تورکلهشمه زامانی
٠٢-٢٦-٢٠١٧
مئهران باهارلی
ییرمینجی یوز ایلین باشلاریندا گونئی قافقازدا موساوات فیرقهسی، اؤز سییاسی ایستهک - شوعارینی «آزهربایجانلیلاشما» دئییل، ضییا گؤک آلپدان اهسینلهنهرهک «تورکلهشمه» (و «ایسلاملاشما، موعاصیرلهشمه») دییه سئچمیشدی. بورادا تورکلهشمهکدهن آماج، سییاسیلهر و آیدینلارین تورک میللی کیملییینه قاییدیشی؛ سوسیال قوروملار، قهزئتهلهر، سییاسی تشکیلاتلار، یئرهل دئولهت اورگانلارینین تورکلهشدیریلمهسی (آدلارینا «تورک» کلیمهسی آرتیریلاراق تورکلهره عایید اولدوقلارینین وورقولانماسی، دیللهرینین تورکجهلهشدیریلمهسی، تورکلهرله یؤنهتیلمهسی، ...) ایدی. مهنیمسهنهن بو دوغرو شوعار و ایستیراتئژی قیسا سورهده، آیدینلاردا تورک میللی بیلینجینین اویانیشی و اهن باشدا «تورک عدمِ مرکزیتچی فیرقهسی» اولماق اوزهره، تورک سییاسی تشکیلاتلارین یارانماسینا نهدهن اولوپ، آردیندان «آزهربایجان خالق جومهورییهتی»نین قورولماسینا گهتیریپ چیخاردی.
بوگون بیز ایراندا یاشایان تورک خالقی دا تورک آیدین و سییاسیلهرده تورک میللی بیلینجلهنمهنین کؤک سالماسینی یئیینلهشدیرمهک و «تورک» آدلی سییاسی و کولتورهل تشکیلاتلارینین قورولماسینی باشلاتماق اوچون، «آزهربایجانلیلاشما» دئییل، قاتیقسیز بیر «تورکلهشمه» (و «دئموکراتیکلهشمه، سئکولارلاشما») سورهجینه ائحتییاجیمیز واردیر.
مودئرن تاریخده ایراندا یاشایان تورک خالقینین آدیندا «تورک» کلیمهسینی ایچهرهن نئچه تشکیلات وار اولموشدور. بونلاری بیرینجی دونیا ساواشی ایللهری و سونراسی ایله یئنی دؤنهمده یاراتیلانلار اولاراق ایکی بؤلومه آییرماق اولار:
١-بیرینجی دونیا ساواشی و سونراسی: «تورک اتحاد فیرقهسی» (حزب اتحاد تورک، جمشیدخان سوباتایلی افشار اورومی - ١٩١٨)، تورکایلیده عوثمانلی «تورک اوجاغی»نین شؤعبهلهری (اؤرنهیین آستارادا ١٩٢٣ ایلینده، «میر فتاح»، «میر عباسقلی» و «غیره» اؤندهرلییینده)، «اورمو تورکوفیل کومیتهسی» (معظم السلطنه اورومی و ....، ١٩٢٥)،
٢-یئنی دؤنهمده: یاریم یوزایللیک بیر آرادان سونرا «ایرانین مترقی
تورک روشنفکرلهر جمعیتی» (دوکتور زهتابی، ١٩٧٥)، سانال دونیادا «تورک
دئموکراتیک پیلاتفورمو» (٢٠٠٣، مئهران باهارلی)، آمئریکادا قورولان «ایران
تورکلهری کونگرئسی» ایله «ایران تورکلهری آراشدیرما مرکزی» (دوکتور
علیرضا نظمی افشار اورومی، ٢٠٠٩)، «تورک قادینلار جمعیتی» (سیمین صبری،
...)، و یئنیجه ایران مجلیسینده یارادیلان «تورکلهرله مسکون بؤلگهلهر
نومایندهلهری فیراکسییونو» (فراکسیون مناطق ترکنشین، ٢٠١٦، ۹ آبان سال ۱۳۹۵)، .....
.jpg)
