Wednesday, January 27, 2016

کوردوستان اوستانيندا مالوجه-بالي‌جا'دان تورکجه آتاآناسؤزله‌ري

کوردوستان اوستانيندا مالوجه-بالي‌جا'دان تورکجه آتاآناسؤزله‌ري

مئهران باهارلي
کوردوستان اوستانيندا يئرله‌شه‌ن تورک و آزه‌ربايجان کندي مالوجه-بالي‌جا'دان تورکجه آتاآناسؤزله‌ري

١-بو يازيدا مالوجه‌ده‌ن (تورکجه: بالي‌جا) ٧٤ تورکجه آتاآناسؤزونو وئرميشه‌م. مالوجه-بالي‌جا، کوردوستان اوستانيندا، قوروا شهريستاني؛ دلبران (تورکجه: تالپيران) بخش و دئهيستانيندا يئرله‌شه‌ن بير تورک و آزه‌ربايجان کنديدير. کوردوستان اوستانينين ياخلاشيق اوچده بيري تورک و آزه‌ربايجان توپراقلاريدير.

٢-بو آتاآناسؤزله‌ريني سهراب معظمي نيکو به‌يين مالوجه- بالي‌جا خبه‌ر و سورونلاريني يانسيدان و آناليز ائده‌ن "مالوجه نيوز – مالجادان نخبر" وئبلاقيندان آلميشام  http://malja58.blogfa.com/. مالوجا- بالي‌جا آتاآناسؤزله‌ريني هم سهراب معظمي نيکو'نون ايشله‌تدييي ايملا و تله‌ففوظ، هم ده پارانتئز ايچينده اؤلچون-مئعيار تورکجه ايملا و تله‌ففوظو ايله وئرديم.

٣- ١، ٤، ٨، ٢٠، ٢٣، ٢٧، ٣١، ٣٦، ٥٨، ٥٩، ٦٠، ٦١، ٦٢، ٦٤، ٦٥، ٧٠ و ٧٣ ساييلي آتاآناسؤزله‌رينين دوزگون اوخونوش و آنلاملانديريلماسينا کؤمه‌ک ائده‌ن ائل‌بيليمي فئيس‌بوک صحيفه‌سي و اويه‌له‌رينه Hamed Talperan، Javid Arjomand، Ibish Zm، Meraj Ekradi، Vadood Jamshidi، Oxtay Erdebil ، Yousef Ebadiyan تشه‌ککور ائديره‌م.

مئهران باهارلي

Kürdüstan Ostanı’nda yérleşen Türk ve Azerbaycan kendi Maluca-Balıca’dan Türkce ataanasözleri

1-Bu yazıda Malucadan (Türkce: Balıca) 74 Türkce ataanasözünü vérmişem. Maluca-Balıca Kürdüstan ostanında, Qorva şehristanı, Delberan (Türkce: Talpıran) bexş ve déhistanında yérleşen bir Türk ve Azerbaycan kendidir. Kürdüstan ostanının yaxlaşıq üçde biri Türk ve Azerbaycan topraqlarıdır.

2- Bu ataanasözlerini Sohrab Moezzemi Niku beyin Maluca-Balıca xeber ve sorunlarını yansıdan ve analiz éden “Maluca News - Malcadan Ne Xeber” véblaqından  http://malja58.blogfa.com/ almışam. Maluca-Balıca ataanasözlerini hem Sohrab Moezzemi Niku’nun işletdiyi imla ve teleffüz, hem de parantéz içinde mé’yar-ölçün Türkce imla ve teleffüzü ile vérdim.

3- 1, 4, 8, 20, 23, 27, 31, 36, 58, 59, 60, 61, 62, 65, 70 ve 73 Sayılı ataanasözlerinin düzgün oxunuş ve anlamlandırmasına kömek éden Élbilimi Féysbuk sehifesi ve üyelerine Hamed Talperan, Javid Arjomand, Ibish Zm, Meraj Ekradi, Vadood Jamshidi, Oxtay Erdebil, Yousef Ebadiyan teşekkür édirem.

Méhran Baharlı

ضرب‌المثلهای ترکی  از روستاي ترک‌نشين و آزربايجاني مالوجه در استان کردستان

١-در اين نوشته ٧٤ ضرب‌المثل ترکي از روستاي مالوجه (به ترکي بالي‌جا) از استان کردستان، در شهرستان قروه، بخش دلبران (به ترکي تالپيران)، دهستان دلبران را آورده‌ام. مالوجه-بالي‌جا در بخش ترک‌نشين و آزربايجاني استان کردستان- که تقريبا يک سوم آن را شامل مي‌شود -واقع شده است.

٢-اين ضرب‌المثلها را از وبلاگ آقاي سهراب معظمي نيکو بنام "مالوجه نيوز– مالجادان نخبر" که به انعکاس و آناليز اخبار و مسائل مالوجه مي‌پردازد، گرفته‌ام (http://malja58.blogfa.com/ ). ضرب‌المثلها را هم با املا و تلفظي که آقاي سهراب معظمي نيکو منتشر کرده است، و هم در داخل پارانتز به املا و تلفظ ترکي معيار داده‌ام.

٣-از کمک گروه و اعضاي صفحه فيس‌بوکي ائل‌بيليمي Hamed Talperan، Javid Arjomand، Ibish Zm، Meraj Ekradi، Vadood Jamshidi، Oxtay Erdebil، Yousef Ebadiyan در خوانش و معني‌دهي صحيح به ضرب‌المثلهاي شماره ١، ٤، ٨، ٢٠، ٢٣، ٢٧، ٣١، ٣٦، ٥٨، ٥٩، ٦٠، ٦١، ٦٢، ٦٤، ٦٥، ٧٠ و ٧٣ متشکرم.

مئهران باهارلي
ضرب المثلهاي ترکي از مالوجه-بالي‌جا:


١-ایمام منمنه کراماتنا یتگم
(ايمام منيمدير، کراماتينا يئتيک'ه‌م)

٢-چالما آغاچ قاپنه چالاللاه دمر قاپی
(چالما آغاج قاپينا، چالارلار دمير قاپيني)

٣-گجه شومو ازل آشقامنان بیلنر
(گئجه شومو ازه‌ل آخشامدان بيلينه‌ر)

٤-مال کیمینه موللانی قوردلار ییز ساللانیز
(مال کيميندير موللانين. قوردلار يييير، ساللانير)

٥-کوزه همشه بولاق باشننان ساغ چخماز
(كوزه هميشه بولاق باشيندان ساغ چيخماز)

٦-باغ صاحاب روا قلار باغبان راضی اولماز
(باغ صاحابي ره‌وا قيلار، باغبان راضي اولماز)

٧-قرمز کوینک گیین ننسه اولمویوب
(قيرميزي كؤينه‌ك گييه‌نين ننه‌سي اؤلمه‌ييپ)

٨-سورمله گوز گوز اولماز، درمانه اوز اوز اولماز، اولمسه سادا گوزلر
(سورمه‌لي گؤز، گؤز اولماز. درمانلي اوز، اوز اولماز. اولماسا ساده گؤزله‌ر)

٩-گده قاشن قیره ورده گوزو چخده
(گئتدي قاشيني قاييرا، وردو گؤزو چيخدي)

١٠-بو النن وری او النن آللای
(بو الينه‌ن وئره‌ن، او الينه‌ن آلان)

١٢-قویو قازان قویونوی دیبیننه
(قويو قازان قويونون ديبينده)

١٣-باشه قزل اوسو گوتو مفرخده
(باشي قيزيل اولسا، گؤتو ميفره‌غدير)

١٤-قرمزه آلما (کوینک) بی اوغلانا یاراشار
(قيرميزي آلما –كؤينه‌ك- به‌ي اوغلانا ياراشار)

١٥-اینه بیز اولماز، قین ننه گلنن دوز اولماز
(ايينه بيز اولماز، قايين ننه گلينينه‌ن دوز اولماز)

١٦-اوزو یخلان آغلاماز
(اؤزو ييخيلان آغلاماز)

١٧-قولاخ باشا صدقه
(قولاق باشا صده‌قه)

١٨-توس باغا قابغنان چخاننا ننسن بینمز
(توسباغا قابيغيندان چيخاندا، ننه‌سيني به‌يه‌نمه‌ز)

١٩-یاخچلغا یامانخ، کور اشپگه ساماننخ
(ياخچيليغا يامانليق، كور ائششه‌يه سامانليق)

٢٠-قاپه همشه بیجه گیجنگ اوسه قالماز  
(قاپي هميشه بيرجه گيرجه‌نگ اوستده قالماز)

٢١-کنگر یییب، لنگر سالب
(كنگه‌ر يييپ، لنگه‌ر ساليپ)

٢٢-ساغ باشیا سقز یاپشدرما
(ساغ باشينا ساققيز ياپيشديرما)

٢٣-ال دوگونون دیشه سالما
(ال دويونونو، ديشه سالما)

٢٤-قوتور گچه سرچشمده سو ایچر
(قوتور گئچي سرچئشمه‌ده سو ايچه‌ر)

٢٥-قورد گچیه وراننا، وای بیجه گچله حالنا
(قورد گئچييه ووراندا، واي بيرجه گئچيلي حالينا)

٢٦-دوز گز حاکم ددسن یاندر، آزیه حکم ددسن یاندر  
(دوز گز، حاکيمين دده‌سيني ياندير. آز يئ، حکيمين دده‌سيني ياندير)

٢٧-اولمسینه قوجاللای
(اؤلمه‌سينه، قوجالاران)

٢٨-یتم باشنا چامر قویورای
(يئتيم باشينا چامير قويوران)

٢٩-اوز گوزوننه چوپو گورمور، اوزگه گوزونه تیره آخدارر
(اؤز گؤزونده چؤپو گؤرمور، اؤزگه گؤزونده ديره‌ك آختارير)

٣٠-ککلگ بره باشن قویوب قارا یازدا خبره یوخ
(ککليک برئ باشيني قويوپ قارا، يازدان خبه‌ري يوخدور)

٣١-زرنگلخ جولممرگلخ آپارار
(زيره‌نگليک جولومبورلويه آپارار)

٣٢-حلوا ایماغنان اغز شیرین اولماز
(هالوا دئمه‌يينه‌ن آغيز شيرين اولماز)

٣٣-ایغه یکه منت له اولار باشه یکه دولت له
(آياغي يئكه ميننه‌تلي اولار، باشي يئكه دئوله‌تلي)

٣٤-اوز گوزومه اینانم یا سنی سوزویه
(اؤز گؤزومه اينانيم، يا سنين سؤزونه)

٣٥-داغلارا قار توشدو قشا نه قالده/سقله آغ توشدو یاشا نه قالده
(داغلارا قار دوشدو، قيشا نه قالدي. ساققالا آغ دوشدو، ياشا نه قالدي)

٣٦-اوجه کولوکدن کول سورای کول گدسه دنه قالار
(اوجا کوللوکده‌ن کول ساووران، توز گئتسه قوم قالار)

٣٧-تووخ هرناقارا کول سوورا اوز باشنا سوورار
(تويوق هر نه قده‌ر كول ساوورا، اؤز باشينا ساوورار)

٣٨-تک داشدان دووار اولماز، بیر گولدن باهار اولماز
(تك داشدان دووار اولماز، بير گولده‌ن باهار اولماز)

٣٩-پوفونن پلو پیشمز، یاغنان دوگو ایسر
(پوفونه‌ن پيلاو پيشمه‌ز، ياغينان دويو ايسته‌ر)

٤٠-اوزگه دونو (کت) گمگ اولماز/ اوزگه آتنا مینماخ اولماز
(اؤزگه دونونو گييمه‌ك اولماز، اؤزگه آتينا مينمه‌ك اولماز)

٤١-بوغازذا یوز بوغوم اولار
(بوغازدا يوز بوغوم اولار)

٤٢-بش بارماخ بیر اولماز
(بئش بارماق بير اولماز)

٤٣-قارن قارداشدان ایرلده
(قارين قارداشدان ايله‌ريدير)

٤٤-هر سققله بیر تاراخ لایخده
(هر ساققالا بير داراق لاييقدير)

٤٥-کیشه سل ده، عاروا گولده
(كيشي سئلده، آروات گؤلده)

٤٦-یاغه دره ساخلار، عارواده عر ساخلار
(ياغي.شي دره ساخلار، آروادي ار ساخلار)

٤٧-حالوا شیرین اولار، بیر گون بیزده بیر گون سیزده
(هالوا شيرين اولار، بير گون سيزده بير گون بيزده)

٤٨-قار داغدا اولاندا دادله اولار
(قار داغدا اولاندا دادلي اولار)

٤٩-گچمه نامرد کورپوسونن قوی آپارسه سل سنه/ گدمه تولکو دالداسنا قوی داغدسه شیر سنه
(گئچمه نامه‌رد كؤپروسونده‌ن قوي آپارسين سئل سني، گئتمه تولكو دالداسيندان قوي داغيتسين شئر سني)

٥٠-آغاجی قوردو اولار اوزونن/ اید( انسان) کسرلغه اولار سوزونن
(آغاجين قوردو اولار اؤزونده‌ن، ايييدين كسه‌رلييي اولار سؤزونده‌ن)

٥١-دانشماخ نیازده دانشمامازلخ هنر
(دانيشماق نييازدير، دانيشمامازليق هونه‌ر)

٥٢-قزلی شکست اوسا قیمدن قالماز
(قيزيلين شيکه‌ست اولسا، قييمه‌تده‌ن قالماز)

٥٣-گوا توپورو توشور اوزومه، یره توپورم توشور سقلمه
(گؤيه توپوره‌م دوشور اوزومه، يئره توپوره‌م دوشور ساققاليما)

٥٤-چورک آتله اوسو سن پیادا
(چؤره‌ك آتلي اولسون سن پييادا)

٥٥-کورونان بیجه سرفادا چورک یی، باش اوسه خودانه منظور بیل
(كورونان بيرجه سورفادا چؤره‌ك يئ، باش اوسته خودا'ني منظور بيل)

٥٦-مرد ایغه آلتننا اولماخ نامردی یوخاره باشنان بهترده
(مرد آياغي آلتيندا اولماق، نامه‌ردين يوخاري باشيندان يئيره‌كدير)

٥٧-گوننوز داغا گدمه گجه چراغا
(گوندوز داغا گئتمه، گئجه چيراغا)

٥٨-اوز اووننه بووگلخ الیه بلمر، اوزگه اوننه آقسلخ الیبلمر
(اؤز ائوينده بؤيوکلوک ائيله‌يه‌بيلمير، اؤزگه ائوينده آغ ساققاليق ائيله‌يه‌بيلمير)

٥٩-اوغلان ایسرم کوزل دووه اوننا بیر گوزل دووه
(اوغلان ايسته‌ره‌م کؤزه‌ر دؤيه، اونو دا بير گؤزه‌ل دؤيه)

٦٠-قورد قوجالاننا ساق ساققان اوو قاباغننا لوآ قیرر
(قورد قوجالاندا ساقساقان ائوي قاباغيندا يووا قاييرار)

٦١-ساغ باشنان گورا گدمز
(ساغ باشينان گورا گئتمه‌ز)

٦٢-ایلان یارپزدان خوشوگلمز، یارپز دلگه قاباغننا بیتر 
(ايلان يارپيزدان خوشو گلمه‌ز، يارپيز دلييي قاباغيندا بيته‌ر)

٦٣-قورد قوجالاننا ایت گولجگله اولار  
(قورد قوجالاندا ايت گولوجوکلو اولار)

٦٤-باخ توتان سوآ بولاشار
(باليق توتان سويا بولاشار)

٦٥-پیشیک اوده دوو سیچانی کوکودو  
(پيشيک ائوده دئييل، سيچانين –کئفي- کؤکدور.)

٦٦-کچل باخار گوزگیه، ادن قویار اوزگیه
(كئچه‌ل باخار گوزگويه، آديني قويار اؤزگه‌يه)

٦٧-سن اولمیای قارقالار قره گییر
(سن اولمايان، قارقالار قارا گييه‌ر)

٦٨-قاپه دالنی داشده
(قاپي دالينين داشيدير)

٦٩-داش توشدوقو یرده آغرده
(داش دوشدويو يئرده آغيردير)

٧٠-اوزوم اولمویوب چوپو اولمیا
(اوزوم اولماييپ، چؤپو اولمايا)

٧١-بیر اولمیه بیره درلماز
(بيري اؤلمه‌يه، بيري ديريلمه‌ز)

٧٢-مکه قورولمامش کور قاپن آلده
(مکه قاورولماميش، کور قاپيني آلدي)

٧٣-نچه ایلده گادایام منه جمعه آشقامه گورسدری
(نئچه ايلدير ديله‌نچييه‌م، منه جومعه‌آخشاميني گؤسته‌ريره‌ن)

٧٤-سنن خیر تاره دان بالا
(سنده‌ن يوخ، تانريدان يوخاري)
......

(٣١)-جولوممور- جولومبور- جورومبول: پالتارسيز، لوت، پينتي
جولل‌ه‌ممه‌ر: ايتين بالاسينا دييه‌ر کي چوخ فيرزدير و هر يانا سوخولار (Meraj Ekradi)
(٤٩)- کوزه‌ر او بوغدایا دیيه‌رله‌ر کي سونبولده‌ن آیریلیپ آمما قابيغيندان آیریلماييپ. دؤيه‌رمیشديله‌ر تا بوغدا دنه‌سی چیخسین (Hamed Talperan)

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.