Sunday, May 6, 2018

تورک‌ايلی، احمد جواد

تورک‌ايلی، احمد جواد: در قففاز نام «تورک‌ایلی» به معنی سرزمین تورک و تورکیه، هم قبل از اشغال توسط بلشویکها و هم بعد از آن، بکار رفته است. یکی از ماندگارترین کاربردهای نام «تورک‌ایلی» در قفقاز، در بیت («تورک‌ايلی»‌نده‌ن اسه‌ن يئلله‌ر) از شعر معروف «چیرپیناردین قارادنیز»[1] اثر احمد جواد شاعر معروف است. وی در این شعر تورک‌ایلی را به معنی کشور تورک و برای نامیدن تورکیه بکار می‌برد:


(سئوگیلی توران مفکوره‌سینه بیرینجی یول گؤسته‌ره‌ن استاد علی به‌ی حسین‌زاده حضرتله‌رینه تقدیم)

قارادنیز  

چیرپیناردین قارادنیز
باخیپ تورک‌ون بایراغینا
آه، دییه‌ردین هئچ اؤلمه‌زدیم
قاپانسایدیم آیاغینا

اوزاق دوشه‌ن دوست الی‌نده‌ن
ایلله‌ر وار که چارپار سینه‌ن
وفالی‌دیر، گلدی گئده‌ن
یول وئر تورک‌ون بایراغینا

اینجی‌له‌ر تؤک، گول، یولونا
سیرمالار دوز ساغ سولونا
فیرتینالار دورسون یانا
سلام تورک‌ون بایراغینا

حمیدیه و تورک قانی
هر بیری‌نین بیتمه‌ز شانی
باتوم اولسون یول قربانی
اه‌ییل تورک‌ون بایراغینا

«تورک‌ايلی»‌نده‌ن اسه‌ن یئلله‌ر
بانا شئعیر، سلام سؤیله‌ر
اولسون بیزیم بوتون ایلله‌ر
قوربان تورک‌ون بایراغینا

١ ماییس ١٩١٨ گنجه

منبع:

نام و ترکيب تورک‌ائلی
مناطق ملی در ايران؛ و منطقه‌ی ملی و يا اتنودمگرافيک تورک در شمال غرب آن
http://sozumuz1.blogspot.com/2018/01/blog-post_19.html


[1] این شعر از سوی «احمد جواد آخوندزاده» در شهر گنجه به تاریخ ١ ماه می ١٩١٨ سروده شده است. آهنگساز مشهور تورک «اوزئیر حاجی بیکوف» برای این شعر آهنگی ساخته و آن را به «قهرمانان اوردوی اسلام قفقاز به فرماندهی نورو پاشا» اتحاف کرده است. این شعر علاوه بر «قوشما» نخستین کتاب شعر احمد جواد، در سال ١٩١٩ در دومین کتاب شعر او به نام «دالقا» هم درج شده است.
احمد جواد، از اعضای مرکزیت حزب مساوات، در سال ١٩٣٧ از طرف رژیم استالینیست شوروی به جرم باور داشتن به هویت ملی تورک و مخالفت با اشغال آزربایجان قفقاز توسط روسیه‌ی بلشویک، تیرباران شد. وی یکی از دهها هزار قربانی آزربایجان‌گرایی استالینیستی است.

برای مطالعه‌ی بیشتر:

پان تورک، پان آزربایجانیسم، تورک باوری، تورکیسم، پان تورکیسم، پان تورکیکیسم، تورانیسم
ایضاحاتی در باره‌ی کاربرد مدرن و دمکراتیک دو نام تورک و آزربایجان
مناطق ملی در ایران؛ و منطقه‌ی ملی و یا اتنودمگرافیک تورک در شمال غرب آن
تورک صرفاً نام قومی-ملی اغوزهای غربی است، نه همه‌ی ملل تورکیک
در ایران شش ملت و اقلیت ملی تورکیک وجود دارد، هیچکدام از آنها «آزربایجانی» و یا «تورک آزربایجانی» نیست
در ایران چهار ملت تورکیک با نامهای ترک، ترکمن، خلج و قزاق زندگی می‌کنند
روح دکترین آزربایجان‌گرایی عَلَم کردن هویت آزربایجانی به جای هویت ملی تورک
ایراندا نه «آزه‌ربایجانلی» وار، نه «آزه‌ربایجان تورکو» و نه باشقا بنزه‌ر اویدورما و قوندارما میلله‌تله‌ر و کیملیکله‌ر
اصطلاح «ایران تورکچوله‌ری»، صرفاً می‌تواند محصول مغز علیل و پاک باخته‌ی یک آزربایجان‌گرای ضد تورک باشد
در هویت ملی آزربایجانی، «انکار هویت ملی تورک» مندرج و مستتر است
بحرانهای آزربایجان‌گرایانه
آزربایجان‌گرایی تالشی: گل بود به چمن نیز آراسته شد
باز هم ملت جعلی آذربایجان، اعتراض به تیتر خبر آیت الله منتظری
ایراندا نه «آزه‌ربایجانلی» وار، نه «آزه‌ربایجان تورکو» و نه باشقا بنزه‌ر اویدورما و قوندارما میلله‌تله‌ر و کیملیکله‌ر
در ایران، یک «مساله‌ی تورک» وجود دارد و یک «مساله‌ی حق تعیین سرنوشت ملت تورک». مساله‌ای به اسم آزربایجان و حق تعیین سرنوشت آزربایجان و ... وجود ندارد
تورکان تکانی خورده‌اند. هویت ملی تورک در حال شکل‌گیری، اما بر مبانی مبهم و نه چندان درست است
ایراندا تورک خالقی اؤزونه «تورک» دییه‌ر. بو دا مساله‌نی بیتیریر
لهجه‌گرائی، طائفه‌گرایی و محلی‌گرایی، سه مانع عمده در مسیر روند ملت شدن خلق تورک در ایران
هدف از بررسی زیرگروههای لهجه‌ای، جغرافیایی، مذهبی، طائفه‌ای، ... خلق تورک
ناکارآمدی، ناقص و عقیم و غیر واقعی بودن آذربایجان‌گرایی صرف
Türk yérine koloniyal Azerbaycan Étnosu-Milleti qavramı Quzéyde de iflas étmekdedir
قانون تشکیل ایالات و ولایات مشروطه و تجزیه‌ی منطقه‌ی ملی تورک
نقشه‌ای نادرست، ذهنیتی مغشوش، طرزی مضر
«تورکیستان» ایله «تورکییه» دوغرویسا، «تورک‌ائلی» ده دوغرودور.
مناطق ملی در ایران؛ و منطقه‌ی ملی و یا اتنودمگرافیک تورک در شمال غرب آن
نام و ترکیب تورک‌ائلی
موضوعِ بحث وطن (تورک‌ائلی) ایسه، گئریسی تفرّعات
تورک‌ایلی، احمد جواد
جمهوریت‌خواهی فارسی و مساله‌ی ملی در ایران، نگاهی به طرح پیشنهادی و. انصاری-س. مددی

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.