توخورده [قونشو قيزي بير قاليچا توخوردو]

***

بيزيم عم جان موتور هشتاد آلموشده [بيزيم آباقا‌جان موتور سکسه‌ن آلميشدي] [١٠]
اوغله عبدوللاني دا مينديرميشده [اوغلو عبدوللاني دا مينديرميشدي]
گلدي بيزيم قاپويا ياد ايلده [گلدي بيزيم قاپييا، آندي]
مني ده مينديرده دلشاد ايلده [مني ده مينديردي، سئوينديردي]

دالونا دا بير آغ خورجون آلموشده [دالينا دا بير آغ خورجون آلميشدي]
ايچينه ده ساره فلاکس قويموشده [ايچينه ده ساري فيلاکس قويموشدو]
گيدديک تکيه ده کولگه ده دوشديک [گئتديک، تکيه‌ده کؤلگه‌ده دوشدوک]
گول قيراقوندا بيز چايولار ايشديک [گؤل قيراغيندا بيز چايلار ايچديک]

سوگود آغاجوني آستوندا اوتديک [سؤيوت آغاجينين آستيندا اوتوردوق]
چاي ايچه رک فلاکسه بيز بوشادديک [چاي ايچه‌ره‌ک فيلاکسي بيز بوشالتديق]
گول ايچينده مرغابيلر اوزورده [گؤل ايچينده اؤرده‌کله‌ر اوزوردو]
جوجه لرين اوز دالونا دوزورده [بالالاريني اؤز دالينا دوزوردو]

بير گوشه دن کريز سويه گيريرده [بير بوجاقدان آست‌آرخ سويو گيريردي]
بير قيز اوخورايا سو دولدورورده [بيز قيز اوخوياراق؟ سو دولدوروردو]
ناهار اوچون نومورتا بيشيرميشده [آشار اوچون يومورتا پيشيرميشدي]
کد کره سي اونا قاتوب يميشده [کند کره‌سيني اونا قاتيپ يئميشدي ]

نه خوشمزه ناهار اوگون بيز ييديک [نه دادلي آشار او گون بيز يئديک]
اللريز وار اولسون هر کسه ديديک [الل‌ه‌رينيز وار اولسون هر کسه دئديک]

داغا گئتمه‌ک  Dağa Gétmek

باهار، اکين درماقا چوخ قالاندا [ياز، اکين درمه‌يه چوخ قالاندا]
بير آز ايشلر يونگول اولان زاماندا [بير آز ايشله‌ر يونگول اولان چاغدا]
کندله هامه اششکلره يوکلرده [کندلي هامي ائششه‌کله‌ري يوکله‌ردي]
آروات اوشاقونان داغا گيدرده [آروات، اوشاغينان داغا گئده‌ردي ]

مشه نقي دوچرخه سين مينه رده [مشه ناقي يئل‌آتيني مينه‌ردي]
يولي انين بويون بيردن گيدرده [يولون انيني، بويونو بيرده‌ن گئده‌ردي]
باش يوخاري يولدا رکاب وورارده [باش يوخاري يولدا باساريق ووراردي]
زنگه چالوب قودوقه هورکودرده [زنگي چاليپ، قودوغو هورکوده‌ردي]

خرمن سورماق [اؤرتکون ساوورماقÖrtkün Savurmaq ]

اهمن بهمن ده ير نفس چکرده [اهمه‌ن-بهمه‌نده يئر سولوق آلاردي] [١١]
بيز گيدرديک خرمنه باسدورارديک [بيز گئده‌رديک اؤرتکونو باسديرارديق] [١٢]
اياقلارديک و دام داشه سورارديک [آياقلارديق و دام داشي سوره‌رديک] [١٣]
ياي اولاندا اورا اکين توکرديک [ياي اولاندا، اورا اکين تؤکه‌رديک]

اکين بيچماخ تامام باشا گلرده [اکين بيچمه‌ک بوتون باشا گله‌ردي]
خرمني تپه سي گوگه گلرده [اؤرتکونون تپه‌سي گؤيه گله‌ردي]
بير جوت سغير قونشودان بورج ايلرده [بير قوشا سيغير قونشودان بورج ائيله‌ردي]
جوته قوشوب خرمنلره سوررده [يووالاغا قوشوپ اؤرتکونله‌ري سوره‌ردي]

بير ور آچوب اوستونه چان قويارديک [بير ور آچيپ اوستونه چان قويارديق]
بيز اوشاقلار اوردا چانا مينرديک [بيز اوشاقلار اورادا چانا مينه‌رديک]
يانونا دا بير خاکانناز آلارديک [يانينا دا بير کول‌آتان آلارديق]
سغيرلر آغزونا بوخاو وورارديک [سيغيرلارين آغزينا بوخاو وورارديق]

سغير اگر بوغدا ييسه مرگ اولور [سيغير آبارين بوغدا يئسه، اؤلوم اولور]
گيدر چوخ سو ايچر، جوانمرگ اولور [گئده‌ر چوخ سو ايچه‌ر، گنجکه‌ن اؤلور]
اليميزدا بويوک گووران آلارديک [اليميزه بؤيوک بيزلانقيج آلارديق] [١٤]
بوغدا يين سغيره بيز وورارديک [بوغدا يييه‌ن سيغيرا بيز وورارديق]

سغيرلره بابام چاندان آچارده [سيغيرلاري آتام چاندان آچاردي]
سووارماقا بيزه گوله يوللارده [سووارماغا بيزي گؤله يوللاردي]
بيز ده گوله گيديب بالوخ توتارديک [بيز ده گؤله گئديپ، باليق توتارديق]
گج قايديب اوندان کوتک يييرديک [گئج قاييديپ، اوندان کؤته‌ک يييه‌رديک]

تعزيه محله سراب [ساراب يؤره‌سي آغيتيSarab Yöresi Ağıtı ]

بيزيم محلله ده شبيه چيخرده [بيزيم يؤره‌ده اوخشاق چيخاردي]
قيه خانوم يرينه سوپوررده [قاياخانيم يئريني سوپوره‌ردي]
بيز آغلارديک ، دادام ايمام اولارده [بيز آغلاريدق، دده‌م باشرا اولاردي]
اکبرآقا، ايمام باشون کسرده [اکبه‌ر آقا، باشرانين باشيني کسه‌ردي]

کوچه دن بير گچه شاققه آلاردوم [گئچيکده‌ن بير گئچي بوينوزو آلارديم] [١٥]
اله اکبر دييب حمله ادرديم [آللاهو اکبه‌ر ديييپ يوگوروش ائده‌رديم]
شيمير کيمي اوشاخلارا قزاردوم [شيمير کيمي اوشاقلارا قيزارديم]
دادام تکه شيميرلره ووراردوم [دده‌م تکي، شيميرله‌ره وورارديم]

قيه ماممد زينب گيريب آغلارده [قايا ماممه‌د زئينه‌ب گيريپ آغلاردي]
مشه رمض حمزه جيگر داغلارده [مشه رمه‌ض حمزه باغير داغلاردي]
از بس او گون مشه رمض آغلاده [او گون مشه رمه‌ض او دنلي آغلادي کي]
تامام خلخي گوينون اوگون داغلاده [بوتون ائلگونون گؤيلونو او گون داغلاردي]

گول ايچه شبيه‌سي [گؤل‌ايچي اوخشاغي Göliçi Oxşağı]

بير ايککي پي گول ايچينه گيدميشديک [بير ايکي يول گؤل ايچينه گئتميشديک] [١٦]
اولار شبيه لرينه ده باخموشديک [اونلارين اوخشاقلارينا دا باخميشديق]
آمما بيزيم شبيه آيري شبيه ده [آنجاق بيزيم اوخشاق آيري اوخشاقدي]
بيزيم شيمير سسه آيري سسيده [بيزيم شيميرين سسي آيري سس ايدي]

ميرز نبو الله اوردا ايمام اولارده [ميرزه نبوللاه اورادا باشرا اولاردي]
عزت اوللا سسي ميدان دولارده [عيززه‌توللا سسي، آرالي دولدوراردي]
عل اکبرخان زينب تکي گلرده [عل اکبه‌ر خان زئينه‌ب تکي گله‌ردي]
رباب کيمين اصغريني بلرده [روباب کيمي اصغه‌ريني بله‌ردي]

ايمام آتا مينيب گوزدن ايترده [باشرا آتا مينيپ گؤزده‌ن ايته‌ردي]
اونه اصغرينان لشگر گوررده [اونو اصغه‌رينه‌ن اوردو گؤره‌ردي]
حرمله آدله بير کافر آتارده [حرمه‌له آدلي بير اؤرتگه‌ن آتاردي]
بير بويوک اوخ بوغازونا دگرده [بير بؤيوک اوخ، بوغازينا ده‌يه‌ردي]

ايمام آتدان انيب خيمه دالوندا [باشرا آتدان انيپ خره‌گه داليندا]
اصغرينه تورپاقا تاپشورارده [اصغه‌ريني توپراغا تاپشيراردي]
آمما بيزيم شبه آيره شبيه ده [آنجاق بيزيم اوخشاق آيري اوخشاق‌دي]
عزت اوللا سسه قشنگ سسيده [عيززه‌توللا سسي، قشه‌نگ سس ايدي]

خيمه‌لره اوت ووردولار [چاديرلارا اود ووردولار  [Çadırlara Od Vurdular
مسجد قاباقوندا شبيه اولارده [يوکونله‌ک قاباغيندا اوخشاق اولاردي]
او ميدانچا ملت اينن دولارده [او آرالجيق ائل‌گونونه‌ن دولاردي]
بير طرف کيشيلر بير طرف آرواد [بير يان کيشيله‌ر، بير يان آروات]
ايپکعلي دامونا دا چيخرده [ايپه‌ک علي دامينا دا چيخاردي]

اورتادا بير بويوک خيمه قورولموش [اورتادا بير بؤيوک خره‌گه قورولموش]
مسجددن ده آغاج منبر گلرده [يوکونله‌کده‌ن ده آغاج تومسه گله‌ردي]
دادام ايمام اولوب منبره چيخده [دده‌م باشرا اولوپ، تومسه‌يه چيخدي]
آمما شيمير گليب خيمه ني يخده [آنجاق شيمير گليپ، خره‌گه‌ني ييخدي]

نبوللا دا خيميه اوت وورارده [نبوللا دا خره‌گه‌يه اود ووراردي]
ترکه الده اوشاخلاره قووارده [ترکه الده اوشاقلاري قوواردي]
من ده او زامانلار اوشاق اولاردوم [من ده او چاغلار اوشاق اولارديم]
ايمام خيمه سينده قانا بولاردوم [باشرا خره‌گه‌سيني قانا بولارديم]

خيمه لره اوت ووراندا قاچوردوم [خره‌گه‌له‌ره اود ووراندا قاچيرديم]
عاشورادا قيچچيم بير داشا توتده [اونجادا قيچيم بير داشا توتولدو]
يخيلديم و هوشدان گيدديم بير آندا [ييخيلديم و باييلديم بير قيرپيمدا]
نبي گليب باشوم اوستونده دورده [نبي گليپ باشيم اوستونده دوردو]

ابن سعد بير دسته ترکه الينده [ايبن سعد بير توتام ترکه الينده]
گليب منيم باشوما هاي وورورده [گليپ منيم باشيما هاي ووروردو]
عزيز اصغر منيم دادوما چاتده [سئويملي اصغه‌ر منيم هاراييما چاتدي]
يردن قووزاده، يو مسجده گوتده [يئرده‌ن قاوزادي و يوکونله‌يه گؤتوردو]

قيه گوله [قايا گولوQaya Gülü ]

قيه گوله گه لين آتونا ميننده [قايا گولو گلين آتينا مينه‌نده]
اوشاق اودوم، اونون دالونا مينديم [اوشاق ايديم، اونون دالينا مينديم]
گادومنان دا يحيي گيله گيدرديم [آراسيرا دا يحيا گيله گئده‌رديم] [١٧]
پنجره ده آق پرده لر گوررديم [آغيزقادا آغ ياشيرقالار گؤره‌رديم]

قيه گوله پرده لره تيکميشده [قايا گولو ياشيرقالاري تيکميشدي]
اوستونه ده گول باغچاسه توخموشده [اوستونه ده چيچه‌ک باخچاسي توخوموشدو]
نچه اوشاق دوغده هيچ بير قالماده [نئچه اوشاق دوغوردو، هئچ بيري قالمادي]
يحيي اوچون سالوم قالان اولماده [يحيا اوچون ساغلام قالان اولمادي]

يحيي دا بير قز سوماووردان آلده [يحيا دا بير قيز سوماووردان آلدي]
گلده قيه گولينن اووده قالده [گلدي قايا گولوينه‌ن ائوده قالدي]
قيه گوله جاوان جاوان سوقولده [قايا گولو گنج گنج سولدو] [١٨]
بير گيجه ده گوزون باغلاده اولده [بير گئجه‌ده گؤزونو باغلادي، اؤلدو]

کوزه گري [سنه‌کچيليکSenekçilik ]

قوربان دايه دامنا دوواخ چکرده [قوربان دايي دامينا دوواق چکه‌ردي]
عم جانوما ده يانونا آلارده [آباقاجانيمي دا يانينا آلاردي]
تزدندن آخشاما دوواخ اوينرده [ائرکه‌ن‌ده‌ن آخشاما دوواق اويناردي] [١٩]
تقي بابام باخارده غور وورارده [تاقي آتام باخاردي، دئيينه‌ردي]

بيزيم بابام کوزه گرليک ايدرده [بيزيم آتا سنه‌کچيليک ائده‌ردي]
کوزه نه بير بويوک اوتاقا يه قرده [سنه‌يي بير بؤيوک اوتاغا ييغاردي]
اکبر گيديب کوزه لره ده لرده [اکبه‌ر گئديپ، سنه‌کله‌ري دله‌ردي]
بابام دليکلره توتوب گوله رده [آتام دليکله‌ري توتوپ، گوله‌ردي]

چولمک چاناق دا اوردا دوزه لرده [چؤلمه‌ک چاناق دا اورادا دوزه‌له‌ردي]
دووله کوزه کولدور قه ييري لرده [قووا، سنه‌ک، کولدور قاييريلاردي] [٢٠]
هاموسه دوزه ليب آنبار دولاندا [هاميسي دوزه‌ليپ، ييغاق دولاندا]
کوره ده دوزولوب سورا بي شرده [کوره‌ده دوزولوپ، سونرا پيشه‌ردي]

پادگان چهل دختر [قيرخ قيز ساخلاويQırx Qız Saxlavı ]

سحر اولوب خوروزلار باينيياندا [دان اولوپ خوروزلار بانلاياندا]
ساخساققانلار گليب ساققوللياندا [ساخساقانلارگليپ ساققيللاياندا] [٢١]
نه نه م اونا خيره خبر ديندا [ننه‌م اونا ايييره‌ک ساليق دييه‌نده]
اوغلوم تويوندا بوغارسوق آتاندا [اوغلوم تويوندا باغيرساق آتاندا] [٢٢]

اکبر قارداش چل دوختردن گلنده [اکبه‌ر قارداش قيرخ قيزدان گله‌نده]
الين کت آستوندا دالونا قوياندا [الين آرخاليق آستيندا دالينا قوياندا]
قيزلر اوني بوي بوسولونا باخسون [قيزلار اونون بوي پوسونا باخسين]
اکبره دي قيزيل ساحاتون تاخسون [اکبه‌ره دئ، قيزيل چولازيغيني تاخسين]

دادام دامنا قارلاره کوريينده [دده‌م دامدان قارلاري کوره‌يه‌نده ]
من کوچه ده سحردن يوريينده [من گئچيکده داندان يورويه‌نده]
منه باخوب دامنا تقليد ايديرده [منه باخيپ، دامدا يانسيلاردي]
ابوالمعصيم اونا باخوب گولورده [ابيل معصيم اونا باخيپ گوله‌ردي]

باران سيل آسا [قايان تک ياغيشQayan Tek Yağış ]

بير گون ناهار ننه م چورک ياپورده [بير گون اؤيله‌ن ننه‌م چؤره‌ک ياپيردي]
تننيردن تاززا چورک چاقادورده [تنديرده‌ن آجه‌ر چؤره‌ک چيخارديردي]
بيز ناهارا نومورتا بيشيرميشديک [بيز آشارا يومورتا پيشيرميشديک]
سوفره سالوب هر زاده گتيرميشديک [ترگي ساليپ هر نمه‌ني گتيرميشديک]

اکبر آقا شيمير بيزه گلميش ده [اکبه‌ر آقا شيمير بيزه گلميشدي]
او سوفره کناروندا اوتورموشده [او ترگي قيراغيندا اوتورموشدو]
يوخاره چولده بير زمينه وارده [يوخاري چؤلده بير تارلاسي واردي]
زمينه اکماقا شريک تاپورده [تارلاني اکمه‌يه اورتاق تاپيردي]

بيردن بولوت گلدي و شاققوللاده [بيرده‌ن بولوت گلدي و شاقييلدادي]
منيم کوچوک زهره مه ده پاتلاده [منيم کيچيک اؤدومو ده پاتلاتدي]
بير ياقوش باشلاده سيللر کيمي ده [بير ياغيش باشلادي، قايانلار کيمي ايدي]
انگار دامنان داشدان سيللر آخورده [سانکي دامدان داشدان قايانلار آخيردي]

بيز ناهاري ياروسونه ييميشديک [بيز ايکيندي آشين ياريسيني يئميشديک]
اکبرآقايه دا بويور ديميشديک [اکبه‌ر آقايا دا بويور دئميشديک]
بير تيکه ده اکبرآقا ييمه ده [بير تيکه ده اکبه‌ر آقا يئمه‌دي]
بير کلمه ده من ييميرم ديمه ده [بير دئگي ده من يئميره‌م دئمه‌دي]

کوچه دن بير نفر بيردن چاقورده [گئچيکده‌ن بير نفه‌ر بيرده‌ن چاغيردي]
محکم بيزيم قاپون چالده، باقورده [برک بيزيم قاپيني چالدي، باغيردي]
اوي موسه ييب سيل کوچه لره آلده [اوي موسه‌ييب، قايان گئچيکله‌ري آلدي]
تيز يتيشي سو اوويزه يقيلده [ترک يئتيشين، سو ائوينيزه ييغيلدي]

دورديک قاچديک بيله کولنگه گوتديک [دوردوق قاچديق، بئلي، کولونگو گؤتوردوک ]
حاصار قاپسوندا بير بويوک آرخ آچديک [هؤرو قاپيسيندا بير بؤيوک آرخ آچديق]
قازديک، تورپاخلاره بير يانا توکديک [قازديق، توپراقلاري بير يانا تؤکدوک]
سيل قاباقون تورپاغونان باغلاديک [قايان قاباغيني توپراغينان باغلاديق]

سيل خدابخشي [خودابخشي قايانيXudabexşi Qayanı ]

ننه م هنوز ايواندا اوتورورده [ننه‌م هله آيازليقدا اوتوروردو]
بيزيم اوچون تاززا چورک ياپورده [بيزيم اوچون آجه‌ر چؤره‌ک ياپيردي]
قاچچا قاچچا گيدديم باباملار گيله [قاچا قاچا گئتديم آتاملار گيله ]
باخام گورم اورا سيل زاد گلميه [باخام گؤره‌م اورايا قايان نمه گلمه‌يه]

او کوچه ده بير دانا سيلگا وارده [او گئچيکده بير ساني قايانلاق وار ايدي] [٢٣]
اگرچه سيل يوله اولاردا دارده [گرچي قايان يولو اولاردا دار ايدي]
حاجه راضا باغ دووارون چکميشده [حاجي ريضا يئميشلييينه قاناسيني چکميشدي]
دووار چکوب سيل يولونه توتموشده [قانا چکيپ، قايان يولونو توتموشدو]

سيل گلميشده اوز يولونه آچموشده [قايان گلميشدي، اؤز يولونو آچميشدي]
خولبون خراب اولوب دووار يخميشده [سواولوغو داغيليپ، قاناني ييخميشدي] [٢٤]
سو نادعلي دووارونا دايانده [سو نادعلي قاناسينا داياندي]
سو مند اولده، يوخاريا قووزانده [سو بند اولدو، يوخارييا قاوزاندي]

بير مدتي دووار داوام گتيرده [بير سوره‌ني قانا ديره‌ندي]
سورا سو اوني گوجونه بيتيرده [سونرا سو اونون گوجونو بيتيردي]
دوواره سو آلده اله اوستونه [قاناني سو آلدي، الي اوستونه]
يريندن قووزاده، يره ياتودده [يئرينده‌ن قاوزادي، يئره ياتيرتدي]

اوردان چيخديک، داما يوخاره گيدديک [اورادان چيخديق، داما يوخاري گئتديک]
خدابخشه محله سينه گورديک [خودابخشي يؤره‌سيني گؤردوک]
اوردا سويي يولون تنگ ايتميشديلر [اورادا سويون يولونو دار ائتميشديله‌ر]
هاردا بيله بويوک سيل گورموشدولر [هارادا بئله بؤيوک قايان گؤرموشدوله‌ر]

سو قاييديب اولرينه گيريبده [سو قاييديپ ائوله‌رينه گيريپدير]
خدابخشه معله سينه يخيبده [خودابخشي يؤره‌سيني ييخيپدير]
بيرامعلي طووله سينه سو گيرده [بايرام علي آخيرينا سو گيردي]
نچه دانا قويون قوزون اولدورده [نئچه ساني قويونو قوزونو اؤلدوردو]

کلب حسني دووارلارونه يخده [کلب حسه‌نين هؤرگونله‌ريني ييخدي]
اطاقلارا گيرده، حاصاردان چيخده [اوتاقلارا گيردي، هؤروده‌ن چيخدي]
هر يره پالچوخلاره دولدورموشده [هر يئره پالچيقلاري دولدورموشدو]
سيل گيدميشده، اورا ويران اولموشده [قايان گئتميشدي، اورا ييخينتي اولموشدو]

آروات اوشاق ناراحت آغليورده [آروات اوشاق، دارقينج آغلاييردي]
اللر آچوب يوخاره قارقوشورده [الل‌ه‌ر آچيپ، يوخاري قارقيشيردي]
بيزيم تافاقوموز نطر داغولده [بيزيم توفاغيميز نه تهه‌ر داغيلدي]
باخ گور قويونلاروم نطر بوغولده [باخ گؤر قويونلاريم نه تهه‌ر بوغولدو]

اوچ دانا بوغولموش قويون گوروردوم [اوچ ساني بوغولموش قويون گؤروردوم]
بيريني بوينوندا مونجوخ سايوردوم [بيرينين بوينوندا مينجيق ساييرديم]
بو مونجوخله قويون قوربان ماليده [بو ميجيقلي قويون، آداق مالييدي]
سيل آي ناماز، قوربانه ده بوغوبده [قايان آيلاماز، آداغي دا بوغوپدور]

سيل ياغوشي توتليگينه باشلاده [قايان ياغيشي شيديرقيينان باشلادي] [٢٥]
آقايازلاخ دره سيندن داشلاده [آغ آيازلاق دره‌سينده‌ن داشلاندي]
آمما او خولبونه توتانا لهنت [آنجاق او سواولوغونو توتانا قارقيش] [٢٦]
سيل يولونا دووار چکه نه لهنت [قايان يولونا قانا چکه‌نه قارقيش]

کوله چارشانبا [کوله اودگونوKüle Odgünü ]

من ايستيرم بوردا بير پايا قويام [من ايستيره‌م بورادا بير داياناق قويام]
تورکون شعرين درريسينه من سويام [تورکون قوشوغونون دريسيني من سويام]
بوغارسوقون ال دوورونه چولييام [باغيرساغيني ال چئوره‌سينه چولغايام] [٢٧]
پوف دنگينه پوفليم و دوليام [پوف دنگيني ؟ پوفله‌يه‌م و دولدورام] [٢٨]

کوله چارشانبادا داما چيخارديک [کوله اودگونده داما چيخارديق]
اوچ دورد کومما چوب چيلککه قويارديک [اوچ دؤرد کوما چؤپ چليک ؟ قويارديق] [٢٩]
بير دامجه نفت سپرديک اوت وورارديک [بير دامجي يئرياغي سپه‌رديک، اود وورارديق]
اوتلار اوستوندن بير بير آتتولارديک [اودلار اوستونده‌ن بيره‌ر بيره‌ر آتلايارديق]

دادام ديير بو ايشلر جايز دگيل [دده‌م دييير بو ايشله‌ر تابقين دئييل]
بيزنده اونا بو سنت ده، ديرديک [بيز ده اونا بو گله‌نه‌کدير ديييرديک]
ننه م اته گينده فرخه گتيرده [ننه‌م اته‌يينده فرخي گتيردي] [٣٠]
چنگه چنگه قارا فرخه يي يرديک [توتام توتام قارا فرخيني يييه‌رديک]

مامود بولاغيMamud Bulağı

مامود بولاغي دره سه هارداده؟ [مامود بولاغي دره‌سي هارادادير]
قوش دره ني بو يان کنارون داده [قوش‌دره‌نين بو يان قيراغيندادير]
قوش دره دن بير سو گلر بير ورگه [قوش‌دره‌سينده‌ن بير سو گله‌ر بير وره‌گه‌] [٣١]
سو آچارلار رعيتچيلر گوللره [سو آچارلار ايرقاتلار گؤلل‌ه‌ره ]

دگيرمان دره سيندن سيل چوخ گلر [ده‌ييرمه‌ن‌ دره‌سينده‌ن قايان چوخ گله‌ر]
گوللري آرخونه اوردا سينديرر [گؤلل‌ه‌رين آرخيني اورادا سينديرار]
سيلاب گليب گيچر گيدر يولونا [قايانسو گليپ گئچه‌ر، گئده‌ر يولونا]
گللر آرخونا شين ماسا دولدورار [گؤلل‌ه‌ر آرخينا قوم، قايير دولدورار]

باراتعلي داما چيخر جار چکر [باراتعلي داما چيخار، جار چکه‌ر]
آهاي ملت قوش دره دن سو گلر [آهاي ائلگون، قوش‌دره‌ده‌ن سو گله‌ر]
هرکس بير بيل آلار بير دسمال چورک [هر کس بير بئل آلار، بير ياغليق چؤره‌ک]
رعيت يقيلر قوش درييه گيدر [ايرقات ييغيلار، قوش‌دره‌يه گئده‌ر]

مامود بولاغوني يدده دره سي [مامود بولاغينين يئددي دره‌سي ]
گوگرچيني، ککليگي و فره سي [گؤيه‌رچيني، ککلييي و فره‌سي]
چيمنلر ايچينده پوينا تره سي [چمه‌نله‌ر ايچينده يارپيز تره‌سي]
چومچه قاشوق قوباغاني ببه سي [چؤمچه قاشيق قورباغانين ببه‌سي]

من و نورددين و عبدوللا گيدديک [من و نوره‌ددين و عبدوللا گئتديک]
بابام چاقورورده، بيزده ايشيدديک [آتام چاغيردي، بيز ده ائشيتديک]
اينکلره چيمندلرده بوراخديک [اينه‌کله‌ري چمه‌نله‌رده بيراخديق]
ياواش ياواش بايورلارا چيخيرديک [ياواش ياواش باييرلارا چيخيرديق]

اوگون بير الوان چاناخ تاموشديک [او گون بير آلاجا چاناق تاپميشديق]
عتيقه بير چاناخ گمان ايتميشديک [بايري بير چاناق سانميشديق]
آستوندا بير دانا ايلان ياتموشده [آستيندا بير ساني ايلان ياتميشدي]
ايلانا باخ بيز چوخ اوندان قورخموشديک [ايلانا باخ، بيز چوخ اوندان قورخموشدوق]

بير داش گتدديک، چاناق اوستونه وورديک [بير داش گتيرديک، چاناق اوستونه ووردوق]
گمان ايتديک او ايلانه اولدورديک [سانديق او ايلاني اؤلدوردوک]
داش وورديک و او چاناقه سيموشده [داش ووردوق و او چاناق سينميشدي]
ديمه او لانجون توسباقا قالموشده [دئمه او لانجون ؟ توسباغا قالميشدي] [٣٢]

او زامانلار بيز لاک پشته سوومزديک [او چاغلار بيز توسباغاني سئومه‌زديک] [٣٣]
بير داش وورديک لاک کونه ده سينديرديک [بير داش ووردوق قينيني دا سينديرديق]

کتيرا چيني [کيکيرگه ييغماKikirge Yığma ]

گونلر بوغازون تيغ وورموشدولار [گه‌وه‌نله‌ر بوغازيني اولگوجله‌ميشديله‌ر] [٣٤]
چيخن کتيراسونه بيز يغيرديک [چيخان کيکيرگه‌سيني بيز ييغارديق]
يغيلن کتيرالاره او گون بيز [ييغان کيکيرگه‌له‌ري او گون بيز]
کوينکلريميز جيبينه توکورديک [کؤينه‌کله‌ريميزين يانجيغينا تؤکوردوک]

بسکه گزديک دولانديک سوسوز اولديک [او دنلي گزديک دولانديق سوسوز اولدوق]
اگيليب آرخلاردان بوز سو ايچيرديک [اه‌ييليپ آرخلاردان بوز سو ايچيرديک ]
بيز بيلمه دن کتيراني توکورديک [بيز بيلمه‌ده‌ن کيکيرگه‌ني تؤکوردوک]
تامام کيتيرالاره بيز ايتيرديک [بوتون کيکيرگه‌له‌ري بيز ايتيرديک]

بابام تقي يانونا بيز قاييدديک [آتام تاقي يانينا بيز قاييتديق]
اينکلره چيمنلردن يغيرديک [اينه‌کله‌ري چمه‌نله‌رده‌ن ييغيرديق]
بابام اوردا اوت و علف دريرده [آتام اورادا اوت و يونجا دريردي]
بيز گورنده سکينه دن اوخورده [بيزي گؤره‌نده سکينه‌ده‌ن اوخوردو]

اي عموجان من سوسوزام ديييرده [ائي آباقاجان، من سوسوزام ديييردي]
اي عموجان سو ايسته رم اوخورده [ائي آباقاجان، سو ايسته‌ره‌م اوخوردو]
اوراخچا الينده يونجا بيچيرده [اوراخچا الينده يونجا بيچيردي]
اي عموجان من العطش ديييرده [ائي آباقاجان، من العطش ديييردي]

آن شب برفی سال نو ۱۳۸۳ [١٣٨٣يئنگيلين او قارلي گئجه‌سي 1383Yéngilin O Qarlı Gécesi ]

ينگه ايلي باهاروندان بلليده [يئنگي ايلي يازيندان بلليدير]
بوردان اورا گادومونان الليده [بورادان اورايا آدديملا الليدي] [٣٥]
قار گليب بير ميزان کورک بويوندا [قار گليپ ايريمله بير کوره‌ک بويوندا] [٣٦]
قاري بويه متره گلسه الليده [قارين بويو، مئتره گلسه اللييدي]

هاوا بو بيرام چوخ قاروشوخ اولوب [تنه‌ک بو بايرام چوخ قاريشيق اولوپ]
مسافر زاد چوخلار يولا چيخمايوب [يولچو نمه چوخلاري يولا چيخماييپ]
بير ده که بيرام موحرم قاروشوب [بير ده کي بايرام محه‌رره‌مه قاريشيپ]
مسافرلر هرکس اووونده قالوب [يولچولار هامي ائوينده قاليپ]

بيز گلن گيجه چوخ سخت قار گليرده [بيز گله‌ن گئجه چوخ برک قار گليردي]
فيريللانورده جاده يه سپيرده [فيريللانيردي، سورله‌يه سپيردي]
يوله تامام توتوب يول گورسنميرده [يولو بوتون توتوپ، يول گؤرسه‌نميردي]
جعده نم نم او قاردا گيزله نيرده [سورله‌ک ياواشجا او قاردا گيزله‌نيردي] [٣٧]

بيز قورخا قورخا او گيجه يول گلديک [بيز قورخاراق او گئجه يول گلديک]
ياواش ياواش ايمام پيچين دولانديک [ياواشجا ايمام بوروغونو دولانديق]
سوماووردا يول کاملن ايتميشده [سوماووردا يول بوسبوتون ايتميشدي]
قار الينده هرکس اووونه گيتميشده [قار الينده‌ن هامي ائوينه گئتميشدي]

اوردان گيچديک فضل آبادا چاتاندا [اورادان گئچديک، فضل‌اووايا چاتاندا]
قار سپيرده داغدان او کد باتاندا [قار سپيردي داغدان، او کند ياتاندا؟] [٣٨]
بير اتوبوس روبرودان گليرده [بير اوتوبوس قانشاردان گليردي]
گلده گيچده قالدان اوني ايزيده [گلدي، گئچدي، قالان اونون ايزييدي]

بو اوچونجي دفعه يده قاردا قالديک [بو اوچونجو يولدو، قاردا قالديق]
ياواش ياواش بو قاره دا آتلاتديک [ياواش ياواش بو قاري دا آتلاتديق]
بير گيجه سي چهل دختردن گيچيرديک [بير گئجه‌سي قيرخ قيزدان گئچيرديک]
کرد کوي شهرينده تويا گيديرديک [کوردکوي اوروندا تويا گئديرديک]

بير گيجه ده سمناندا اولان ايللر [بير گئجه‌ده سيمناندا اولان ايلل‌ه‌ر]
همکارونان بيارجمنددن گليرديک [ايشده‌شينه‌ن بيارجمه‌ند´ده‌ن گليرديک]
من سوروردم لندرووره مينيرديک [من سوروردوم، لندرووئره مينيرديک]
گيجه ميامي شهرينده قالورديک [گئجه مه‌يامه‌ي اوروندا قاليرديق] [٣٩]

هاوا قيشده چوخ متلاطم اولار [تنه ک قيشدا چوخ چالخانتيلي اولار]
بي احتياطليک آداما زار گلر [ساخينيمسيزليق يالينيغا زار ؟ گله‌ر]
اجل هر يايدا يا هر قيشده گلسه [اؤلوم هر يايدا، يا دا هر قيشدا گلسه]
دونيا او گون آدام اوچون دار گلر [دونيا او گون يالينيق اوچون دار گله‌ر]

قصه‌های مش قيه محمد [مش قايا ماممه‌دين ناغيللاريMeş Qaya Memmedin Nağılları ]

گيدديم گوردوم قيه ماممد اولوبده [گئتديم گؤردوم قايا ماممه‌د اؤلوپدور]
اوغلی قيزی اونا عزا توتوبده [اوغلو قيزي اونا ياس توتوپدور]
جعفر اصغر قارا کوينک گيريبده [جعفه‌ر، اصغه‌ر قارا کؤينه‌ک گيييپدير]
آللاه حتمن اونا رحمت ايدوبده [تانري اونو بات سويورقاييپدير]

قيش گيجه سي مش قي ماممد گلرده [قيش گئجه‌سي مش قايا ماممه‌د گله‌ردي]
بيزه گول ماممد نقيلين دييرده: [بيزه گول ماممه‌د ناغيليني دييه‌ردي]
قيرخ شاهزاده پاداشاها گيدرده [قيرخ تيگين، خاقانا گئده‌ردي]
شاه بابالاروندان اذين آلارده [خاقان آتالاريندان تابقي آلاردي]

شاه بابا وصيتلريندن سورا [خاقان آتا توتروقلاريندان سونرا]
شاهزاده لر شهرلريندن چيخرده [تيگينله‌ر اورلاريندان چيخاردي]
آت قوودوروب داغه داشه گزيبلر [آت قوودوروپ، داغي داشي گزيپله‌ر]
گيجه کوينه دگيرماندا قالارده [گئجه اسکي ده‌ييرمه‌نده قالاردي]

هامه خسته بير کس نگهبان اولسون [هامي يورقون، بير کيمسه قوروقچو اولسون]
پشک آتاندا گول ماممده دوشرده [پوشک آتاندا گول ماممه‌ده دوشه‌ردي]
هامه خسته شامون ييييب ياتارده [هامي يورقون، آجيتماسيني يييپ، ياتاردي]
يوخودا يدده پادشاه گوررده [يوخودا يئددي خاقاني گؤره‌ردي]

گول ماممد کوچوک بارماغون کسرده [گول ماممه‌د کيچيک بارماغيني کسه‌ردي]
کسيک بارماقونه دا دوز سپرده [کسيک بارماغينا دا دوز سپه‌ردي]
تا بارماقه ياراسه سيزيللاسون [بارماق ياراسي سيزيللاسين دييه]
اوياق قالسون يوخلاماسون خطرده [اوياق قالسين، يوخلاماسين تودادا]

بيردن بير سس قولاقونا چاتاندا [بيرده‌ن بير سس قولاغينا چاتاندا‌]
گول ماممد بير داش دالونا گيررده [گول ماممه‌د بير داش دالينا گيره‌ردي]
او سس ياواش ياواش يووخلاشارده [او سس ياواش ياواش ياووقلاشاردي ]
بير ديو گليب دگيرماندا انه رده [بير دئو گليپ ده‌ييرمه‌نه انه‌ردي]

ديو دور و پرينه ميزان باخارده [دئو چئوره‌سينه ايريم ايله باخاردي] [٤٠]
ياتان شاهزاده لره ديو گوررده [ياتان تيگينله‌ري دئو گؤره‌ردي]
گوينوندن بير خطرله ايش گيچمه ميش [گؤنلونده‌ن بير تودالي ايش گئچمه‌ميش]
گول ماممد اونون باشونه کسرده [گول ماممه‌د اونون باشيني کسه‌ردي]

گل محمد ۲

قارداشلار هاموسه يوخودا قالده [قارداشلار هاميسي يوخودا قالدي]
گول ماممد آتونا مينيب گيدرده [گول ماممه‌د آتينا مينيپ گئده‌ردي]
بير شهره چاتوب و شهره گزرده [بير اورا چاتيپ اورو گزه‌ردي]
قارره ننه قاپسوندا آتدان انه رده [قاري ننه قاپيسيندا آتدان انه‌ردي]

قرره ننه بير قازان پولاو قويوب [قاري ننه بير قازان پيلاو قويوپ]
ديولر گليب قازان قازان يييرده [دئوله‌ر گليپ قازان قازان يييه‌ردي]
گول ماممد قارانلوخدا گيزله نرده [گول ماممه‌د قارانليقدا گيزله‌نه‌ردي]
ديو قرره يه بيله بيله دييرده [دئو قارييا بئله بئله دييه‌ردي:]

قرره ننه، آدام آدام اينسه گليره [قاري ننه، آدام آدام ايييسي گليري]
قرره ننه ، ياغلي بادام اينسه گليره [قاري ننه، ياغلي بادام ايييسي گليري]
آدام هاردا، بادام هاردا، شامي يي [آدام هارادا، بادام هارادا، آجيتماني يئ]
ياغ توکولوب اوتا، قرره دييرده [ياغ تؤکولوپ اودا، قاري دييه‌ردي]

قرره ننه بير تولوخ شربت ويريب [قاري ننه بير تولوق ايچيرتي وئريپ]
ديو توخ اولوب دوروب اوودن گيدرده [دئو توخ اولوپ، دوروپ ائوده‌ن گئده‌ردي]
سورا گول ماممد قرره دن اذن آلوب [سونرا گول ماممه‌د قاريدان تابقي آليپ]
گجه چيخيب او شهر ايچين گزرده [گئجه چيخيپ او اور ايچيني گزه‌ردي]

گل محمد ۳

بير پادشاه قصره بويوک قصريميش [بير خاقان باراقاسي، بؤيوک بير باراقايميش]
کنگره له اوجا دووار چيخيرده [کنگه‌ره‌لي اوجا هؤرگون چيخاردي]
قصر ايچينده اللي اطاق سالوبلار [باراقا ايچينده اللي اوتاق ساليپلار]
هر اطاقدا شازدا خانوم ياتورده [هر اوتاقدا تريم خانيم ياتيردي]

شازدا خانوملار يوخودا ياتوبلار [تريم خانيملار يوخودا ياتيپلار]
هر بيريني يانوندا ديب گوررده [هر بيرينين يانيندا دئو گؤره‌ردي]
قيرخينجي اطاقدا بير قيز ياتوبده [قيرخينجي اوتاقدا بير قيز ياتيپدير]
آيا چيخمه من چيخيرم دييرده [آيا چيخما، من چيخيرام ديييردي]

اونون يانوندا دا بير ديو ياتموشده [اونون يانيندا دا بير دئو ياتميشدي]
گيديب ديوي باش قولاقون کسرده [گئديپ دئوين باش قولاغيني کسه‌ردي]
باش قولاقه دستمالونا باغليوب [باش قولاغي يايليغينا باغلاييپ]
باغچادا گول بوتا ديبينه قويورده [باخچادا چيچه‌ک بوتا ديبينه قوياردي]

بير ده قيزه باخوب جماله گوروب [بير ده قيزا باخيپ، گؤرکونو گؤروپ]
عاشق اولوب انگشترين آلارده [وورقون اولوپ، اوزويونو آلاردي]
اوردان چيخيب قصريده ترک ايدنده [اورادان چيخيپ، باراقاني ترک ائده‌نده]
انگشتري بارماقونا تاخارده [اوزويو بارماغينا تاخاردي]

گول ماممد بو ايشلره تامام ايديب [گول ماممه‌د بو ايشله‌ري بيتيريپ]
قصردن چيخيب اوز آتونا مينه رده [باراقادان چيخيپ اؤز آتينا مينه‌ردي]
آته يورقا سوروب يولا دوشه رده [آتي يورقا سوروپ يولا دوشه‌ردي]
قارداشلاره ياتان يره گيدرده [قارداشلاري ياتان يئره گئده‌ردي]

اوردا گيريب بير ياتاقدا ياتارده [اورادا گيريپ بير ياتاقدا ياتاردي]
اوزون آغور بير يوخويا وورارده [اؤزونو آغير بير يوخويا ووراردي]
بويوک قارداش يوخودان اوياناندا [بؤيوک قارداش يوخودان اوياناندا]
گليب گول ماممده تپيک وورارده [گليپ گول ماممه‌ده تپيک ووراردي]

گول محمد ۴

صاباح خوروز دوراندا باينياندا [ائرته خوروز دوراندا، بانلاياندا]
قصر اوضاعسي بير بيرينه دگرده [باراقا دورومو بير بيرينه ده‌يه‌ردي]
سر و صدا اطاقلاره دولدوروب [هاي کوي اوتاقلاري دولدوروپ]
کوچوک خانوم تز يوخودان دورارده [کيچيک خانيم چابوق يوخودان دوراردي]

باخوب هر زاد بيربيرنه وورولموش [باخيپ هر نمه بيربيرينه وورولموش]
ديوي باشه کسيليب اولدورلموش [دئوين باشي کسيليپ، اؤلدورولموش]
الينه باخوب منيم اوزوگيم هاردا ؟ [الينه باخيپ، منيم اوزويوم هارادا]
بارماقوني بوش يرني گوررده [بارماغينين بوش يئريني گؤره‌ردي ]

نگهبانلار دوروب تعجب ايدر [قوروقچولار دوروپ شاشيرار]
ايتلر هاني؟ ايتلر هارداده؟ دير [ايتله‌ر هاني؟ ايتله‌ر هارادا؟ دييه‌ر]
کيم بو پلوان؟ ديولره اولدوروبده [کيم بو باهادير، دئوله‌ري اؤلدوروپدور]
بيزه بير زحمتدن راحت ايدوبده [بيزي بير چيله‌ده‌ن قورتاريپدير]

شايد اورغه گليب قصره گيريبده [ارينج اوغرو گليپ باراقا گيريپدير]
خبرلر حضرت شاها گيدرده [ساليقلار خاقان ايديزينه گئده‌ردي]
گه زي، گوري، کيم ديولره اولدوروب؟ [گزين، گؤرون کيم دئوله‌ري اؤلدوروپ؟]
شاه وزيره، وزير وکيله، دييرده [خاقان باخانا، باخان سايلاوا دييه‌ردي]

اعلان عمومی و جستجوی جوان شجاع [گئنه‌ل دويورو و قورخماز ايگيدي آختارماGenel Duyuru Ve Qorxmaz İgidi Axtarma ]

باراتعلي ميداندا جار چکرده [باراتعلي آرالدا جار چکه‌ردي]
بو خبره اوجا سسله سسلرده [بو ساليغي اوجا سسله سسله‌ردي]
هرکس گلسه ديسه ديوه اولدوروب [هر کس گلسه، دئسه دئوي اؤلدوروپ]
شاه قيزينه او جوانا ويررده [خاقان قيزيني او گنجه وئره‌ردي]

قيزلري ايستين جوانلار گلده [قيزلاري ايسته‌يه‌ن گنجله‌ر گلدي]
هر کس من اولدوردوم ديوه دييرده [هر کس من اؤلدوردوم دئوي دييه‌ردي]
شاه و وزير هر کسه که اينانماز ! [خاقان و باخان هر کسه اينانماز کي]
جاوانلاردان بير نيشانا ايسته رده [گنجله‌رده‌ن بير بلگي ايسته‌ردي]

ايتلره کيم ديسين نطر اولدورب؟ [ايتله‌ري کيم دئسين نه تهه‌ر اؤلدوروپ؟]
ديولري باش قولاقون کيم آپارده ؟ [دئوله‌رين باش قولاغيني کيم آپاردي؟]
کوچوک خانوم انگشتره يوخ اولموش [کيچيک خانيمين اوزويو يوخ اولموش]
هارا گيديب اوزوک ؟ کيملر گوتورده ؟ [هارايا گئديپ اوزوک، کيمله‌ر گؤتوردو؟]

آگاهی ۴۰ برادر از ماجرا [قيرخ قارداشين اولايي اؤيره‌نمه‌له‌ريQırx Qardaşın Olayı Ögrenmeleri ]

قيرخ قارداشلار دوروب شهره گيرنده [قيرخ قارداشلار دوروپ اورا گيره‌نده]
بو خبردن چوخ تعجب ايدرده [بو ساليقدان چوخ شاشيراردي]
اولار بير بيردن هاي سئوال ايديرلر [اونلار بير بيرينده‌ن هئي سورارديلار]
کيم بو جوان؟ نطر بو ايش اولارده؟ [کيم بو گنج؟ بو ايش نه چئشيت اولاردي؟]

بير نگهبان اونلار قاباقون کسده [بير قوروقچو اونلارين قاباغيني کسدي]
دورون دورون بو گون بو شهرده سسده [دورون دورون، بوگون بو اوردا سسدير]
هارادان گلميشيز؟ بوردا نه ايشيز وار؟ [هارادان گلميشسينيز، بورادا نه ايشينيز وار؟]
بو شهره ايچينده گور نه غوغا وارده ! [بو اور ايچينده گؤر نه قاوقا واردير]

بازپرسی و خواستگاری [سورقولاما و قيزا ائلچي گئتمهSorqulama Ve Élçi Gétme ]

قيرخ قارداشيک، شهرميزدن گلميشيک [قيرخ قارداشيق، اوروموزدان گلميشيک]
گلين تاپماخ توي ايتماقا گلميشيک [گلين تاپماق، توي ائتمه‌يه گلميشيک]
بوگون تاززا بيز بوشهره گيرميشيک [بوگون يئنيجه بو اورا گيرميشيک]
گلماقدان اونجه بيز خبر ورميشيک [گلمه‌کده‌ن اؤنجه بيز ساليق وئرميشديک]

گول ماممد گلدي پادشاه قاپسونا [گول ماممه‌د گلدي خاقان قاپيسينا]
ديده وزير گلسين زحمت ايدرده [دئدي باخان گلسين، يورقو ائده‌ردي؟]
من گلميشديم شازده خانومه گورم [من گلميشديم تريم خانيمي گؤره‌م]
قارداشلارومي باش تاجونه گورم [قارداشلاريمين باش جيقاسيني گؤره‌م]

دونن گيجه من قرره گيلده قالدوم [دونه‌ن گئجه من قاري گيلده قالديم]
يوخلامادوم او واخ قالدوم اوياندوم [يوخلاماديم، اوياق قالديم، اويانديم]
قرره منه شاهدان حکايت ايتده [قاري منه خاقاندان اؤيکو آييتدي]
قيرخ گوزل قيزيندن روايت ايتده [قيرخ گؤزه‌ل قيزدان آنلاتي آييتدي]

من ده گيتديم ديولر باشونه کسديم [من ده گئتديم دئوله‌رين باشيني کسديم]
اولار باشونا طوفان کيمي اسديم [اونلارين باشينا بوران کيمي اسديم]
ايندي اگر حضرت اجازه ويرسه [ايندي آبارين ايديز تابقي وئرسه]
قيزلريني هاموسونه ايسته ديم. [قيزلارينين هاميسيني ايسته‌ديم]

پاسخ وزير اعظم به خواستگاري [اولوباخانين ائلچييه يانيتيUlu Baxanın Élçiye Yanıtı ]

وزير ديده ياواش جوان صبر ايله [باخان دئدي ياواش گنج، دؤز]
نشانه وير، قانع ايله، بعد بيله [بلگي وئر، ايناندير، سونرا بئله] [٤١]
اوندان سورا باخک گورک ايشلره [اوندان سونرا باخاق، گؤره‌ک ايشله‌ره]
توي تاماشا سوزه گلسين ديشلره [توي تاماشا سؤزو گلسين ديشله‌ره]

نشانه‌های گل محمد و ارائه مدرک [گول ماممه‌دين بلگيله‌ري و بلگه سونوموGül Mamédin Belgileri Ve Belge Sunumu ]

گول ماممد سول الين قاباخدا توتده [گول ماممه‌د سول اليني قاباقدا توتدو]
بارماقوندان او اوزوگه چاقاتده [بارماغيندان او اوزويو چيخارتدي]
ديده گيدي قصرده گول باغچادا [دئدي، گئتدي باراقادا چيچه‌ک باخچادا]
دستمالده که باش قولاخلاره گتده [يايليقداکي باش قولاقلاري گتيردي]

دووار اوستوندن آتلادوم دون گيجه [هؤره‌ک اوستونده‌ن آتلاديم دون گئجه]
ايتلره بيهوش ايلديم دون گيجه [ايتله‌ري باييلتديم دون گئجه]
تامام اطاقلاري گزديم دون گيجه [بوتون اوتاقلاري گزديم دون گئجه]
ديولره ده من اولدوردوم دون گيجه [دئوله‌ري ده من اؤلدوردوم دون گئجه]

حرف شاهانه و مراسم عروسی [خاقانجا سؤز و توي شؤله‌نيXaqanca Söz Ve Toy Şöleni ]

وقتيکه سوز اوز يرينه يتيشده [سؤز اؤز يئرينه يئتيشدييينده]
شاه و وزير اوز سوزونه ديميشده [خاقان و باخان اؤز سؤزونو دئميشدي]
قديم زمان شاه سوزه شاه سوزيده [اسکي چاغلاردا خاقان سؤزو، خاقان سؤزويدو]
توي تاماشا توتان شاهلار قيزيده [توي تاماشا توتان خاقانلار قيزييدي]

ييييرده و ايچرده ، مرادونا يتيرده [يئديرتدي و ايچيرتدي، ديله‌يينه يئتيردي]
قارداشلار قصره گيريب ، سوگولوسون تاپورده [قارداشلار باراقايا گيريپ، سئوگيليسيني تاپيردي]
شاهدان فرمان يتيشده ، يددي گون توي توتولده [خاقاندان يارليق يئتيشدي، يئددي گون توي توتولدو]
خلق تامام جشن توتدولار، ساز و دوگول چالونده [بوتون خالق، سور توتدولار، قوپوز و داوول چاليندي]

زمستانی که پدرم به همدان رفته بود [آتامين همه‌دانا گئتدييي قيشAtamın Hemedana Gétdiyi Qış ]

بير قيش دادام همه دانا گيدميشده [بير قيش دده‌م همه‌دانا گئتميشدي]
قار گلميشده يوللاري باغلانموشده [قار گلميشدي، يوللاري باغلانميشدي]
ننه م دوغوم سانجوسونه توتموشده [ننه‌مين دوغوم سانجيسي توتموشدو]
آغلايوب و بيزه ده آغلاتموشده [آغلاييپ، بيزي ده آغلاتميشدي]

ننه م آرغودان ياتمادي، اوتورده [ننه‌م آغريدان ياتمادي، اوتوردو]
اکبر گيدده روقيه نه چاقورده [اکبه‌ر گئتدي، روقييه‌ني چاغيردي]
روقييه گلده بيزه حاله گورده [روقييه گلدي، بيزيم دورومو گؤردو]
دده م واي ديده اوولرينه دونده [دده‌م واي دئدي، ائوله‌رينه دؤندو]

يردن گويده سيل تک ياغوش ياغورده [يئرده‌ن گؤيده‌ن، قايان تک ياغيش ياغيردي]
بيزيم بويوک اوتاق دامه دامورده [بيزيم بؤيوک اوتاق دامي داميردي]
بو يا آللاه دي ين ابرام دبير ده [بو، "ياآللاه" دييه‌ن ايبرام اؤيره‌تمه‌ندي]
اوجادان اکبر قارداشه چاقورده... [اوجادان اکبه‌ر قارداشي چاغيردي]

رفتن به دنبال قابله [ابه آردينجا گئتمهEbe Ardınca Gétmek ]

هر بيره بير اوزون پالتاو گيرديلر [هر بيري بير اوزون پالتوو گييديله‌ر]
دوردولار آقداش کوچه دن گيدديلر [دوردولار آغداش گئچيکده‌ن گئتديله‌ر]
ياغوش چوخ توند ياغورده دام باجادان [ياغيش چوخ يئيين ياغيردي دام باجادان]
بير آزدان خيست اولوب تز قاييدديلر [بيرآزدان ايسلانيپ، چابوق قاييتديلار]

نطر اولده شيرين خانوم هارداده؟ [نه تهه‌ر اولدو، شيرين خانيم هارادا؟]
دونوب بيزه بيله جواب ورديلر [دؤنوپ بيزه بئله يانيت وئرديله‌ر]
يول باغلوده سيل دونيانه توتوبده [يول باغليدير، قايان دونياني توتوپدور]
بو ياغوش سيله يوله باغلويوبده [بو ياغيش قاياني يولو باغلاييپدير]

ابرام دبير ديده دييين صبر ايله [ايبرام اؤيره‌تمه‌ن دئدي: دييين دؤزگونه‌ن]
سحر اولسون بلکه سيل آرام اولا [دان اولسون، ارينج قايان دينه ]
روقييه داد ايتده کيشه اوتان گيد [روقييه باغيردي: کيشي اوتان، گئت]
باخ گور منيم بختيم نجه ياتوبده.... [باخ، گؤر منيم قوتوم نئجه ياتيپدير...]

آمدن قابله و تولد يک دختر [ابه‌نين گليشي و بير قيزين دوغوموEbenin Gelişi Ve Bir Qızım Doğumu ]

او يازوخلار گنه يولا دوشدولار [او يازيقلار گنه يولا دوشدوله‌ر]
ياغوش آستوندا مقصده قاشدولار [ياغيش آستيندا ائره‌يه قوشدولار]
خيابان طرفنده سيل داغولموش [اورام يانيندا قايان داغيلميش]
داغولان سيلي نه گوجه آز اولموش [داغيلان قايانين نه گوجو آز اولموش]

شيرين خانوم گلده ننه م قيز دوغده [شيرين خانيم گلدي، ننه‌م قيز دوغوردو]
آمما او قيز او گجه بيزه بوغده [آنجاق او قيز او گئجه بيزي بوغدو]
دادام همداندان گلن زاماندا [دده‌م همه‌داندان گله‌ن چاغدا]
منيم مهين باجه بير آيليک اولده.... [منيم مهين باجي، بير آيليق اولدو]

حياط خانه ی ما [بيزيم ائوين آولوسوBizim Évin Avlusu ]

بيزيم حاصاردا بير حوووض وار ايده [بيزيم هؤروده بير گؤلجوک وار ايدي]
بير قونشوموز آده توووز وار ايده [بير قونشوموز آدي توووز وار ايدي]
حسن آباد سويه گليب دولارده [حسه‌ن‌اووا سويو گليپ دولاردي]
ننه م اوردا قاب قاشوقون يويارده [ننه‌م اورادا قاب قاشيغيني يوياردي]

اوککوش پي بيز دوشموشودوک حوووضا [ايکي اوچ يول بيز دوشموشدوک گؤلجويه] [٤٢]
گويا ننه م سودا باشارارده اووزا [سؤزده ننه‌م سودا باشاراردي اوزه]
آتتولموشده حوووض ايچينه توتموشده [ آتيلميشدي گؤلجوک ايچيني توتموشدو] [٤٣]
دادام قورخوب، حوووضه دولدورموشده [دده‌م قورخوپ، گؤلجويو دولدورموشدو]

حوووض يرينه حاصاردا باغچا اکده [گؤلجوک يئرينه هؤروده باخچا اکدي]
آغاجدان نرده دوره سينه چکده [آغاجدان چوق چئوره‌سينه اکدي]
ايچينه بولده سبزه سوغان اکده [ايچينده بول دا گؤيه‌ره‌نتي، سوغان اکدي]
بير يان توروب بير ياندا ريحان اکده [بير يان آجيرقا، بير ياندا رئيحان اکدي]

بير يان تره بير يان جعفري سپده [بير يانا تره، بير يانا جعفه‌ري سپدي]
کريز قازده، کريزدن سو چاقارتده [آستآرخ قازدي، آستآرخدان سو چيخارتدي]
کريز سويون دول طنفي چکرديک [آستآرخ سويونو آشيرما ايپي ايله چکه‌رديک]
باغچيا بير آبپاشونان سپرديک [باخچايا بير سوچيله‌رينه‌ن سپه‌رديک]

کوزه گر در کوزه شکسته آب ميخورد [سنه‌کچي، سينيق سنه‌کده سو ايچه‌رSenekçi Sınıq Senede Su İçer ]

کوزه گرلر ، ديرلر کولدورده سو ايچرلر [سنه‌کچيله‌ر، دييه‌رله‌ر کولدورده؟ سو ايچه‌رله‌ر] [٤٤]
مشه بارات جار چکر قوش دريه گيدرلر [مشه بارات جار چکه‌ر، قوش‌دره‌يه گئده‌رله‌ر]
قوش دره دن سو گلر گللره گيدر دولار [قوش‌دره‌ده‌ن سو گله‌ر، گؤلل‌ه‌ره گئده‌ر دولار]
گللر نمه اوتورسا ، حسن آباد سويه گلر [گؤلل‌ه‌ر نمه اؤتورسه، حسه‌ن‌اووا سويو گله‌ر]

ياي اولاندا يوز دي ييب [ياي اولاندا يوز ديييپ]
يوز اولاندا اوز دي ييب [يوز اولاندا، اوز ديييپ]
چيخرلر چول ايچينده [چيخارلار چؤل ايچينده]
اوراخ الده، اکينلرين بيچرلر [اوراق الده، اکينله‌ريني بيچه‌رله‌ر]

سحر خيزی و نان پختن [ائرکه‌ن اويانما و چؤره‌ک پيشيرمهÉrken Oyanma Ve Çörek Pişirme ]

بيزيم دگيرمانچي اگر تز دورا [بيزيم ده‌ييرمه‌نچي آبارين ائرکه‌ن دورا]
دوليانا دان توکه، دولاندورا [دوليانادان ؟ تؤکه، دولانديرا]
اون گتيره ننه م خمير يوغورا [اون گتيره، ننه‌م يوغروق يوغورا]
قالاخ سالوب تنيره، اوت ياندورا [قالاق ساليپ تنديره، اود يانديرا]

سحردن تاززا چورکه چيخرده [ائرته‌ده‌ن آجه‌ر چؤره‌يي چيخاردي]
اينک دوغوب اوني سوتون ساغارده [اينه‌ک دوغوروپ، اونون سوتونو ساغاردي]
اول که سوتونه آغوز بولارده [ايلک سوتونه آغوز بولاردي]
آغوز اوواخ نه خوشمزه اولارده [آغوز او واخت نه دادلي اولاردي]

خوروز سسه گله، يوخودان دورا [خوروز سسه گله، يوخودان دورا]
دستمازون آلوب، نامازا دورا [يوآرينيني آليپ، يوکونجه دورا]
بير باقا يونجانه، الينده بورا [بير باغ يونجاني الينده بورا] [٤٥]
بورما قيرن کسه، اينه گه ورا.... [بورما‌قيران کسه، اينه‌يه وورا] [٤٦]

عروس آوردن و سيب انداختن [گلين گتيرمه و آلما آتماGelin Getirme Ve Alma Atma ]

گلين خانوم قيرميزه آتا ميننده [گلين خانيم قيزيل آتا مينه‌نده]
داماد بير آلما ديشليييب آتاندا [کوره‌که‌ن بير آلما ديشله‌ييپ آتاندا]
قاچچوب گيديب بويوک داما چيخاندا [قاچيپ گئديپ، بؤيوک داما چيخاندا]
خلق يغيليب اوردا هاوار چکندا [خالق ييغيليپ اورادا هاوار چکه‌نده]

من قورخاردوم يخيلماقدان ازيلم [من قورخارديم ييخيلماقدان، ازيله‌م]
اياقلار آستوندا قالام پوزولام [آياقلار آستيندا قالام، پوزولام]
ايراخدا دورانا آلما زاد يتيشمز [ايراقدا دورانا آلما نمه يئتيشمه‌ز]
داماد گوزه ايراخداکونا ساتوشماز [کوره‌که‌ن گؤزو، ايراقداکينا ساتيشماز]

بگ يانوندا ايککي ساقدوش دورارده [به‌ي يانيندا ايکي ساغديش دوراردي]
آمما بگليگ هله اولارا ياراشماز [آنجاق به‌يليک هله اونلارا ياراشماز]
شولوخلوقدان بيز قورخارديک دوشسونلر [شولوقلوقدان بيز قورخارديق دوشسونله‌ر]
آمما هيچ بگ او گيجه دامنان دوشماز... [آنجاق هئچ به‌ي، او گئجه دامدان دوشمه‌ز]

بوته کنی و خارکنی [بوتا قوپارتما و تيکان توپلاماBura Qopartma Ve Tikan Toplama ]

گون چيخمه دن دوروب يولا دوشه رده [گون چيخمادان دوروپ، يولا دوشه‌ردي]
دسته دسته جوان وره گه گيدرد ه [بؤلوک بؤلوک گنج وره‌گه‌يه؟ گئده‌ردي]
وره گچه لر آق دره دن گلنده [ور‌ه‌گه‌چيله‌ر آغ‌دره‌ده‌ن گله‌نده]
سورره گليب دايانارده بو کنده [سورو گليپ، داياناردي بو کنده]

وره گچيلر چوخدان ورگ قازوبلار [وره‌‌گه‌چيله‌ر چوخدان وره‌گه‌ قازيپلار]
سار باقليوب اششکه يوکليوبلار [سار باغلاييپ ائششه‌يه يوکله‌ييپله‌ر] [٤٧]
کوله بيله سار ايچينه سوخوبلار [کوله بئلي سار ايچينه سوخوپلار] [٤٨]
يورقون يورقون يوله يرده گليبلار [يورقون يورقون يولو يئرده گليپله‌ر]

خرمنجيگه لره چاتان زاماندا [اؤرتکونلوکله‌ره چاتان چاغدا] [٤٩]
هر وره گچي خرمنه گيدن زاماندا [هر وره‌گه‌چي اؤرتکونه گئده‌ن چاغدا]
اوز سارونا بير خرمنه سالارده [اؤز ساريني؟ بير اؤرتکونه سالاردي]
طنفه يقيب خورجونونا قويارده... [ايپي ييغيپ اؤز خورجونونا قوياردي]

سيماق ناهار چوپانی [سيماق، گودوکچو آشاريSımaq, Güdükçü Aşarı ]

ناهاردا سوررونه ياتاقا وورارده [اؤيله‌ن سورونو ياتاغا ووراردي]
اوچ داواردان بير کاسا سوت ساقارده [اوچ داواردان بير چاناق سوت ساغاردي]
اوت ياندوروب داشلاره قزيديررده [اود يانديريپ داشلاري قيزديراردي]
سوت ايچينه سالوب سيماق بيشرده [سوت ايچينه ساليپ سيماق پيشه‌ردي]

نوباتچي داواره بير يره ييقارده [کئشيک داواري بير يئره ييغاردي]
چوپان نوباتچوسونه چاقورارده [گودوکچو کئشيييني چاغيراردي]
بلينده کي سوفره سيني آچارده [بئلينده‌کي ترگيسيني آچاردي]
سيماق بيشه نه چورگه دورقارده... [سيماق پيشه‌نه چؤره‌يي دوغراردي]

برگشت گله از صحرا [سورونون چؤلده‌ن قاييتماسي Sürünün Çölden Qayıtması ]

سورره آخشام کنده يووخلاشارده [سورو آخشام کنده ياووقلاشاردي]
چوپان هاي شوت چالوب آغاج توولارده [گودوکچو هاي شوت چاليپ، آغاج توولاردي]
قوزوله قويونلار اوجا مله رده [قوزولار قويونلار اوجا مله‌ردي]
آللاه قووات ويرسين هر کيم دييرده [تانري گوج وئرسين هر کيم دييه‌ردي]

قويون گيچه بير بير حاصاره گيررده [قويون گئجه بيره‌ر بيره‌ر هؤرگويه گيره‌ردي]
ننه م گليب اولار سوتونه ساقارده [ننه‌م گليپ اونلارين سوتونو ساغاردي]
سورا اوولاقه ، قوزونه بوراخارده [سونرا اوغلاغي، قوزونو بيراخاردي]
او حيوانلار گليب امجک امرده.... [او ايلخيلار گليپ امجه‌ک امه‌ردي]

قصه‌های شبانه دوران کودکی [اوشاقليغيمين گئجه اؤيکوله‌ريUşaqlığımın Géce Öyküleri ]

اوشاقوديک باهانه لر توتارديک [اوشاق ايديک، نده‌نسيله‌ر توتارديق]
ننه م نقيليندن سورا ياتارديک [ننه‌مين اؤيکوسونده‌ن سونرا ياتارديق]
گيجه ننه م بيزه نقيل دييرده: [گئجه ننه‌م بيزه آنلاتي دييه‌ردي:]
گيچه اوودن چيخيب چوله گيدرده [گئچي ائوده‌ن چيخيپ، چؤله گئده‌ردي ]

گيچه ني اوش دانا اوشاقه وارده [گئچينين اوچ ساني اوشاغي واردي]
شنگول منگول گول دسته آدلي وارده [شنگول، منگول، گول‌دسته آدلي واردي]
گيچه اوشاقلاره چوخ زاد تاپشورار [گئچي اوشاقلارا چوخ نمه تاپشيرار]
سفارشدن سورا اووندن چيخار [تاپشيريقدان سونرا ائوينده‌ن چيخار]

هيچ کيمسيه بو قاپونه آچمايون [هئچ کيمسه‌يه بو قاپيني آچمايين]
اوودن چيخيب بير واخ چوله قاچمايون [ائوده‌ن چيخيپ، بير واخت چؤله قاچمايين]
من گيديرم چوللرده اوت زاد درم [من گئديره‌م، چؤلل‌ه‌ره اوت نمه دره‌م]
سوت بيشرم سيزه ييمک گتيرم... [سوت پيشيره‌م، سيزه يئمه‌ک گتيره‌م]

باز ماندن در همان و.... همان [ايشته قاپينين آچيق قالماسي و..... ايشته İşte Qapının Açıq Qalması Ve İşte ]

اوشاخ باشه اويونا بند اولارده [اوشاق باشي اويونا قاتيشاردي]
ننه سفارشه ياددان چيخارده [ننه تاپشيريغيني بلده‌ن چيخاردي]
شنگول گيديب اوو قاپوسون آچارده [شنگول گئديپ ائوين قاپيسيني آچاردي]
قورد دا گليب ايککي سينه يييرده [قورد دا گليپ ايکيسيني ييه‌ردي]

گيچه، آخشام چولدن دونوب باخارده [گئچي، آخشام چؤلده‌ن دؤنوپ باخاردي]
قاپو سينيب اوشاخلار يوخ، گوررده [قاپي سينيپ، اوشاقلار يوخ، گؤره‌ردي]
ساچون يونوب اوجا اوجا آغلارده [ساچين يونوپ، اوجا اوجا آغلاردي]
قونشولاري هاموسونه يه غرده..... [قونشولارين هاميسيني ييغاردي]

بازجويی از سگ و روباه [ايت و تولکونو سوروشدورلاماİt Ve Tülkünü Soruşdurma ]

کيم منيم اوومه گيريب ظلم ايديب؟ [کيم منيم ائويمه گيريپ، گوجه‌م ائديپ]
اوشاقلاروم ايتيب، قاپوم سينديريب؟ [اوشاقلاريم ايتيپ، قاپيمي سينديريپ]
قاچچوب گيديب ايت قاپوسون چالارده [قاچيپ گئديپ ايتين قاپيسيني چالاردي]
ايت ده گليب اوو قاپوسون آچارده [ايت ده گليپ ائو قاپيسيني آچاردي]

کيم منيم قاپوم سينديريب دييرده [کيم منيم قاپيمي سينديريپ، دييه‌ردي]
ايتدن من بيلميرم جاواب آلارده [ايتده‌ن من بيلميره‌م يانيتيني آلاردي]
تولکولر قاپسونا اوردان قاچارده [تولکوله‌ر قاپيسينا اورادان قاچاردي]
شاخلارينان او قاپونه دوگرده [بوينوزلاريينان او قاپيني دؤيه‌ردي]

ديشه تولکه گليب قاپون آچارده [ديشي تولکو گليپ، قاپيني آچاردي]
گيچه ، تولکودن ده سوز سوروشارده.... [گئچي، تولکوده‌ن ده سؤز سوروشاردي]
تولکه باشون هاي ترپديب يوخ ديير [تولکو باشيني هئي ترپه‌ديپ، يوخ دييه‌ر]
گيچه دونوب قورد قاپسونا گيدرده [گئچي دؤنوپ قورد قاپيسينا گئده‌ردي]

بازجوئی از گرگ [قوردون سورقولانماسيQurdun Sorqulanması ]

قاپي سسينه قورد يوخودان دورارده [قاپي سسينه قورد يوخودان دوراردي]
قاپونه آچوب گيچينه اوردا گوررده [قاپيني آچيپ گئچيني اورادا گؤره‌ردي]
سن گلميشي منيم اوويمه يخميشاي؟ [سن گلميشه‌ن، منيم ائويمي ييخميشان؟ ]
اوشاخلاروم هاردا گيچه دييرده [اوشاقلاريم هارادا؟ گئچي دييه‌ردي]

چوخ دانوشساي سني يييه رم دييرده [چوخ دانيشسان سني يييه‌ره‌م دييه‌ردي]
الين چکيب اوز قارنونا قورد دييرده [اليني چکيپ اؤز قارنينا، قورد دييه‌ردي]
اوشاخلاري ايککيسينه من ييديم [اوشاقلارين ايکيسيني من يئديم]
اوليا اوليا بو سوزلره دييرده [اولايا اولايا بو سؤزله‌ري دييه‌ردي]

رفتن به دادگاه [يارقييا گئتمه‌کYarqıya Gétmek ]

گيچه اووينه قايدميش، گول دسته سين تاپارده [گئجه ائوينه قاييتميش گول دسته‌سيني تاپاردي]
بير دووله قاتوق چالوب، قاضي گيله گيدرده [بير کوله‌ک قاتيق چاليپ، يارقيچي گيله گئدره‌ردي]
او نامرد قورد اليندن، بير شکايت يازارده [او آلچاق قورد الينده‌ن ياخينما يازاردي]
شکايته قدله ييب، قاضي بيگه ويررده [ياخينماني قاتلاييپ، يارقيچي به‌يه وئره‌ردي]

قاضي قاتوقه آچوب، قيماقونه گوررده [يارقيچي قاتيغي آچيپ، قايماغيني گؤره‌ردي]
قاضي چوخ زادلار بيلر، گيچه يه اورگه درده [يارقيچي چوخ نمه‌له‌ر بيلير، گئچييه اؤرگه‌ده‌ردي]
سحر قورده چاقوررام، بوردا محکمه قوررام [ائرته قوردو چاغيرارام، بورادا يارقي قورارام]
سو باشونا يوللارام، تا سو ايچز دييرده [سو باشينا يوللارام، سو ايچه‌ دييه‌ردي]
.....

پيشکشی گرگ برای قاضی [قوردون يارقيچييا وئردييي آرماغانQurdun Yarqıcıya Vérdiyi Armağan ]

قورد بير دانا بوش دوله گوتوررده [قورد بير ساني بوش قابجيغي گؤتوره‌ردي]
دوله يه بير بويوک نخود سالارده [قابجيغا بير بؤيوک بورچاق سالاردي]
پسسيلادوب دوله نه دولدورارده [پيسيلاديپ قابجيغي دولدوراردي]
دستمالونان آغزونه باغليارده [يايليغينان آغزيني باغلاياردي]
گتوروب قاضيا پيشکش ويررده [گتيريپ يارقيچييا آرماغان وئره‌ردي]
جناب قاضي دوله نه آلارده [ايدير يارقيچي قابجيغي آلاردي]
آغزوندا که آق دستمالي آچارده [آغزينداکي آغ يايليغي آچاردي]
گوزون تيکيب دووله ايچينه باخارده [گؤزونو تيکيپ قابجيغين ايچينه باخاردي]

نخود دگيب بير گوزدن کور اولارده [بورچاق ده‌ييپ، بير گؤزده‌ن قاراغي اولاردي]
..........

مجازات مجرم [سوچلونون قييينلانماسيSuçlunun Qıyınlanması ]

سودان ميزان توخ اولموش محکمه يه دونرده [سودان توپتوخ اولموش، يارقييا دؤنه‌ردي]
جنگ ايله يين تا گوروم ، کيم اوولاغه ييييبده [ساواشين گؤروم کيم اوغلاغي يييپدير]
گيچه ايراخدا دوروب شاخلارونه ايتتيديب [گئچي ايراقدا دوروپ بوينوزلاريني ايتيلديپ]
بير حمله ده او قورتي، بويوک قارنون قيررده [بير يوگوروشده ده او قوردون بؤيوک قارنيني قيراردي]

قورتي قارني قيريلده، چاق درريسه جريلده [قوردون قارني قيريلدي، چاق دريسي جيريلدي]
شنگول و منگول بيردن قورد قارنوندان چيخيرده [شنگول و منگول بيرده‌ن قورد قارنيندان چيخاردي]
هاموسه خوشحال اولوب اولرينه دونرده [هاميسي سئوينيپ، ائوله‌رينه دؤنه‌ردي]
ييييب ايچيب توخ اولوب، مورادونا يترده [يييپ ايچيپ، توخ اولوپ، ديله‌يينه يئته‌ردي]
.....

سيزده بدر [گزينتي گونوGezinti Günü]

سيزده بدر گونه قاچچاقانوندا [گزينتي گونو قاچاغانيندا] [٥٠]
قاچچارديک و قزلره ايته لرديک [قاچارديق و قيزلاري ايته‌له‌رديک]
اوغلان و قيز کريز باشونا گيدرديک [اوغلان و قيز آستارخ باشينا گئده‌رديک]
تپه باشه توز اولار اوخيارديک ["تپه‌باشي توز اولار" اوخويارديق]

دسته دسته قز اولار اوخيارديک ["دسته دسته" قيز اولار اوخويارديق]
اوي قز سني بويماقي قيريليبده [اوي قيز، سنين بويونباغين قيريليپدير] [٥١]
اوتوروب مونجوقونه دوشوررديک [اوتوروپ مينجيغيني دئوشيره‌رديک] [٥٢]
اوي قز بو چرقد سني نه دوشوبده [اوي قيز، بو چارقات سنين مي دوشدوپدور؟] [٥٣]

اگيل دسمالي گوتور قز دييه رديک [اه‌ييل يايليغيني گؤتور قيز، دييه‌رديک]
.....

تخم مرغ بازی [يومورتا اويونوYumurta Oyunu ]

کوينه قلعه حاماموني داموندا [اسکي قالا يوواناغينين داميندا]
جوانلار يغليب نومورتا اوينار [گنجله‌ر ييغيليپ يومورتا اوينار]
مجيد نومورتاسون قويوب قاطارا [مجيد يومورتاسيني قويوپ قاتارا]
بير پشک آتار آتموش نومورتا اورتار [بير پوشک آتار، آلتميش يومورتا اوتار]

بيز ده قاطاردا چوخ اوتوزدورارديک [بيز ده قاتاردا چوخ اوتوزارديق]
گادومنان دا پشکلر بيزه دوشاندا [آراسيرا دا پوشکله‌ر بيزه دوشه‌نده] [٥٤]
اووده بول ياغلي نيمرولار يييرديک [ائوده بول ياغلي ياغ-يومورتا يييه‌رديک]
....

قرعه کشی [چکيليشÇekiliş ]

باهار اولاندا سبزيلار چيخاندا [ياز اولاندا، گؤيه‌ره‌نتيله‌ر چيخاندا]
رفيقلرينن باهم چوله گيدرديک [آرخاداشلارلا بيرليکده چؤله گئده‌رديک]
چولده خلقي دييم اکينه ايچينده [چؤلده خالقين دئم اکيني ايچينده]
گزرديک و اوت و سبزه دررديک [گزه‌رديک و اوت-گؤيه‌ره‌نتي دره‌رديک]

هر کس بير کومما اوت اورتيا قويموش [هر کس بير کوما اوت اورتايا قويموش]
اوت کومماسه اوستونه پشک آتارديک [اوت کوماسي اوستونه پوشک آتارديق]
خدابخشيلر پشک ده چوخ اوستاده [خودابخشليله‌ر پوشکده چوخ اوزمان ايدي]
بيز معمولن پشکده اوتوزدورارديک [بيز گئنه‌لده پوشکده اوتوزارديق]
...

عيد قربان و منجوق اندازی [آداق بايرامي و مينجيق آتماAdaq Bayramı Ve Mıncıq Atma ]

قوربان گيجه لره هامه جوانلار [آداق گئجه‌له‌ري هامي گنجله‌ر]
بير اووده يغيليب مونجوق سالارديک [بير ائوده ييغيليپ مينجيق سالارديق]
مونجوقلاره بير دوليا سالارديک [مينجيقلاري بير گويومه سالارديق]
سوله دوله نه بير ميخدن آسارديک [سولو گويومو بير چيويده‌ن آسارديق] [٥٥]

او ميخ گرگ شوردنگ آستوندا اولسون [او چيوي گره‌ک ياغمورلوق آستيندا اولسون] [٥٦]
ياغوش سويه گلسين کريزلر دولسون [ياغيش سويو گلسين، آستارخلار دولسون]
گيجه تزدنه جک اولدوز سايارديک [گئجه ائرته‌نه دک اولدوز سايارديق]
صاباح بيرام قوربانلارون که سنده [يارين بايرام آداقلاريني کسه‌نده]
يغيليب دووله نه ميخدن آلارديک [ييغيليپ گويومو چيويده‌ن آلارديق]

بير آق چادور خوشبخت گلين چادوره [بير آغ چادير، موتلو گلين چاديري]
مونجوقله دووله اوستونه چکرديک [مينجيقلي گويومون اوستونه چکه‌رديک]
بير خوش زبان گوزل خانوم گلرده [بير ديلجيمه‌ن گؤزه‌ل خانيم گله‌ردي]
قز و اوغلان، اوني دوورون آلارديک [قيز و اوغلان اونون چئوره‌سيني آلارديق]

گوزل خانوم بير گوزل شعر اوخورده [گؤزه‌ل خانيم بير گؤزه‌ل قوشوق اوخوردو]
اوشاق دووله دن بير مونجوق چاقارده [اوشاق گويومده‌ن بير مينجيق چيخاردي]
او شعري معناسون تفسير ايله رده [او، قوشوغون آنلاميني يوروملاياردي]
مونجوق صاحبيني فاله بيلرديک [مينجيق يييه‌سينين ايرکيني بيله‌رديک]
......

رقص چرپی [چربي بيييسيÇerbi Biyisi ]
ماممد حنيفه داي چرپي گيديرده [ماممه‌د حنيفه دايي چربي گئديردي]
عطاب گيديب اوني بورکون گوتورده [عطاب گئديپ اونون بؤرکونو گؤتوردو]
دووره له بورکه اوز باشونا قويورده [چئوره‌لي بؤرکو اؤز باشينا قوياردي]
الينه بير ايپک دستمال ويريرده [الينه بير ايپه‌ک يايليق وئره‌ردي]

دوگولچه هوچ چاواش چاواش ديييرده [داوولچو هوچ چاواش، چاواش دييه‌ردي]
عرراضا گلينه آت دا گليرده [عليريضا؟ گليني آتدا گليردي ]
.....

ديپ‌نوتلار



٥-توله‌کچلين: به معنای نوعی ریشه گیاه است که شبیه تربچه سفید بوده و پس از کندن پوست آن میجویدند و مانند آدامس می‌شد.
٦-نابار: بدبار و ناراحت را می‌گویند
٧-کووا: کود و در اینجا به معنای آنست که در زیر پایمان خرووارها کود حیوانی کبوترها بوده که طی سالیان دراز در آن محل جمع شده بوده است
٨-خرره آغاج: نوعی درخت است که من نمونه‌ای از آن را در مناطق رودخانه رامه گرمسار دیدم و به داغ داغان مشهور بود و مردم بر آن دعا و بریده‌های پارچه می‌آویختند.
٩-دوچرخه نين دوشققه سي: به معنای دوشاخه دوچرخه است
١٠-موتور هشتاد: به معنای موتور یاماها 80 است
١١-اهمن بهمن ده ير نفس چکرده: گویا ده روز آخر دی ماه را اهمن میگفتند و سپس بهمن شروع میشد که در این مدت زمین یک نفسی می‌کشیده است
١٢-باسدورماق: فشرده کردن. پس از جمع کردن خرمن و اطراف آن بر روی هم یک خرمن سست ایجاد میشد که در اثر وزش هر بادی ممکن بود مقداری از آن بهمراه باد برود ولی پس از جمع کردن آنرا کمی با پهنه‌های لاواشون که وسیله دندانه‌دار چوبی است فشرده میکردند تا باد نبرد.
١٣-سورماق: راندن، گرداندن است
١٤-گووران: به معنای گوران. گاوران یعنی چوب یک متری باریکی است که با آن گاو را میراندند
١٥-شاققه: به معنای شاخ بز است که از کله بریده بز کنده میشد تا کله در دیگ جا بشود برای پخته شدن کله پاچه آن حیوان زبان بسته
١٦-بير ايککي پي گول ايچينه گيدميشديک: به معنای یکی دو بار بدرون حوض یا استخر و یا آبگیر رفته بودیم است. ایککی = دو، پی = بار، گول = آبگیر، ‌استخر و یا حوض است
١٧-گادومنان: به معنای گاهگاهی است
١٨-سوقولده: به معنای سوقولماق، پژمردن است. قیه گلی نام زن یحیی بوده که در جوانی بعلت بیماری ناشناسی پژمرد و مرد
١٩-تزدن دن آخشاما دوواخ اوينرده: به معنای از صبح تا عصر بازی دوواخ‌بازی میکردند که شبیه نوعی دوزبازی است
٢٠-کولدور: کوزه شکسته است
٢١-ساخساققانلار: به معنای ساخساققان، نوعی پرنده است که شبیه کلاغ سفید است و بنظرم همان زاغ میباشد ولی آواز آن بگونه‌ای است که در زبان محلی ساققوللاماق است و آن نشانی از خبر خوش آمدن مسافری در راه است.
٢٢-بوغارسوق: روده گوسفند یا انسان را میگویند و بدین معنی است که ای زاغ زیبا خبر خوبی برایم آوردی قول میدهم که وقتی در عروسی پسرم گوسفند قربانی کردم روده پر چرب آنرا برایت بر پشت بام اندازم تا تو بخوری و مژدگانی این خبری که امروز برایم آورده‌ای باشد
٢٣-سیلگا: سیل گاه، مسیل، محل عبور سیل است
٢٤-خولبون: سوراخ راهاب است
٢٥-سيل ياغوشي توتليگينه باشلاده: به معنای باران سیل‌آوری آغاز شده و در گرفته بود است
٢٦-خولبون: سوراخ راهاب است و نفرین بر کسی است که سوراخ راه آب را بسته (زیرا بر و بچه‌ها از آن سوراخ وارد باغ طرف میشدند و میوه‌هایش را می‌چیدند، مالک باغ آن سوراخ را مسدود کرده بود) و مانع از عبور آب شده و ناگزیر آب بند آمده و بدرون خانه‌های مردم نفوذ کرده است.
٢٧-بوغارسوقون ال دوورونه چولييام: بوقارسوق = روده، چولییام = بپیچانم، چولاماق = پیچاندن و دور چیزی پیچیدن است و در کل به معنای آنست که روده‌هایش را بدور دستم ببندم.
٢٨-پوف دنگينه پوفليم و بوليام: از درون امعا و احشای گوسفند چیزی شبیه بادکنک در میآمد که به ما بچه‌ها میدادند و ما در درون آن فوت میکردیم و مانند بادکنک باد میشد. دولیام = پرکردن است
٢٩-چوب چیلک که: چوب چیلککه، چوب و خار و خاشارک است
٣٠-فرخه: فرخی و نوعی کشمش قرمز رنگ حاصل از انگور فرخی است که در مقابل نور خورشید خشک میکردند است و یعنی مادرم در دامنش قدری کشمش فرخی می‌آورد.
٣١- ورگه: در آبیاری اصطلاحی بنام ورگه است که به مفهوم یک بند آب آبیاری است. یک نهر آب قابل کنترل یک مرد آبیار را میگویند و مقدار آن حدود ۳۰ تا ۵۰ لیتر در ثانیه میباشد.
٣٢- لانجون توسباقا: لاک پشت، یعنی توسباقایی که لانجون یا لانجین بر پشت دارد.
۳۳-در مورد لاک پشت باور محلي بر آن بود که در زمانهاي قديم زني در حال نان پختن بود، يکباره متوجه شد که بچه‌اش خود را کثيف کرده است و او که دستش بند بوده يک چونه خمير برداشته و کثافت بچه‌اش را با آن پاک مي‌کند. بخاطر اهانتي که به خمير و نان کرده بود لانجين خمير به امر خدا برگشته و به پشت او چسبيد و آن زن بدکردار به لاک پشت تبديل شد.
٣٤-گونلر بوغازون تيغ وورموشدولار: به معنای گلوی گون‌ها را تیغ زده بودند است که برای گردآوری کتیرا آن کار را میکردند
٣٥-بوردان اورا گادومونان الليده: از اینجا تا آنجا به قدم انسان ۵۰ گام است
٣٦-قار گليب بير ميزان کورک بويوندا: به معنای برف آمده است به ارتفاع یک پارو است و برای سنجش مقدار برف بکار میرفته که قریب ۲۵ سانتمتر ارتفاع بارش برف بوده است
٣٧-جعده نم نم او قاردا گيزله نيرده: به معنای جاده کم کم از آن برف پوشانده و مستور می‌شده است
٣٨-قار سپيرده داغدان او کد باتاندا = به معنای ؟ است
٣٩-گيجه ميامي شهرينده قالورديک: به معنای شب را در شهر میامی بیتوته کردیم است
٤٠-میزان: دقیق و با دقت است
٤١- بيله: به معنای اینجوری است
٤٢-اوککوش پي: به معنای دو سه بار است
٤٣-آتتولموشده حوووض ايچينه توتموشده: به معنای آتولماق، پریدن و جهیدن است و در اینجا به معنای شیرجه زدن بدرون حوض بکار رفته است
٤٤-کولدور: به معنای کوزه شکسته است
٤٥-بير باقا يونجانه، الينده بورا: به معنای یک بسته یونجه خشک را با دستش بپیچاند و خرد کند است
٤٦-بورما قيرن: وسیله‌ای بود مثل گیوتین و یا ساطور بلندی است که از یکسر به تخته‌ای متصل بوده و در سر دیگرش دسته چوبی داشته و یونجه خشک شده را با آن خرد میکردند و به مصرف حیوانات میرساندند
٤٧-سار باقليوب: به معنای نوعی بسته‌بندی بوته‌های خار و یا گندم‌های درو شده است و بیشتر در مورد بوته‌کنی بکار میرفته است
٤٨-کوله بيل: به معنای بیل کوتاه و مخصوص بوته‌کنی که مستطیل شکل بوده و ابعاد بیل 12 در 25 سانت بود و در بالا با حلقه فازی به دسته چوبی متصل میشده است
٤٩-خرمنجيگه: به معنای خرمن جایگاه است
٥٠-قاچچاقان: قاچ چاقان یک کلمه است و به معنی محل فرار و دنبال یکدیگر کردن است
٥١-بويماق: به معنای گردنبند است که از منجوق‌های رنگی درست میکردند
٥٢-اوتوروب مونجوقونه دوشوررديک: به معنای جمع کردن و گردآوری است یعنی جمع کردن دانه‌های مونجوق گردنبند یا تسبیح است
٥٣-اوي قز بو چرقد سني نه دوشوبده: به معنای افتادن است یعنی ای دختر آیا این روسری توست که افتاده ؟
٥٤- گادومنان: به معنای گاهگاهی است
٥٥-سوله دوله: به معنای یک کوزه دهانه گشاد آبدار است
٥٦- شوردنگ: به معنای ناودان است

سؤزلوک

آچيقلامالاردا ايشله‌ديله‌ن تورکجه سؤزله‌رين ديزيني:

آبارين Abarın: اگر
آباقا Abaqa: (آباجا- آماجا- آمجا) عمو
آتا Ata: بابا، پدر
آجه‌ر Acer: تازه (نان، ميوه،...)
آجيتماAcıtma :  شام (چوبانلارين آخشام چاشتي، فريدن)
آجيرقاAcırqa :  تربچه
آچار Açar: کليد
آچيقلاماAçıqlama:  توضيحات
آخير Axır: طويله
آداق Adaq: قربان
آدليمAdlım :  مشهور، معروف (شخص)
آراج Arac: وسيله
آراسيرا Arasıra: گاهگاهي
آرال Aral: ميدان
آرالجيق Aralcıq:  ميدانچه
آرخاداش Arxadaş: رفيق
آرخاليقArxalıq :  کت
آردينجا Ardınca: به دنبال
آرماغانArmağan :  ارمغان، هديه، پيشکش
آستارخAstarx  (آستAst + آرخArx ):  کهريز
آشارAşar  (آشقارAşqar ):  نهار
آشيرماAşırma :  سطل (براي کشيدن آب از چاه)
آغيت Ağıt:  تعزيه
آغيزقا Ağızqa: پنجره
آقچا Aqça: پول
آلاجا Alaca: الوان، رنگارنگ
آلچاقAlçaq :  نامرد، پست
آلچيAlçı :  آهک
آنجاق Ancaq: اما
آنلاتيAnlatı :  داستان، روايت
آنلام Anlam: معني، معنا
آني Anı: خاطره
آولوAvlu :  حياط
آيازليق Ayazlıq: ايوان، بالکن، تراس
ائرته Érte: صبح
ائرکه‌ن Érken: زود
ائرکه‌ن اويانما  Érken Oyanma :  سحرخيزي
ائره‌ک Érek: مقصد، غايه
ائل‌گونÉlgün :  خلق، مردم
ائلچي گئتمه Élçi gétme: خواستگاري
ابه Ebe: قابله
اره‌ن Eren: اوليا الله
ارينج Erinc: بلکه، شايد
اسکيEski  کهنه، قديمي
اسين Esin: الهام
اسينله‌نمه‌ک Esinlenmek: الهام گرفتن
او دنلي O denli: از بس که، آنقدر
اوتوم Utum: شانس
اوجقاراوبا Ucqaroba: دياسپورا
اوچون Uçun: گاز
اوچ‌يانÜçyan :  مثلث
اوخشاق Oxşaq: شبيه (مراسم ماه محرم)
اودگون Odgün: چهارشنبه
اور Ur: شهر
اوراتلي Uratlı [اورUr  + آتليAtlı ]:  سواره (بر ماشين)
اورام Uram: خيابان
اورتاق Ortaq: شريک
اوردو Ordu:  لشگر
اورکهÜrke :  دائمي
اوزمان Uzman: ماهر
اوزوک Üzük: انگشتر
اولاي Olay: ماجرا
اولگوجله‌مه‌کÜlgüclemek :  تيغ زدن
اولو Ulu: اعظم
اولوباخانUlubaxan : صدراعظم
اونلوÜnlü :  مشهور، معروف (چيز، محل)
ايپ İp: طناب
ايديزİdiz :  حضرت، جناب
ايچيرتي İçirti: شربت
ايرقات Irqat: رعيت
ايرکİrk :  فال
ايريمله İrimle: به دقت، دقيقا
ايسلانماق Islanmaq: خيس شدن
ايشته İşte: اينک، همان
ايشده‌شİşdeş :  همکار
ايشگيلİşgil :  قفل
ايکيندي آشİkindi aş :  نهار
ايگيد İgid: شجاع، جسور
ايلچهİlçe :  شهرستان
ايلخي Ilxı: حيوان
ايييره‌ک İyirek: خير
اؤته‌ک Ötek: تاريخ
اؤد Öd: زهره
اؤرتکون Örtkün: خرمن
اؤرتگه‌ن Örtgen: کافر
اؤرده‌ک Ördek: مرغابي
اؤزه‌کÖzek :  مرکز
اؤلچوت Ölçüt: معيار
اؤن‌سؤزÖnsöz :  مقدمه، پيشگفتار
اؤيره‌تمه‌ن Öyretmen: معلم، دبير، آموزگار
اؤيکوÖykü : داستان، قصه، حکايت
اؤيله‌نÖylen :  ظهر
باتBat :  حتما، يقينا
باخان Baxan: وزير
باراقاBaraqa : سراي، کاخ، قصر
باساريق Basarıq: رکاب
باشرا Başra: امام
باشرااوغلوBaşraoğlu :  امامزاده
باغير Bağır: جگر
باغيرماق Bağırmaq: داد کشيدن
باهادير Bahadır: پهلوان، قهرمان
بايريBayrı : عتيقه، باستاني
باييلماق Bayılmaq: از هوش رفتن، بيهوش شدن
برک Berk: محکم
بلBel :  ياد
بلگه Belge: مدرک
بلگي Belgi: نشانه
بوته‌مBütem : دين
بوتون Bütün: تمام، کاملا
بوجاق Bucaq: گوشه
بورانBoran :  توفان
بورچاقBurçaq :  نخود
بورماBurma :  دسته يونجه و علف
بوروق Buruq: پيچ
بولاقBulaq :  چشمه
بويماقBoymaq:  (بويونباغي) گردنبند
بوينوز Boynuz: شاخ
بيرجه Birce: يگانه
بيرليکده Birlikde: باهم
بيروووز Birovuz: امانت
بيريوللوقBir Yolluq :  براي هميشه
بيزلانقيجBizlanqıc :  گاوران، سيخي که حيوان را با آن مي‌رانند
بيييBiyi : رقص، دانس
بؤلوکBölük :  دسته، گروه
پاخيرچي Paxırçı: مسگر
پيتيک Pitik: کتاب
پينارPınar :  چشمه
تئل Tél: سيم
تاباسي Tabası: علي رغم
تابقي Tabqı: اذن، اجازه
تابقين Tabqın: جايز
تاپشيريق Tapşırıq: سفارش
تارلا Tarla: مزرعه، زمين، کشتزار
تانري Tanrı: خدا، الله
تايينجاTayınca : عينا
ترک Terk: سريع، به سرعت، تند، زود
ترگي Tergi: سفره
تريم Terim: شاهزاده خانم
تزه‌کTezek :  کود حيواني
توپتوخToptox :  کاملا سير
توتام Tutam: دسته
توتروق Tutruq: وصيت
تودا Tuda: خطر
تودالي Tudalı: خطرناک
تومسه Tümse: منبر
تيگين Tigin: شاهزاده
جيقا Cıqa : تاج
چئوره Çévre: اطراف، دورو بر
چئويري Çéviri:  ترجمه
چابوق Çabuq: فوري
چاشقين Çaşqın: حيران
چاغ Çağ: زمان، وقت
چاناقÇanaq :  کاسه
چوق Çuq: نرده
چولازيق Çolazıq: ساعت مچي
چيچه‌ک Çiçek: گول
چيزه‌ر Çizer: نقاش
چيزيم Çizim: نقاشي
چيله Çile:  زحمت
چيوي Çivi: ميخ
خاقان Xaqan: پادشاه، شاه
خاقانجا Xaqanca: شاهانه
خره‌گه Xerege: خيمه
دئگي Dégi: کلمه
دئيينمه‌ک Déyinmek: غر زدن
دئوشيرمه‌کvşirmek:  چيدن و جمع آوري کردن با همديگر
دادلي Dadlı: خوشمزه، لذيد
دار Dar: تنگ
دارقينجDarqınc :  ناراحت، ناآرام
دان Dan: سحر
دايزهDayze : (دايي ائجه- دايي ائزه) خاله
دنليDenli :  قدر، اندازه
دوروق Doruq: قله
دوروم Durum: اوضاع
دويورو Duyuru: اعلان
ديرناق‌آراسي Dırnaqarası: پارانتز
ديزين Dizin: ليست، اندکس
ديرينDirin : اهالي
ديلجيمه‌ن Dilcimen: خوش زبان، خوش صحبت
ديله‌کDilek :  مراد
دوغالينDoǧalın : طبيعتا، البته
دؤزمه‌ک Dözmek: صبر و تحمل کردن
دؤنگه Dönge: پيچ
سئويملي Sévimli: نازنين، دوست داشتني، عزيز
سئوينديرمه‌ک Sévindirmek: دلشاد و خوشحال کردن
ساخلاو Saxlav: پادگان
ساخين!Saxın : احتياط!
ساخينيمسيزليق Saxınımsızlıq:  بي احتياطي
ساغلام Sağlam: سالم
ساليق Salıq: خبر
سانکي Sankı: انگار
سانماق Sanmaq: گمان کردن
ساني Sanı: دانه، عدد
ساواشماق Savaşmaq: جنگ کردن
سايلاوSaylav : وکيل، نماينده
سايين Sayın: محترم
سکسه‌ن Seksen: هشتاد
سنه‌ک Senek: کوزه
سنه‌کچيليک Senekçilik: کوزه‌گري
سواولوغوSu Oluğu : سوراخ راهاب، خولبون
سوتوختاتي Sutoxtatı (سوSu +توختاتيToxtatı ):هيدروتراپي، آب‌درماني
سوچSuç :  تقصێر، گناه، جرم
سوچون Süçün: شيرين
سوچيله‌رSuçiler :  آبپاش
سورچه‌کSürçek :  داستان
سورقولاما Sorqulama: بازپرسي
سورله‌ک Sürlek: جاده
سورماق Sormaq: سوال کردن، پرسيدن
سوروشدورما Soruşdurma: بازجوئي
سورهSüre :  مدت
سولوق Soluq: نفس
سونوم Sunum: ارائه، تقديم
سويورقاماقSuyurqamaq :  رحمت کردن
سويورقانميشSuyurqanmış : مرحوم
سؤزده Sözde: گويا
سؤزلوک Sözlük: لغتنامه
سولوقSuluq :  سطل آب
شؤله‌ن Şölen: مراسم
فيرتينا Fırtına: توفان
قابجيقQabcıq :  سطل براي حمل حبوبات
قاراغيQarağı :  کور
قارقيشQarqış :  لعنت
قالينجاQalınca : فاخته
قاناQana :  ديوار و بند خاکي در باغات و مزارع
قانشار Qanşar: روبرو
قايان Qayan: سيل
قايانلاقQayanlaq:  سيلگاه، مسيل
قايانسوQayansu : سيلاب
قايناقQaynaq :  منبع
قايير Qayır: ماسه
قوپوز Qopuz: ساز
قوتQut :  بخت
قوروقچو Qoruqçu: نگهبان
قوشا Qoşa: جفت
قوشار Qoşar: شاعر
قوشاق Qoşaq: منظومه
قوشوق Qoşuq: شعر
قوم Qum: شن
قوواQova :  سطل (هر نوع سطل)
قيرپيم Qırpım: آن، لحظه
قيغيلجيم Qığılcım: جرقه
قييينلانماق Qıyınlanmaq: مجازات شدن
کئشيک Kéşik: نوبتچي
کوره‌که‌ن Küreken: داماد
کول آتانKül Atan :  خاک انداز
کوله‌کKülek :  سطل چوبي
کيکيرگهKikirge :  کتيرا
کؤيولKöyül : غار
گئچيک Géçik: کوچه
گزينتي Gezinti: سياحت
گزينتي گونو Gezinti günü: سيزده بدر
گله‌نه‌ک Gelenek: سنت
گنج Genc: جوان
گئنه‌ل Genel: عمومي
گئنه‌لدهGenelde :  معمولا
گوج Güc: قوت، نيرو
گوجه‌م Gücem: ظلم
گودوکچو Güdükçü: چوپان
گؤرکول Görkül: ادبي
گيريشGiriş :  مدخل
گؤرک Görk: جمال، زيبائي
گؤرک‌سؤز Görksöz (گؤرکGörk + سؤزSöz ): ادبيات
گؤرکولGörkül : ادبي
گؤروت Görüt: عکس
گؤروش Görüş: زيارت
گؤروشگه Görüşge: زيارتگاه
گؤل Göl: آبگير، درياچه
گؤلجوک Gölcük: حوض، استخر
گؤوده Gövde : بدن
گؤيه‌ره‌نتي Göyerenti: سبزي
منگي Mengi: ابدي
موتلو Mutlu: خوشبخت
مي Mi: آيا
مينگهMinge : ماشين
نده‌نسي Nedensi: بهانه
نمه Neme: زاد، شئي، چيز
وورقون Vurqun: عاشق
هاراي Haray: داد، فرياد
هاي کوي Hay küy: سرو صدا
هؤره‌کHörek :  ديوار (خانه)
هؤرو Hörü: حصار
يئرآدYérad :  توپونيم
يئرکيپYérkip  (يئرYér + کيپKip ): نقشه، خريطه
يئرليYérli :  محلي
يئرياغي Yéryağı:  نفت
يئگ‌ائو Yégév: مکان مقدس
يئل‌آتي Yélatı: دوچرخه
يئميشليکYémişlik :  باغ ميوه
يئنگيلYéngil : سال نو
يئنيجه Yénice: به تازگي
يئيين Yéyin: تند، شديد
ياپيت Yapıt: اثر
ياتير Yatır: مقبره
ياخينماYaxınma :  شکايت
ياخينماقYaxınmaq :  شکايت کردن
يارپيز Yarpız: پونه
يارقيYarqı :  محکمه، دادگاه
يارقيچي Yarqıçı: قاضي
يارليق Yarlıq: فرمان شاه
ياريلقان Yarılqan: شکاف بزرگ در بدنه کوه
يارين Yarın: فردا
ياز Yaz: بهار
ياس Yaz: عزا
ياشيرقا Yaşırqa: پرده
ياغليق Yağlıq: دستمال
ياغمورلوقYağmurluq :  ناودان
ياغ-يومورتا Yağ-yumurta: نيمرو
يالمان Yalman: سينه‌کش تند و تيز کوه
يالينيق Yalınıq: انسان، آدم، بشر
يان Yan: طرف، ضلع
يانجيق Yancıq: جيب
يانسيلاماق Yansılamaq: تقليد کردن
يانيت Yanıt: پاسخ، جواب
يايا Yaya: پياده
يوآرين Yuarın: وضو
يورقون Yorqun: خسته
يورقوYorqu : زحمت
يوروملاماق Yorumlamaq: تفسير کردن
يوغروقYoğruq : خمير
يوکونج Yükünc: نماز
يوکونله‌ک Yükünlek: مسجد
يوگوروش Yügürüş: حمله
يولچو Yolçu: مسافر
يونجا Yonca: علف
يووالاق Yuvalaq: جوت
يوواناق Yuvanaq: حمام
ييخينتي Yıxıntı: ويرانه
ييغاق Yığaq: انبار
يييه Yiye: صاحب
يؤره Yöre: محله

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.