Friday, November 3, 2017

ضرب المثلهای تورکی از شهر بين (بن)


ضرب المثلهای تورکی از شهر بين (بن)

مئهران باهارلی


١-شهر تورک‌نشین «بین» (به فارسی بن) در استان چهارمحال و بختياري و در نزدیکی سد زاینده رود قرار دارد. بین شمالی‌ترین شهر این استان، و جنوبی‌ترین بخش تورک‌ائلی (منطقه‌ی ملی تورک در شمال غرب ایران) است. هم اکنون بيش از ٣٠٪ اهالي استان چهارمحال را تورکان تشکيل مي‌دهند. اين منطقه يکي از مهمترين مناطق تورک‌نشين کشور و موطن شخصیتهای برجسته‌ی تورک مانند شاعر «حسین‌قلی‌خان امان بنی»، و «حبیب دستان بنی» معروف به «میرزا حبیب افندی» از منسوبین جنبش «ژؤن تورکها» (ترکهای جوان)، از پیشگامان نهضت مدرنیته‌ی تورک و مولف کتاب «تذکره‌ی خط و خطاطان به تورکي» (۲۸۵ ص، ۱۳۰۶ قمری، استانبول) است. در حال حاضر شهرهای بین و سامان و جونقان و کيان و ... در اين استان به يکي از مراکز رنسانس فرهنگي و ادبي زبان تورکي در ايران تبديل شده‌اند. شماري از تورکي‌شناسان (تورکولوقهای) معاصر ايران از جمله «جعفر نادري بني»، و شعراي معاصر تورک از جمله «بهنام رستمي جونقاني»، «يزدان نيکبخت»، «جهانگير زماني»، «همايون عليدوستي» (مولف کتاب «ياشاسين شهر کيان»)، ... از این منطقه مي‌باشند.

٢-یکی از مهمترین فجایعی که هویت ضد تورک، استعمارساخته و نژادپرستانه‌ی آزربایجانی ببار آورده است، در عرصه‌ی فولکلور تورکی می‌باشد. به عنوان نمونه کتب موسوم به «ضرب‌المثلهای آزربایجانی»، که اساس را به جای زبان تورکی و ملت تورک، به محلی‌گرائی و جغرافیا-تقسیمات اداری موسوم به آزربایجان قرار می‌دهند، به جای ضرب‌المثلهای زبان تورکی و ملت تورک، صرفاً به ضرب‌المثلهای سه استان آزربایجانی أحیاناً به علاوه‌ی استان زنجان می‌پردازند. این نیز باعث می‌شود که در آنها نه تنها به ضرب‌المثلهای مناطق تورک‌نشین در مرکز، در جنوب و در شمال شرق ایران، بلکه حتی به ضرب المثلهای مناطق تورک‌نشین غیر آزربایجانی در شمال غرب ایران (تورک‌ائلی) یعنی استانهای همدان، کردستان، قزوین، کرمانشاه، تهران، البرز، قم، گیلان و مرکزی جای داده نشود. این ذهنیت و رفتار ضد ملی، علاوه بر خیانت تجزیه‌ی ملت تورک و تجزیه‌ی وطن تورک، تخریب میراث فرهنگی و معنوی ملت تورک و نزار ساختن زبان و ادبیات تورک است. در نتیجه‌‌ی این خیره‌سری، هزارها ضرب‌المثل بکر از تورکهای استانهای کردستان، همدان، کرمانشاه، مرکزی، چهارمحال و اصفهان و .. که دارای کلمات اصیل و محلی تورکی بی‌شمارند در کتب ضرب‌المثلهای آزربایجانی نیامده و شرح و نشر نمی‌شوند. باید، به موازات طرد هویتهای استعماری و نژادپرستانه‌ی آزری و آزربایجانی و... در همه‌ی عرصه‌ها، در تالیفات جدید ضرب‌المثلهای تورکی هم، اساس را زبان تورکی و ملت تورک ساکن در ایران و نه چند استان آزربایجانی قرار داد و همه‌ی ضرب‌المثلهای تورکی را - با ذکر استان و یا شهرستان مربوطه- ذکر کرد.

٣-در زیر نوشته‌ای از تورکی‌شناس (تورکولوق) معاصر جعفر نادری بنی حاوی ٦٨ ضرب المثل تورکی از ناحیه‌ی بین را آورده‌ام. هر ضرب المثل را داخل پارانتز به تورکی معیار نیز نوشتم.


٤-خصوصيات لهجه‌اي تورکی بین، آنرا در گروه لهجه‌هاي «-‌ي، –ه‌ن» (اليی-گليره‌ی) زبان تورکي، در مقابل گروه لهجه‌هاي «–ن، -سه‌ن» (الين-گليرسه‌ن) قرار مي‌دهد: گلَیْ: به جای گله‌ن-گله‌سین (بیا). گلجَیْ: به جای گله‌جه‌ن-گله‌جه‌کسین (خواهی آمد). ایترمییَیْ: به جای ایتیرمه‌یه‌ن-ایتیرمه‌یه‌سین (گم نکنی). آلابیلمَیْ: به جای آلابیلمه‌زه‌ن- آلابیلمه‌زسین (نمی‌توانی بگیری). یرییه: به جای یئرینه.  ....

زبان تورکی در ایران دارای دو گروه اساسی لهجه‌ها است:

الف- لهجه‌های اليی-گليره‌ی: در این لهجه‌ها پسوند مالکیت دوم شخص مفرد به صورت «–یی» (الیی، به جای الین، دستت) و پسوند دوم شخص مفرد زمان مضارع اِخباري به صورت «–ه‌ی» «-ه‌ن»، «-ه‌ين»، «-ه‌نگ»، .. (-ان، -اين، -اي، -انق، ...) (گلیره‌ی به جای گلیرسه‌ن و یا گلیرسین، می‌آیی) است: سن‌ه‌ن، سن‌ه‌ين، سن‌ه‌ي، سن‌ه‌نگ (تو هستي)؛ اينسان‌ان، اينسان‌آين، اينسان‌آي، اينسان‌آنگ (انسان هستي)؛ گليره‌ن، گليره‌ين، گليره‌ي، گليره‌نگ (مي‌آيي)؛ يازيران، يازيرآين، يازيرآي، يازيرآنگ (مي‌نويسي). این فرم که لهجه‌ی اکثریت است و در غرب و جنوب تورک‌ائلی (استانهای آزربایجان غربی، زنجان، قزوین، همدان، مرکزی، البرز، ...)، مرکز و جنوب ایران و بیش از نیمی از لهجه‌های تورکی در خراسان رایج است، در تورکیه و عراق نیز لهجه‌ی بسیاری از مردم را تشکیل می‌دهد. این پسوندها، فرم تحول یافته‌ی پسوند چهار شکلی –سین در زبان معیار تورکیه-لهجه‌ی استانبولی است.

ب- لهجه‌های الين-گليرسه‌ن: در این لهجه‌ها پسوند دوم شخص مفرد به صورت «–ین» (الین، دستت) و پسوند دوم شخص مفرد زمان مضارع اِخباري به صورت «–سه‌ن»  (گلیرسه‌ن به جای گلیره‌ن و یا گلیرسین، می‌آیی) است. این گروه لهجه، لهجه‌ی اقلیت در جوار مرزهای جمهوری آزربایجان است.

ج-لهجه‌های الين-گليرسين، لهجه‌ی استانبولی و زبان معيار تورکی در تورکيه: در لهجه‌ی استانبولی و زبان معیار تورکی در تورکیه پسوند دوم شخص مفرد زمان مضارع اِخباري، پسوند چهار فرمی «–سین (-سون)» است: آلیرسین، گلیرسین، بولورسون، گؤرورسون. این فرم در متون ادبی تورکی تورکمانی (قزلباشی و یا شاخه‌ی شرقی اوغوز غربی) همچنین زبان ادبی تورکی در قفقاز تا قبل از سال ۱۹۳۷ بکار می‌رفت.

٥- مانند بسیاری از لهجه‌های جنوب تورک‌ائلی و دیگر نقاط تورک‌نشین در مرکز و جنوب ایران، بین لهجه‌ی بین و لهجه‌های استانبولی زبان تورکی به لحاظ تلفظ کلمات، دائره‌ی لغات و گرامر شباهتهایی مشاهده می‌شود. مانند کاربرد «آرد» (پشت)، «تیلکی» (به جای تولکو)؛ و مهمتر از آن کاربرد پسوند «-ی»، «-یی» به جای «–نی» (را): تیلکییه، تیلکییی (به جای تیلکینی؛ روباه را)، آبایِ-آبایه (عابایی، به جای عبانی؛ عبا را، عبایت را)، بابایِ-بابایه (بابایی، به جای بابانی؛ بابا را، بابایت را)، دنیاهِه (دونیایی، به جای دنیانی؛ دنیا را)، باشییه (باشییی، به جای باشینی؛ سرت را)، ....

٦-در لهجه‌ی بین، فرم منفی امر اول شخص مفرد، به شکل -من، مه‌ن (معادل –مه در زبان تورکی معیار) است: گولمه‌ن: گولمه (نخند). اورگه‌تمه‌ن: اؤرگه‌تمه (یاد نده). وئرمه‌ن: وئرمه (نده). باخمان: باخما (نگاه نکن). آتمان: آتما (ننداز). یئمه‌ن: یئمه (نخور). ساتمان: ساتما (نفروش)، ...

٧-در لهجه‌ی بین، فرم «ییمه‌ییپ‌ه‌م» هم دیده می‌شود. در زبان تورکي معيار و همچنين برخي لهجه‌ها (از جمله در خراسان و در بین) دو تصريف مستقل گذشته‌ي «ايپلي»-«ايپديرلي» و «ميشلي»-«ميشديرلي» وجود دارند:

ميش‌لي: اولموش‌ام، اولموش‌ان (اولموش‌سون)، اولموش؛ اولموش‌وق، اولموش‌سونوز، اولموش‌لار
ميش‌ديرلي: اولموش‌دورام، اولموش‌دوران (اولموش‌دورسون)، اولموش‌دور؛ اولموش‌دوروق، اولموش‌دورسونوز، اولموش‌دورلار
ايپ‌لي: اولوپ‌ام، اولوپ‌ان (اولوپ‌سون)، اولوپ‌؛ اولوپ‌وق، اولوپ‌سونوز، اولوپ‌لار.
ايپ‌ديرلي: اولوپ‌دورام، اولوپ‌دوران (اولوپ‌دورسون)، اولوپ‌دور؛ اولوپ‌دوروق، اولوپ‌دورسونوز، اولوپ‌دورلار

برخی از ضرب المثلهای تورکی شهر بين (بن)

جعفر نادری بنی

١-آشه داشانا گولمَن، که سنیی آشیی ده داشار (آشی داشانا گولمه‌، کیم سنین آشین دا داشار. مئهران باهارلی)
به کسی که آشش سر می‌رود نخند، که روزی آش تو هم سر می‌رود.
.
٢-قاپه بیر پاشنادا گزمز (قاپی بیر داباندا گزمه‌ز)
در روی یک پاشنه نمی‌گردد.

٣-اُوت قوییر قاپوما (اود قویور قاپیما)
آتش پشت درب خانه‌ام می‌گذارد.

٤-بیز اُولدوک اُوقوره، گِجَه آیاییدون اولده (بیز اولدوق اوغرو، گئجه آپ‌آیدین اولدو)
ما دزد شدیم، شب مهتاب شد.

٥-یا ییرم اَتین یاقلوسونه، یا ییرم اورک آقروسونه (یا یییه‌ره‌م اتین یاغلی‌سینی؛ یا یییه‌ره‌م اوره‌ک آغری‌سینی)
یا می‌خورم گوشت و دمه، یا می خورم درد شکم .

٦-تیلکه تیلکییه دییر، تیلکه قویروقونا (تیلکی تیلکی‌یه دیییر، تیلکی قویروغونا)
روباه به روباه میگه، روباه به دمش

٧-سن آقا من آق، اینکلَره کیم ساقا (سن آغا من آغا؛ اینه‌کله‌ری کیم ساغا؟)
تو آقا من آقا، پس گاوا را کی بدوشه

٨-بیزهر یانه اَلَّدیک، خلخ کته بلَّده (بیز هر یانی ال.له‌دیک، خالق گئتدی بلله‌دی)
ما هر کجا را نشانه گذاشتیم، مردم رفتند گشتند.

٩-آروات اولره خاندور، بیلمیر داغدا نه بوراندور (آروات ائوله‌ره خاندیر؛ بیلمیر داغدا نه بوراندیر)
زن در خانه خان است. نمی‌داند در کوه چه طوفان ست.

١٠-بیز هر یانا میخ توخودوک، خلخ گِته طُویله میخ توخوده (بیز هر یانا چیوی توخودوق، خالق گئتدی طَوْله قازیغی توخودو)
ما هرکجا میخ کوبیدیم مردم رفتند میخ طویله کوبیدند.

 ١١-سازه اورگتمن خلخه که دول آتار بُینی‌یا (سازی اؤیره‌تمه‌ خالقا، کیم داوول آتار بوینونا)
ساز را به کسی یاد نده که تنبک را میده دستت.

١٢-اونّا مونّا سُوزیی اولسون، هُورملیکده گوزیی اولسون (اوندا بوندا سؤزون اولسون، هؤرمه‌لیک‌ده گؤزون اولسون)
صحبتت پیش این و اون باشه اما چشمت به بافتنی من باشه

١٣-هر یره گتّیی اوگونان عاقل، مشکلیی دوشنه اَلیی چاقل (هر یئره گئتدین اولگونان؟ عاقیل، موشکولون دوشه‌نده الین چاقیل؟، آچقیل؟)
هرکجا رفتی عاقل باش که اگر مشکلی برات پیش آمد دستت باز باشه

١٤-گت چورک یه، سوز اورگن (گئت چؤره‌ک یئ، سؤز اؤیره‌ن)
برو نون بخور، حرف یاد بگیر

١٥-بیر یرییه گول قوی، بیر یرییه تورپاخ (بیر یئرینه کول قوی، بیر یئرینه توپراق)
یه طرفت خاکستر بذار، یه طرفت خاک

١٦-دریا قیراقونا گتیک، دریا قوروده (دنیز قیراغینا گئتدیک، دنیز قورودو)
کنار دریا رفتیم، دریا خشکید

١٧-هام کیمه اویشایا یول ورمن (هامی کیمی ائوشایا؟-ائوشایینا؟ یول وئرمه‌)
همه کس را به خانه راه مده

١٨-هام کیمه بیر گوزودن باخمان (هامی کیمی بیر گؤزده‌ن باخما)
همه کس را با یک چشم نگاه مکن

١٩-آروادون آخور رنگه آغلاماکدور (آروادین آخیر رنگی، آغلاماق‌دیر)
زن رنگ آخرش گریه است

٢٠-خلخه قینادوم، باشوما گلده (خالقی قینادیم، باشیما گلدی)
مردم را مسخره کردم، سرم آمد.

٢١-کوپَک اوزونه باخار، سوموک سویار (کؤپه‌ک اؤزونه باخار، سوموک سویار)
سگ به خودش نکاه میکنه استخوان لیس می زنه

٢٢-آقلامییانا اَمجَک یوخ (آغلامایانا امجه‌ک یوخ)
برای گریه نکرده پستان نیست.

٢٣-قیزیم سنه دییرم، گلینیم سن اشیت (قیزیم سنه دیییره‌م، گلینیم سن ائشیت)
دخترم به تو میگم، عروسم تو بشنو.

٢٤-اُجور که اَکدیی، اُجور ده بیچَرَی (او جور کیم اکدین، او جور ده بیچه‌ره‌ن (بیچه‌رسین))
آن جور که کاشتی، آن جور هم برداشت میکنی.

٢٥-گت پاییز گلی قوز آل (گئت گوز گله‌رسین، قوز آل)
برو پاییز بیا، گردو بگیر.

٢٦-تیلکییه گَرَک یوواسه دمینه قووای (تیلکی‌یی گره‌ک یوواسی دمینده قوواسین)
روباه را باید از جلوی لانه‌اش فراری بدی.

٢٧-وِر آجا، گِت حاجا (وئر آجا، گئت حاجا)
بده به گرسنه، برو حج

٢٨-آلجاقدا یاتانه سیل آپارور، اوجادا یاتانه یل آپارور (آلچاقدا یاتانی سئل آپاریر، اوجادا یاتانی یئل آپاریر)
پایین خوابیده را سیل می‌برد، بلندی خوابیده را باد.

٢٩-الله سَنه عقل ورسین، منه پول (آللاه سنه عاقیل وئرسین، منه پول)
خدا به تو عقل دهد، به من پول

٣٠-نه طلوق تیکن بیز واروم، نه اره ورن قیز واروم (نه تولوق تیکه‌ن بیزیم وار، نه اره وئره‌ن قیزیم وار)
نه برای مشک دوختن سوزن دارم، نه برای شوهر دادن دختر.

٣١-خالام بیلده، عالام بیلده (خالام بیلدی، عالَم بیلدی)
خاله ام فهمید، عالم فهمید

٣٢-خلخ بیزه آلمیر آت آردونا، بیز خلخه آلاک ایپ آردونا (خالْق بیزی آلمیر آت آردینا، بیز خالقی آلاق ایپ آردینا)
مردم مارا کنار اسبش نمی گیره ما آنها را کنار طنابمان بگیریم.

٣٣-گِچن گونَره گون چالماز (گئچه‌ن گونله‌ره گونه‌ش چالماز)
برای روزهای گذشته آفتاب دیگر نمی‌تابد.

٣٤-گَلَجَی سوقان ساتماگا که (گله‌جه‌ن-گله‌جه‌کسین سوغان ساتماغا کی)
آمدنی برای پیاز فروشی که .

٣٥-آتمان آبای، تانه بابای (آتما عبانی، تانی بابانی)
عبا تا ننداز، پدرت را بشناس .

٣٦-قورقا چاشت اولماز، کورکن پشت اولماز (قاوورقا چاشت اولماز، کوره‌که‌ن پُشت اولماز)
برشته گندم ناهار نمیشه، داماد پشت نمیشه

٣٧-آل دالیا آبایه، ایترمییَی بابایه (آل دالینا عبانی، ایتیرمه‌یه‌سین بابانی)
بنداز پشتت عباتا، گم نکنی بابا تا

٣٨-کچَلَه دِدِلَر یودیی باشییه، دِدِه هوردوم آتوم دالوما (کئچه‌له دئدیله‌ر یودون باشینی؟ دئدی هؤردوم آتدیم دالیما)
به کچل میگن سرتا شستی، میگه بافتم انداختم پشتم

٣٩-دوبیه دیلَّر نیه بوینیی اَگیریدیر، دیر هارام دوزدور که بوینوم دوز اُولا (ده‌وه‌یه دییه‌رله‌ر نییه بوینون اه‌یری‌دیر؛ دییه‌ر هارام دوزدور کی بوینوم دوز اولا)
به شتر میگن چرا گردنت کجه، میگه کجام راسته که گردنم راست باشه

٤٠-بیچاق دسَّسَینه کسمَز (پیچاق بالچاغینی کسمه‌ز)
چاقو دسته‌ی خود را نمی‌برد.

٤١-گولدَن قاخیر، تورپاختا اوتوریر (کولده‌ن قالخیر، توپراقدا اوتورور)
از خاکستر بلند میشه، رو خاک میشینه.

٤٢-اَل اَله یویار، اَل دَه اوزه یویار (ال الی یویار، ال ده ازوزو یویار)
دست دستا می شوره، دستم صورتا می شوره.

٤٣-گیران چورک یمَن، مفت دانوشای (باهالی چؤره‌ک یئمه‌، موفت دانیشان-دانیشاسین)
نان گران نخور، مفت حرف بزنی.

٤٤-دولان پالاسا، قال قارا یازا (دولان پالازا، قال قارا یازا)
به پیچ به پالتو، بمون تا بهار.

٤٥-تووقی ساتمان، جوجه آلابیلمَی (تاووغو ساتما، جوجه آلابیلمه‌زه‌ن-آلابیلمه‌ز‌سین)
مرغ را نفروش، جوجه نمی‌تونی بگیری.

٤٦-بیز هر یانا میخ توخودوک، خلخ کتِّه دبّه آشته (بیز هر یانا چیوی توخودوق، خالق گئتدی دبه آچدی)
ما هرکجا میخ کوبیدیم، دیگری رفت پوست انداخت .

٤٧-اَریشتنین ایچنه چاس، آستانادان گچنه چاس (اریشته‌نین ایچینه چاس، آستانادان گئچه‌نه چاس)
تا خوردن آش رشته، تا رد شدن از پل.

٤٨-آقاچ قورده اوزونن عَمله گلیر (آغاج قوردو اؤزونده‌ن عمله گلیر)
کرم درخت از خودش به وجود می آید.

٤٩-بیر ایتیردیم، بیر تووان وردیم (بیر ایتیردیم، بیر تاوان وئردیم)
یکی گم کردم، یکی تاوان دادم.

٥٠-طالاقونه ورده، طولوغونه ورده (طلاقینی وئردی؛ تولوغونو وئردی)
طلاقش را داد، مشکشم داد.

٥١-نه اوز ور، نه اوز آل (نه اوز وئر، نه اوز آل)
نه رو بده، نه رو بگیر.

٥٢-اوزوم الدیم اوزومه، دونیا گَلدِه گوزومه (اؤزوم ائیله‌دیم اؤزومه، دونیا گلدی گؤزومه)
خودم به خودم کردم، دنیا پیش چشمم آمد.

٥٣-گیونده قوَّتینه، سیرکه دوشته موقتینه (گووه‌ندی قوّتینه، سیرکه دوشدو موقاتینا؟)
به قدرت خود بالید، سرکه در جانش افتاد.

٥٤-کیم ییه، کیم باخا (کیم یییه، کیم باخا)
کی بخوره، کی نگاه کنه.

٥٥-آقاچ قابلامادا حالوا یمیبم آقزوم شیرین اولا (آغاج قابلامادا حالوا یئمه‌ییپ‌ه‌م، آغزیم شیرین اولا)
در قابلمه چوبی حلوا نخوردم، دهنم شیرین بشه

٥٦-دنیاهِه ییر و تیکیر (دونیایی یییر و تیکیر)
دنیا را می خورد و می دوزد.

٥٧-اولده اَلیم سویه، اولماده خمیر سویه (اولدو الیم سویو، اولمادی خمیر سویو)
شد آب دستم، نشد آب خمیر.

٥٨-یانوخ یرینه آچار (یانیق یئرینی آچار)
سوختنی جایش را باز می‌کنه .

٥٩-شاه گلده کندیمیزه، اول بیزه دوم سیزه (شاه گلدی کندیمیزه، اوّل بیزه، دوّم سیزه)
شاه آمد به شهر ما، اول به ما، بعداً شما.

٦٠-سن وردیی، من اولدوم (سن ووردون، من اؤلدوم)
تو زدی، من مردم.

٦١-سوز ایکه، چای ایکه (سؤز ایکی، چای ایکی)
حرف دو تا، چایی دو تا.

٦٢-اینَگی ساتمان، تووق آلابیلمی (اینه‌یی ساتما، تاووق آلابیلمه‌زسین‌)
گاو تا نفروش، مرغ نمی‌تونی بگیری.

٦٣-حلال حلاله کتِّه آسمانا (حلال حلالی گئتدی آسمانا)
حلال حلالش رسید به آسمان.

٦٤-یاقوشه خلخه گلیر، دامجوسه بیزه گلیر (یاغیشی خالقْا گلیر، دامجیسی بیزه گلیر)
بارانش برای مردم می‌بارد، چکه‌اش برای ما.

٦٥-کورده اوه یول وِرمیلَر، تفنگینه آسیر گِره اووَه (کوردو ائوه یول وئرمیرله‌ر، توفه‌نگینی آسیر گره ؟ ائوه)
کرد را به خانه راه نمی‌دهند، تفنگش را بالای اتاق می‌اندازد.

٦٦-قارون بوغازدان بیر قَریش آشاقودور (قارین بوغازدان بیر قاریش آشاغیدیر)
معده از دهان یک وجب پایینه.

٦٧-تیکه که آغِزدان دوشته، دوشر اَتَگَه (تیکه کیم آغیزدان دوشدو، دوشه‌ر اته‌یه)
لقمه که از دهان افتاد، می افتد جلوی آدم.

٦٨-بوره‌سینده، آرواده اولده (بوراسیندا، آروادی اؤلدو)
کسی که در برداشت گندم نفر آخر باشد زنش می‌میرد.

سؤزلوک:

-ه‌یْ، -َیْ: -ه‌ن، -ه‌سین  (گلَی، گله‌ی: گله‌ن، گله‌سین)
ال‌‌له‌مه‌ک: دست زدن، با دست ور رفتن
بالچاق: دسته‌ی چاقو و کارد و ....
بلله‌مه‌ک: نشانه‌گذاری، مارک زدن
چیوی: میخ
داوول: طبل
قازیق: میخ بزرگ
گوز: پاییز
هامی کیمی: هر کس
هؤرمه‌لیک: بافتنی
بوره-بورا: مراسمی در آخرین روز گندم‌چینی در فصل برداشت گندم. تا آن روز باید همه گندمهایشان را می‌چیدند. اگر گندم کسی نچیده باقی می‌ماند نحس شمرده می‌شد و مردم ریخته آن را از بین می‌بردند.
اویشایا ؟
موقاتینا ؟
دبه ؟
چاس ؟
گِره ؟
چاقیل ؟

برای مطالعه
جلوگيري از جار زدن به زبان تورکي در مدارس شهر بين (بن)، استان چهارمحال بختياري

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.