Thursday, January 25, 2018

موضوعِ بحث وطن (تورک‌ائلی) ايسه، گئريسی تفرّعات

موضوعِ بحث وطن (تورک‌ائلی) ايسه، گئريسی تفرّعات

مئهران باهارلی

تورک‌ائلی کجاست

تورک‌ائلی نام پیشنهادی برای کل منطقه‌ی تورک‌نشین در شمال غرب ایران است. ایران یک کشور کثیرالمله است. بخش اعظم ملت تورک ساکن در ایران در ناحیه‌ی شمال غرب آن متوطن و متمرکز است. قسمتی از این ناحیه آزربایجان؛ و بخشهای دیگر آن خمسه، عراق عجم (عراقستان)، جبال، دیلمستان، علی شوکور بیگ، بیاتستان، .... نام داشته و دارد. هیچکدام از آزربایجان، عراق عجم-عراقستان، خمسه، دیلمستان، علی شوکور بیگ، بیاتستان به تنهایی همه‌ی منطقه‌ی تورک‌نشین در شمال غرب ایران را در بر نمی‌گیرند. مناطق تورک‌نشین آزربایجان صرفا یک بخش از تورک‌ائلی است. بخش دیگر تورک‌ائلی، مناطق تورک‌نشین عراق عجم (عراقستان) و جبال و دیلمستان و علی شوکور بیگ و بیاتستان و خمسه‌ی قدیم است. تورک‌ائلی مساوی است با مناطق تورک‌نشین جغرافیای موسوم به آزربایجان، به علاوه‌ی مناطق تورک‌نشین به هم پیوسته‌ی مجاور آن در جغرافیاهای موسوم به خمسه، عراق عجم، جبال، دیلمستان، علی شوکور بیگ، بیاتستان، ... سابق.

ناحیه‌ی تورک‌نشین به هم پیوسته در شمال غرب ایران (وطن خلق تورک) صرفا جغرافیای موسوم به آزربایجان نیست، بلکه عبارت است از مجموع:

-همه‌ی مناطق تورک‌نشین به‌هم‌پیوسته در آزربایجان؛ تقریبا ٪۴۵ از اراضی تورک‌ائلی
-همه‌ی مناطق تورک‌نشین به‌هم‌پیوسته در عراق عجم (عراقستان) و جبال؛ شامل بخشهای تورک‌نشین استانهای امروزی تهران، مرکزی، قم، البرز، همدان، کرمانشاه، کردستان؛ تقریبا ۳۵٪ از اراضی تورک‌ائلی
-همه‌ی مناطق تورک‌نشین به‌هم‌پیوسته در خمسه (استانهای زنجان، قزوین) ؛ تقریبا ۱۵٪ از اراضی تورک‌ائلی
-همه‌ی مناطق تورک‌نشین به‌هم‌پیوسته در دیلمستان (مناطق تورک‌نشین منجیل، رودبار و ...)؛ تقریبا ۵٪ از اراضی تورک‌ائلی

چیز بدی نیست که مناطق مختلف وطن ملت تورک و یا تورک‌ائلی، دارای نامهای تاریخی گوناگون، از قبیل آزربایجان (بخش شمالی)، خمسه (بخش مرکزی) و عراق عجم-عراقستان (بخش جنوبی) باشند، چنانچه تورکیه دارای مناطق آناتولی (آسیائی) و روم‌ائلی (اروپائی) است و مجموع آنها تورکیه (معادل تورک‌ائلی ما) نام دارد. این نامهای جغرافیایی بخشی گرانبها از میراث تاریخی و مدنی منطقه‌اند و می‌باید بدون تحریف و تقدیس و بسط و قبض حفظ شوند.

 



موضوع بحث وطن ايسه، گئريسی تفرعات

تورک‌ائلی بحثهای منحرف کننده، نامربوط، بی‌پایان و بی‌معنی آزربایجان‌گرایان و پان‌ایرانیستها مانند اینکه حدود و ثغور آزربایجان چه بوده، آیا آزربایجان ریشه‌ی «آتور» پارسی و یا «آز ار» تورکی دارد و ..... را بی‌معنی‌تر و بی‌ربط‌تر می‌کند، بلکه بدانها به یکباره پایان می‌دهد. سر سوزنی اهمیت ندارد (به جز در محافل آکادمیک) که کدام بخش تورک‌ائلی در گذشته چه نام داشته (آزربایجان، عراق عجم، جبال، دیلمستان، علی شوکور بیگ، بیاتستان، ...)، حدود و ثغور هر کدام از آنها چه بوده، ریشه و معنی نامهای آزربایجان و عراق عجم و علی شوکور بیگ و بیاتستان و .... چیست و غیره. آنچه اهمیت دارد آن است که توده‌های اوغوزی ساکن در ایران یک ملت واحد بنام «تورک» هستند و سراسر نواحی تورک‌نشین در شمال غرب ایران یک واحد ارضی و یک منطقه‌ی ملی است. افزون بر آن، این منطقه‌ی ملی تورک در نام خود «تورک‌ائلی» که به زبان تورکی است، نام ملی ما «تورک» را حاوی است. به غیر از این، همانگونه که وجیزه‌ی منتسب به آتاتورک می‌گوید: «موضوعِ بحث وطن (تورک‌ائلی) ايسه، گئريسی تفرعات».

برخی از خصوصيات تورک‌ائلی

-تورک‌ائلی نامی سابقه‌دار و بکار رفته در گذشته (در شکل تورکستان) برای شهرهای معین و یا کل منطقه‌ی ملی تورک، و بدین اعتبار یک نام تاریخی است. آنچه اکنون صورت می‌پذیرد صرفا این است که فرم تورکی این نام قبلا موجود تثبیت و شمول آن گسترده‌تر می‌شود.
- تورک‌ائلی به سبب داشتن نام ملی ما (تورک) منعکس کننده‌ی هویت ملی خلق تورک ساکن در این منطقه‌ی ملی است (همانند نام مناطق ملی کوردستان، بلوچستان، لورستان، ...) 
-نام تورک‌ائلی علاوه بر معنی اصلی خود (سرزمین و کشور تورک)، معانی ثانوی دولت و شهروند تورک مدنی و صلح‌جو را هم دارد.
- تورک‌ائلی به سبب انعکاس هویت ملی‌ تورک در خود، باعث همبستگی و همبندی همه‌ی پاره‌های ملت تورک ساکن در ایران و شمال غرب آن به یکدیگر، و ایجاد حس پیوندشان به تورک‌ائلی به عنوان نیاخاک و وطنشان می‌گردد.
-نام تورک‌ائلی، روایت خود خلق تورک از هویت ملی خویش یعنی تورک بودن را در خود دارد. بر عکس آزربایجانی، نام و هویتی نیست که از سوی اوریانتالیستهای غربی و دولتهای استعمارگر (روسیه، ایران، بریتانیا، ارمنستان، ...) جعل و تحمیل شده باشد.
-منطقه‌ی تورک‌نشین در شمال غرب ایران، کل آن، می‌بایست یک اسم خاص برای خود داشته باشد و این اسم تثبیت شود، اما تاکنون همچو اسمی وجود نداشت. این مشکل و این کمبود تاریخی پس از قرنها با انتخاب و تخصیص، کاربرد و تداول نام دوراندیشانه، گویا، روشنگر، فراگیر، پیوند دهنده و تاریخی «تورک‌ائلی» (ترجمه‌ی تورکستان به تورکی) برای نامیدن کل منطقه‌ی ملی تورک در شمال غرب ایران حل نهائی خود را پیدا کرده است.
-تورک‌ائلی اسم پیشنهادی منحصرا برای کل منطقه‌ی تورک‌نشین در شمال غرب ایران است و شامل دیگر مناطق تورک‌نشین در مرکز و در جنوب و در شمال شرق ایران و یا جهان تورکیک نمی‌شود.
-مفهوم تورک‌ائلی به عنوان نام ویژه‌ی منطقه‌ی ملی تورک در شمال غرب ایران هر روز که می‌گذرد از سوی مردم و بویژه عقلای قوم پذیرفته‌تر می‌شود. چپ و راست زدن به درجه‌ی معینی در مواجهه با هر اندیشه و پدیده‌ی نو، مخصوصا وحشت آزربایجان‌گرایان -که جریانی بشدت دگماتیک، نوستیز و تورک‌هراس است- از پدیده‌های نو به ویژه اگر مانند تورک‌ائلی دارای رنگ و صبغه‌ی تورکی باشند، غیرمنتظره نیست. اما نباید محل اعتنا باشند. 
-انتخاب یک نام خاص که منعکس کننده‌ی هویت ملی ملت تورک ما هم باشد (دارای نام تورک) و منحصراً برای نامیدن منطقه‌ی ملی تورک شمال غرب ایران که در طول تاریخ بدون نام ویژه‌ی خود بود باشد، نقطه‌ی عطف و گامی دیوآسا در روندهای ملت‌شوندگی توده‌ی تورک ساکن در ایران (اوغوزهای غربی)، وطن‌شوندگی منطقه‌ی ملی تورک در شمال غرب ایران و جهشی در حرکت ملی دمکراتیک تورک است.

تورک‌ائلی پاسخ امير کبير تيمور و غازان‌خان به مانقورتهای تورک است

مانقورتهای مشروطه‌طلب تورک، دمکراتهای آزربایجانی و پان‌ایرانیستهای آزربایجان‌گرا مانند کسروی و ناصح ناطق با منحرف کردن بحث از سرزمین تورک در شمال غرب ایران به بخشی از آن که آزربایجان نام دارد، گیر دادن به این واقعیت که نام آزربایجان ریشه‌ای ایرانیک دارد، و یا این امر که در مناطق زیستی تورکان اسامی جغرافیایی فارسی و کردی و ... هم وجود دارند، منکر وطن تورک و ملت تورک و شعور ملی تورک می‌شدند:
«چنانچه گفتیم این نام [آزربایجان] از زبان ایران آمده و خود دلیلی است که مردم دیرین آذربایجان جز از نژاد ایر (يا آر) نبوده‌اند» (کسروی، آزری زبان باستان آزربایجان)
«تورکان درروستاهایی نشیمن گزیدند. هرگاه نام آبادی معنای روشنی می‌داشت، آن را ترجمه کرده نام ترکی بر آن می‌نهادند». (کسروی، کاروند کسروی)
«ضمنا بی‌فایده نیست که به عرض برسد که اسامی افراد و قصبات و ارساطی و بلاد و اودیه و انهار و جبال و تلال عموما فارسی و یا کردی است». (مهندس ناصح ناطق، در باره‌ی زبان آزربایجان)

انتخاب و تثبیت نام «تورک‌ائلی» برای کل منطقه‌ی تورک‌نشین در شمال غرب ایران، به یک معنی پاسخ امیر کبیر تیمور و غازان‌خان و امثالهم بدین مانقورتهاست: آری، تورکان به پیروی از سنن امیرکبیر تیمور و غازان‌خان و .... نام «تورکستان» که معنای روشنی دارد را به تورکی ترجمه (تورک‌ائلی) و بر سرزمین خود نهادند. اکنون سرزمین تورک، دارای نامی نه فارسی و نه کوردی بلکه به زبان تورکی است، که در خود نه نژاد ایر-آر، بلکه نام و هویت ملی تورک را داراست. وقت آن است که کسرویان زمانه ندا سر دهند: «این نام تورک‌ائلی از زبان تورکی آمده و خود دلیلی است که مردم تورک ساکن در آن جز از ملت تورک نبوده‌اند».....


برای مطالعه‌ی بیشتر:

پان تورک، پان آزربایجانیسم، تورک باوری، تورکیسم، پان تورکیسم، پان تورکیکیسم، تورانیسم
ایضاحاتی در باره‌ی کاربرد مدرن و دمکراتیک دو نام تورک و آزربایجان
مناطق ملی در ایران؛ و منطقه‌ی ملی و یا اتنودمگرافیک تورک در شمال غرب آن
تورک صرفاً نام قومی-ملی اغوزهای غربی است، نه همه‌ی ملل تورکیک
در ایران شش ملت و اقلیت ملی تورکیک وجود دارد، هیچکدام از آنها «آزربایجانی» و یا «تورک آزربایجانی» نیست
در ایران چهار ملت تورکیک با نامهای ترک، ترکمن، خلج و قزاق زندگی می‌کنند
روح دکترین آزربایجان‌گرایی عَلَم کردن هویت آزربایجانی به جای هویت ملی تورک
ایراندا نه «آزه‌ربایجانلی» وار، نه «آزه‌ربایجان تورکو» و نه باشقا بنزه‌ر اویدورما و قوندارما میلله‌تله‌ر و کیملیکله‌ر
اصطلاح «ایران تورکچوله‌ری»، صرفاً می‌تواند محصول مغز علیل و پاک باخته‌ی یک آزربایجان‌گرای ضد تورک باشد
در هویت ملی آزربایجانی، «انکار هویت ملی تورک» مندرج و مستتر است
بحرانهای آزربایجان‌گرایانه
آزربایجان‌گرایی تالشی: گل بود به چمن نیز آراسته شد
باز هم ملت جعلی آذربایجان، اعتراض به تیتر خبر آیت الله منتظری
ایراندا نه «آزه‌ربایجانلی» وار، نه «آزه‌ربایجان تورکو» و نه باشقا بنزه‌ر اویدورما و قوندارما میلله‌تله‌ر و کیملیکله‌ر
در ایران، یک «مساله‌ی تورک» وجود دارد و یک «مساله‌ی حق تعیین سرنوشت ملت تورک». مساله‌ای به اسم آزربایجان و حق تعیین سرنوشت آزربایجان و ... وجود ندارد
تورکان تکانی خورده‌اند. هویت ملی تورک در حال شکل‌گیری، اما بر مبانی مبهم و نه چندان درست است
ایراندا تورک خالقی اؤزونه «تورک» دییه‌ر. بو دا مساله‌نی بیتیریر
لهجه‌گرائی، طائفه‌گرایی و محلی‌گرایی، سه مانع عمده در مسیر روند ملت شدن خلق تورک در ایران
هدف از بررسی زیرگروههای لهجه‌ای، جغرافیایی، مذهبی، طائفه‌ای، ... خلق تورک
ناکارآمدی، ناقص و عقیم و غیر واقعی بودن آذربایجان‌گرایی صرف
Türk yérine koloniyal Azerbaycan Étnosu-Milleti qavramı Quzéyde de iflas étmekdedir
قانون تشکیل ایالات و ولایات مشروطه و تجزیه‌ی منطقه‌ی ملی تورک
نقشه‌ای نادرست، ذهنیتی مغشوش، طرزی مضر
«تورکیستان» ایله «تورکییه» دوغرویسا، «تورک‌ائلی» ده دوغرودور.
مناطق ملی در ایران؛ و منطقه‌ی ملی و یا اتنودمگرافیک تورک در شمال غرب آن
نام و ترکیب تورک‌ائلی
موضوعِ بحث وطن (تورک‌ائلی) ایسه، گئریسی تفرّعات
تورک‌ایلی، احمد جواد
جمهوریت‌خواهی فارسی و مساله‌ی ملی در ایران، نگاهی به طرح پیشنهادی و. انصاری-س. مددی

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.