Tuesday, January 26, 2016

حئيوانلارا ظولم ائده‌ن توپلوم، اينسانلارا ظولم ائده‌ن يؤنه‌تيمله‌ري يارادار


.
حئيوانلارا ظولم ائده‌ن توپلوم، اينسانلارا ظولم ائده‌ن يؤنه‌تيمله‌ري يارادار

مئهران باهارلي




١-هر چئشيت آجي چکديرمه‌ک، حئيوان و يا اينسانا، وحشي‌ليک‌دير.

-حئيوانلاري سيرک‌له‌رده، توريستيک يئرله‌رده، .... اويناتماق،
-تفريح و ائيله‌نجه اوچون ياپيلان بوتون «آولاما» و شيکارلار، اؤزه‌لليکله تورله‌ري يوخ اولماقدا اولان حئيوانلارين آولانماسي،
-هر چئشيت ديني اينانج و گله‌نه‌ک اوچون، «قوربان» آدي آلتيندا حئيوانلاري اؤلدورمه‌ک،
- کؤپه‌ک، خوروز، ... گيبي حئيوانلاري، بير بيري‌نين جانينا ساليپ دؤيوشدوره‌ره‌ک اؤلدورمه‌ک،
- ايدمان، ائيله‌نجه و گؤسته‌ري آدي آلتيندا، باربارليغين زيروه‌سي اولان «بوغا گؤره‌شي» (گاوبازي، ....)، .... گيبي اييره‌نجليک‌له‌ر،
-اتله‌ري يئمه‌ک اوچون قوللانيلان حئيوانلاري، اويوتمادان و حيس‌سيز ائتمه‌ده‌ن، هله اينسانلارين گؤزو اؤنونده کسمه‌ک، پيشيرمه‌‌ک، دوغراماق،
-......

آشيري دره‌جه‌ده ايلکه‌ل، وحشي‌جه، آجيماسيز، ظاليمانه و غئيري اينساني داورانيشلاردير. بو  چاغ‌ديشي اويقولامالارين هاميسي ياساقلانمالي و بئله وحشي‌ليک‌له‌ري ياپانلار ياسالارلا جزالانديريلماليديرلار.

٢- ساغليق و کولتوره‌ل آچيلاريندان لاپ ياخشي‌سي ات يئمه‌مه‌ک‌دير. آنجاق هله‌ليک يئته‌رينجه آلتئرناتيو بسين قايناقلاري اولماديغي، ات يئمه‌زليک کولتورونون يايقينلاشماماسي و توپلوملاردا بو بيلينجين يئرله‌شمه‌مه‌سينده‌ن دولايي، دونيادا اوزون سوره حئيوان اتي ييييله‌جه‌ک‌دير. بو دورومدا گئرچه‌کچي آديم، هئچ اولماسا، حئيوان اتينه ائحتيياج اولدوغو زامان، اونو داها اينسان‌جيل يؤنته‌مله‌رله، حئيوانلارا آجي چکديرمه‌ده‌ن، اونلارا ايشکه‌نجه ياپمادان الده ائتمه‌ک‌دير. بونون بير يولو، کسيمده‌ن اؤنجه حئيوانا قيسا بير چاقين (ائلئکتريک) شوک وئرمه‌ک‌دير. دوغرودور، حئيوانلاري حيس‌سيز ائده‌ره‌ک کسيپ يئمه‌ک ده پيس‌دير. آنجاق اونلاري حيس‌سيز ائتمه‌ده‌ن اؤلدورمه‌ک، پيس‌ره‌ک‌دير.

٣- حئيوانلارين کسيلمه‌سي و جانلارينين آلينماسي، بو ايش اوچون بليرله‌نه‌ن اؤزه‌ل يئرله‌رين ديشيندا ياساقلانمالي‌دير. حئيوانلاري ايلکه‌لليکله، وحشي‌جه‌سينه، آجيماسيزجا، اولو اورتادا، خييباندا کوچه‌ده هامي‌نين و اؤزه‌لليکله اوشاقلارين گؤزو قاباغيندا کسمه‌ک؛ قانلاريني تؤکوپ باشلاريني قوپارتماق؛ گؤوده‌له‌ريني بوداياراق و بيله‌له‌رينه ايشکه‌نجه وئره‌ره‌ک اؤلدورمه‌ک؛ توپلومدا خوشونه‌ت (خشونت) و شيدده‌ت (شدّت)، رحم‌سيزليک، سالديرقانليق و تئرور کولتورونون سيرادانلاشماسينا، کؤک ساليپ ياييلماسينا، عاييله ايچي خوشونه‌ت و روح‌سال سورونلارين اورتايا چيخماسينا نده‌ن اولور.

٤- داها گئنيش بير پئرسپئکتيوده‌ن باخيليرسا، حئيوانلاري هامي‌نين گؤزو اؤنونده بوداييپ اؤلدورمه‌نين بير سونوجو دا، ياشامي ده‌يه‌رسيزله‌شديريپ، ظولم و قساوه‌تي عاديله‌شديره‌ره‌ک «مئيدانلاردا دار آغاجلاري قورماق»؛ هامي‌نين گؤزو قاباغيندا «اينسانلاري وينچ‌له، جرثه‌قيل‌له ائعدام ائتمه‌ک»؛ «بارماق، ال، آياقلاريني چاپيپ قوپارتماق»؛ «گؤزله‌ريني اويماق»، «رجم و داش قالاق ائتمه‌ک»‌ گيبي وحشي‌ليک‌له‌ردير .

٥- حئيوانلاري ديني تؤره‌ن و يا توپلومسال گله‌نه‌کله‌ر اوچون، اؤرنه‌يين بويون وئريک‌لي‌له‌رين (موسولمانلارين) «قوربان بايرامي»ندا قوربان ائتمه ويا اؤلدورمه‌نين؛ مودئرن، مده‌ني و باريشجيل توپلوملاردا يئري يوخدور. بئله چاغ‌ديشي ديني تؤره‌ن و توپلومسال گله‌نه‌کله‌ر، دين خاديمله‌ري طره‌فينده‌ن گؤزده‌ن گئچيريلمه‌لي و چاغداشلاشديريلمالي‌دير. نيته کيم موسه‌وي (کليمي) خاخاملار ٢٠٠٠ ايل بوندان قاباق، سورونو فرق ائده‌ره‌ک بير آرايا گليپ، حئيوانلاري قوربان ائتمه تؤره‌ني‌نين يارارلي اولماديغينا، اونون يئرينه تانري‌يا ياخينلاشماق اوچون («قوربان» کليمه‌سي، ياخين‌ليق آنلاميندا اولان عيبراني‌جه «ق.ر.ب.» کؤکه‌نينده‌ندير)، تورات اوخونماسينا قرار وئرميشله‌ر.

٦-بيرينه سئوگي و سايقيني گؤسته‌رمه‌ک اوچون، باشقا بير جانلي‌نين دادلي  ياشامينا سون وئرمه‌نين هئچ بير منطيقي يوخدور. سايقي و سئوگي، داها مده‌ني و باريشجيل،  داها ياراديجي باشقا يوللارلا دا گؤسته‌ريله‌بيله‌ر. اؤرنه‌يين بيريني قارشيلاياندا کنديسينه «گول و چيچه‌ک» وئريله‌بيله‌ر، يا دا قاتيندا «فولکلوريک اويونلار» ايجرا ائديله‌بيله‌ر.

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.