آزربايجان‌گرايي
تالشي: گل بود به چمن نيز آراسته شد
من «تورک»م
و زبانم «تورکي» است
خديجه
اسماعيلووا- مئهران باهارلي
ايدئولوژي و يا
دکترين «آزربايجان‌گرايي» اعتقاد به يک هويت قومي و يا ملي بنام «آزربايجاني» بر
اساس جغرافيا و تقسيمات اداري-سياسي است. «آزربايجاني» يک هويت قومي و ملي
استعماري، اليتيست، نژادپرستانه و تحميلي است که به منظور نفي و از بين بردن هويت قومي-
ملي تورک توده‌ي تورک ساکن در جنوب قفقاز
و بخش شمالي منطقه‌ي ملي تورک در شمال غرب ايران (تورک‌ائلي) و تسهيل امر
آسيميلاسيون وي ايجاد شده است.
«هويت قومي
آزربايجاني» به عنوان يک خرده‌هويت قومي زيرمجموعه‌ي «هويت ملي ايراني» در دوره‌ي
مشروطيت در ايران توسط رهبران تورک ضد تورک مشروطيت و زعماي آزاديخواهان و مجاهدان
و دمکراتهاي آزربايجاني پشتگرم به بريتانيا (آزربايجان‌گرايان ايران‌گرا،
آزربايجان‌گرايان پان‌ايرانيست)؛ و «هويت ملي آزربايجاني» در سال ١٩٣٧ مستقيماً به
امر استالين-ميکويان ارمني در روسيه‌ي شوروي (آزربايجان‌گرايي استالينيستي) ايجاد
شد. براي ملت ما «آزربايجاني» يک «زنونيم- Xenonym» (نامي که بيگانگان يک گروه قومي -ملي را بدان مي‌خوانند) و «تورک» يک «اندونيم -Endonym» (نامي که خود يک گروه قومي-ملي خود را بدان مي‌خواند) است.
هويتهاي قومي-ملي آزربايجاني، در قرن گذشته «عامل اصلي داخلي» در جلوگيري از روند ملت‌شوندگي توده‌هاي تورک و احقاق حقوق بشري و ملي او، و تسهيل کننده‌ي نسل‌کشي ملي و زباني ملت تورک در ايران بوده است. اما عمر آزربايجان‌گرايي
به هر معني و هر نوع در ايران به سر آمده است. در اين کشور اکنون يک خودآگاهي ملي تورک
و حرکات و اقدامات فرهنگي و سياسي نتيجه‌ي آن وجود دارد که سدي سديد در مقابل
هرگونه مهندسي قومي استعماري هويت ملي خلق تورک است. اين خودآگاهي ملي تورک
محدود به ايران نيست. در جهموري آزربايجان و قفقاز جنوبي نيز کم کم نخبگان و مردم
با طرد هويت جعلي و استعماري آزربايجاني، به هويت اصلي قومي و ملي خودشان که «تورک» است باز مي‌گردند.
علاوه بر دولتهاي استعمارگر روسيه و ايران و بريتانيا که موجد، مبلغ و مدافع هويت جعلي قومي-ملي آزربايجاني هستند، افراطيون ملي‌گراي برخي از گروههاي قومي-ملي رقيب در منطقه نيز مانند فارسها، ارمنيان، کوردها و تالشها مدافع و مبلغ آتشين هويت جعلي آزربايجاني در مقابل هويت ملي تورک هستند. اين پديده‌ها در ادبيات سياسي بنامهاي «آزربايجان‌گرايي فارسي»، «آزربايجان‌گرايي ارمني»، «آزربايجان‌گرايي کوردي» و «آزربايجان‌گرايي تالشي» مشهورند.
در زير نوشته‌اي انگليسي از خديجه اسماعيلووا، يکي از روشنفکران، فعالين حقوق بشري و ژورناليستهاي اهل جمهوري آزربايجان که در باره‌ي بازگشت به هويت قومي-ملي تورک و «آزربايجان‌گرايي تالشي» است را به همراه ترجمه‌هاي تورکي و فارسي آن توسط اينجانب آورده‌ام.
در زير نوشته‌اي انگليسي از خديجه اسماعيلووا، يکي از روشنفکران، فعالين حقوق بشري و ژورناليستهاي اهل جمهوري آزربايجان که در باره‌ي بازگشت به هويت قومي-ملي تورک و «آزربايجان‌گرايي تالشي» است را به همراه ترجمه‌هاي تورکي و فارسي آن توسط اينجانب آورده‌ام.
.png)
.png)
.png)