شعاری که در دورهی حاکمیت محمدرضا شاه پهلوی به دیوار تمام کلاسها در مدارس نصب شده بود:
تکلم به لهجهی اجنبی تورکی اکیداً ممنوع است.
با زبان شیرین فارسی صحبت کنید!
مئهران باهارلی.
Muhammed Rıza Şah Pehlevi'nin hükümdarlığı döneminde okullardaki tüm sınıfların duvarlarına asılan bir slogan:
“YABANCI BİR LEHÇE OLAN TÜRKÇE KONUŞMAK KESİNLİKLE YASAKTIR. ONUN YERİNE TATLI OLAN FARSÇA DİLİNİ KONUŞUN!”
A slogan that was posted on the walls of all classrooms in schools during the reign of Mohammad Reza Shah Pahlavi:
“SPEAKING IN TURKISH, A FOREIGN DIALECT, IS STRICTLY PROHIBITED. SPEAK THE SWEET LANGUAGE OF PERSIAN INSTEAD!”
Méhran Baharlı
خلاصه:
کتاب «مرگ هست و بازگشت نیست» به قلم ایرج اخگر از جنبهی مستندسازی سیاست نسلکشی زبانی تورکی و روشهای اجرای این سیاست توسط دولت مودرن ایران – سلطنت پهلوی حائز اهمیت است. بنا به این کتاب در سال ۱٩٤٩ در دورهی حاکمیت محمدرضا شاه پهلوی زبان تورکی در مدارس خوی ممنوع بود و کودکان تورک کلمهای فارسی نهمیدانستهاند. این اعتراف صریح به این واقعیت است که فارسی یک زبان تحمیلی، غیر خودی، غیر بومی و بیگانه برای ملت تورک ساکن در ایران است. گسترش زبان فارسی در میان تودهی تورک در آزربایجان و دیگر نواحی تورکایلی، همچنین دو منطقهی ملی تورک دیگر آفشاریورت و قاشقاییورت، و نیز در خلجاوردا (خلجستان) و تورکمنیورت (تورکمن صحرا)، امری جدید مربوط به قرن اخیر، معلول تحمیل سیستماتیک زبان فارسی، و نسلکشی زبانی ملت تورک توسط دولت مودرن ایران در ۱۳۰ سال گذشته است. ایرج اخگر در کتاب خود بعضی از روشهای مستقیم و غیر مستقیم نسلکشی زبانی تورکی که دولت مودرن ایران از آنها استفاده کرده و میکند را ذکر کرده است. دادههای کتاب او این واقعیت را تائید میکنند که قومیتگرایان فارس، ناسیونالیسم افراطی ایرانی، پانایرانیسم و دولت مودرن ایران که تحت کونترول آنها بوده و است (دولت مشروطه، سلطنت پهلوی، جمهوری اسلامی)، از تهاجم و اِعمال خشونت فیزیکی و خونریزی هم برای سرکوب و امحاء زبان و فرهنگ و ملت تورک در ایران، تحمیل زبان و فرهنگ فارس، و نسلکشی زبانی و ملی و فارسسازی ملت تورک استفاده کردهاند و میکنند. ایرج اخگر قسمتی از ملت تورک که ساکن در آزربایجان است را - مطابق با ترمینولوژی آزربایجانگرایی پانایرانیستی - «آزربایجانی» مینامد. آزربایجانی، یک دیگرنامگذاری و هویت قومی ایجاد شده بر اساس جوغرافیا در دورهی جنبش ضد تورک مشروطیت است و سه عملکرد مهم دارد: نفی خودنامگذاری و هویت ملی تورک، نفی یگانهگی ملی تورکزبانهای ساکن در ایران (همهی اوغوزهای غربی)، و نفی وطن تورک بودن کل منطقهی تورکنشین در شمال غرب ایران و یا تورکایلی.
Özet
İrec Ahger'in "Ölmek Var, Dönmek Yok" adlı kitabı, modern İran devletinin, özellikle de Pehlevi monarşisinin, Türk diline yönelik soykırım politikasını ve uygulama yöntemlerini belgelemesi açısından önemlidir. Bu kitaba göre, 1949 yılında, Muhammed Rıza Şah Pehlevi'nin saltanatı sırasında, Hoy okullarında Türkçe yasaklanmış ve Türk çocukları Farsça tek kelime bile bilmiyordu. Bu itiraflar, İran'da yaşayan Türkler için Farsçanın zorla dayatılmış, yabancı, yerli ve anadil olmayan bir dil olduğunu açıkça kabul etmektedir. Farsça dilinin Azerbaycan ve Türkili’nin diğer bölgelerinde, iki öteki Türk ulusal bölgede (Afşaryurt ve Kaşkayurt), ve de Halaç-Orda (Haljistan) ile Türkmenyurt'ta (Türkmen Sahara) Türk halkı arasında yayılması, yeni bir olgudur. Bu durum, İran devletinin son 130 yıldır sistematik olarak Farsça dilini dayatmasının ve Türk halkına yönelik uyguladığı dilsel soykırımının bir sonucudur. İrec Ahger, kitabında İran devletinin Türk diline uyguladığı doğrudan ve dolaylı dilsel soykırım yöntemlerinden bazılarını anlatmaktadır. Kitaptaki bu veriler, Fars ve İran aşırı milliyetçilerin, Pan-İranistlerin ve onların kontrolü altındaki modern İran devletinin (Meşrute devleti, Pehlevi monarşisi, İslam Cumhuriyeti), İran'da Türk dilini, kültürünü ve ulusunu bastırmak ve ortadan kaldırmak, Farsça dilini ve kültürünü dayatmak, Türk ulusunu Farslaştırmak ve Türk milletine karşı dilsel ve ulusal soykırım gerçekleştirmek için saldırganlık, fiziksel şiddet ve kan dökme yöntemlerini kullandığını ve kullanmaya devam ettiğini doğrulamaktadır. İrec Ahger, Azerbaycan'da yaşayan Türk ulusunun bir bölümünü, Pan-İranist Azerbaycancılığın terminolojisine uygun olarak "Azerbaycanlı" diye adlandırıyor. Azerbaycanlı, Türk karşıtı Meşrute hareketi sırasında coğrafyaya dayalı olarak oluşturulmuş bir egzonim ve kimliktir. Azerbaycanlı etnik isim ve kimliğinin, üç önemli işlevi vardır: Türk ulusal kimliği ve Türk kendini-adlandırmayı redd etmek, İran'da yaşayan Türkçe konuşan kitlelerin (tüm Batı Oğuzların) tek bir millet olduğunu inkar etmek, ve İran'ın kuzeybatısında tüm Türkçe konuşan bölgeleri içine alan Türkili'nin, Türk vatanı olarak algılanmasını engellemek.
Abstract
The book "There is Death and There is No Return" by Iraj Akhgar is significant for documenting the Turkish linguistic genocide policy, and its implementation methods by the modern Iranian state specifically the Pahlavi monarchy. According to this book, in 1949, during the reign of Mohammad Reza Shah Pahlavi, the Turkish language was banned in Khoy schools and Turkish children did not know a single word of Persian. These confessions are a clear admission of the fact that the Persian language is a forced, imposed, foreign, and non-native language for the Turkish people living in Iran. The spread of the Persian language among the Turkish people in Azerbaijan and other regions of Turkili, two other Turkish national regions (Afsharyurt and Qashqayurt), as well as in Khalaj-Orda (Khaljistan) and Turkmenyurt (Turkmen Sahara) is a recent phenomenon. It is a result of the systematic imposition of the Persian language and the linguistic genocide of the Turkish people by the modern Iranian state over the past 130 years. In his book, Iraj Akhgar mentions some of the direct and indirect methods of linguistic genocide imposed by the Iranian state on the Turkish language. The data in his book confirms the fact that Persian ethnicists, Iranian extreme nationalists, Pan-Iranists, and the modern Iranian state (including the constitutional government, the Pahlavi monarchy, the Islamic Republic), which has been under control of those groups have used and continue to use aggression, physical violence, and bloodshed to suppress and eradicate the Turkish language, culture, and nation in Iran; to impose Persian language and culture; to commit linguistic and national genocide of the Turkish nation, and its Persianization. Iraj Akhgar refers to the part of the Turkish nation living in Azerbaijan as “Azerbaijani” – in line with the terminology of Pan-Iranist Azerbaijanism. Azerbaijani is an exoethnonym and identity created based on geography during the period of the anti-Turk movement of the constitutional era. It serves three important functions: negation of the Turkish national endoethnonym and identity, negation of the national uniqueness of the Turkish-speaking people living in Iran (all Western Oghuz), and negation of Turkili as Turkish homeland including entire Turkish-speaking region in northwest Iran.
.png)
.jpg)
.png)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
