Monday, August 14, 2017

خوراسانلي دده ايلياسˊدان تورکجه بير رساله

خوراسانلي دده ايلياسˊدان تورکجه بير رساله

فصل في بيان خلوت المشايخ رحمه الله لِبابا الياس خراساني
[خوراسانلي آتا ايلياس ˊدا‌ن دده‌له‌رين –تانري يارليقاسين- قويتوسونو آنلاتان تزگينج]
[فصل در بيان خلوت پيران، از -رحمت خدا بر او- بابا الياس خراساني]

مئهران باهارلي

Wednesday, February 23, 2011




سؤزوموز

بو ياپيت «خوراسانلي بابا ايلياس» آدينا دوزه‌نله‌نميش ١٤١ بيتليک تاقشيت (منظوم) بير رساله‌دير. رساله‌ده دده‌له‌رين (شيخله‌رين) قويتوسو (خلوتي)، قويتو چئشيتله‌ري، قويتو گؤرگو (آداب) ايله قوراللاري قونو ائديلميشدير. رساله‌نين بابا ايلياسˊين اؤزو مو، يوخسا اونون ديلينده‌ن و آرديللاري (مريدله‌ري) ساريسيندان (طر‌فينده‌ن) يازيلديغي بللي دئييلدير.

بابا ايلياس (دوغوم: خوراسان ؟، ؟- اؤلوم: ١٢٤٠، آماسيا)

بابا ايلياس (شيخ شجاع الدّين ابوالبقاء بابا الياس بن علي الخراساني) موغول ائلييي (ايستيلاسي) سونوجوندا ييخيلان خاره‌زمشاهلار (خوارزمشاهلار) ارکله‌تي (دولتي) توپراقلاري قاپساميندا اولان خوراسانˊدان، «وفائيه» سوره‌يي‌نين (طريقتي‌نين) باشچي‌سي خوراسانلي «دده قارغين» طرفينده‌ن آنادولوˊيا گؤنده‌ريله‌ن بئش خليفه‌نين ان گنجي‌دير. دوغوم يئري و ايلي ده‌يره (حاققيندا) کسين بير بيلگي الده دئييلدير.

بابا ايلياس کنديسينه باغلي تورکله‌رله خوراسانˊدان آنادولوˊيا گؤچوپ، ١٢٣١ده آماسيا ياخينليغيندا چات کندينه يئرله‌شميش؛ اورادا بير زيوه (زاويه) قوراراق باغلي اولدوغو «وفائيه» سوره‌ييني يايمايا باشلاميشدير. او «يسه‌وي» (يسوي) دوشونجه‌له‌ري ايله بسله‌نه‌ن، شامان اينانجلاري ايله يوغرولان و بويو (جادو) ايله اوغراشان ايچره‌ک (باطني) بير تورک دده‌سي ايدي. بابا ايلياسˊا گؤره «گئرچه‌ک اولان بو آجون (دونيا)دير. اؤلومده‌ن سونرا باشقا بير آجون، اؤدول.له‌نديرمه (پاداش) و قييينلاما (جزالانديرما) يوخدور. بوتگو (شريعت) ياسالاري گئچه‌رسيزدير. توپلومدا قادين ايله ارکه‌ک آيريمي اولماماليدير». او بو اينانجلاريني اؤز آرديللاري (مريدله‌ري) و اؤزه‌لليکله باش‌آرداسي (خليفه‌سي) «بابا ايسحاق»ا دا اؤيره‌ديردي. بابا ايلياس آنادولودا ياشايان ياري شامان-ياري بويون‌وئريکلي (مسلمان) اولان گؤچه‌ري تورکمانلارين سونسوز گووه‌نينه يييه ايدي. اونلار بابا ايلياسˊي، هون‌اوستو (فوق بشري) گوجله‌ره يييه بيري اولاراق گؤروردوله‌ر.

اوزه‌رينده فارس اکينجي (کولتورو) حاکيم اولان، يارماقلاريني (سکّه‌له‌ريني) بيله فارسجا کسه‌ن سلجوقلو ارکله‌تي، تورک‌ائلي (ائتنيک آزه‌ربايجان) ايله تورکوستان-خوراساندان آنادولويا گله‌ن تورکمانلاري ديشلاميشدير. سلجوقلو يؤنه‌تيمي‌نين تورکمانلار اوزه‌رينده‌کي باسقيلاري‌نين آرتماسي و تورکمانلارين کؤتو ياشام قوشوللاري، بابا ايلياسˊا چوخلو آرديل قازانديرميش، «وفائيه سوره‌يي»‌نين آنادولودا يئيينليکله ياييلماسينا نده‌ن اولموشدور. بابا ايلياسˊين تورکمانلاري بو باسقيلاردان قورتارما چابالاري و سوره‌ک يئتيريمي (پيروپاقانداسي) گئده‌ره‌ک اونو بير قورتاريجي (مهدي) کيملييينه بوروندورموش، آرديللاري آراسيندا «بابا رسول الله» (تانري ايديلميشي دده) اولاراق آنيلماسينا نده‌ن اولموشدور. زامانلا بابا ايلياس چئوره‌سينه توپلاديغي چوخ ساييدا تورکمان آرديللاري ايله، بير گوج اوداغينا دؤنوشه‌ره‌ک، او دؤنه‌م آنادولوسونون توپلومسال و يؤنه‌تگيل (سياسي) ياشاميندا اؤنه‌ملي اوينام قازانميشدير. بو ايسه سلجوقلو يؤنه‌تيميني قورخوتموش و بابا ايلياسˊين اوزه‌رينه اوردو يوروتمه‌سينه نده‌ن اولموشدور.

بابا ايلياس ١٢٤٠ ايلينده سلجوقلو خاقاني (سولطاني) ايکينجي غياث الدّين کيخسروˊيا قارشي ائتگيسي آلتيندا بولونان تورکمانلاري آياقلانديرميش، آياقلانما يؤنه‌تيميني اؤز آرداسي «بابا ايسحاق»ا بيراخميشدير. آنادولويا تورکوستان-خوراسان و تورک‌ائلي (ائتنيک آزه‌ربايجان)دان گله‌ن گؤچه‌به تورکمانلارا اک اولاراق، خاره‌زم تورکله‌ري ده آياقلانمايا قاتيلميشدير. بيله‌له‌رينه «بابائي» دئييله‌ن و سلجوقلو يؤنه‌تيمينه باش قالديران بو تورکمان توپار (زمره‌)، باشلانقيجدا گونئي دوغو و اورتا آنادولودا بير چوخ بؤلگه‌ني اله گئچيرميشسه ده، داها سونرالار آماسيا ياخينلاريندا مبارز الدّين ارمغانشاه گوجله‌ري قارشيسيندا يئنيلگييه اوغراميشدير. آماسيا قالاسينا سيغينان بابا ايلياس و چئوره‌سينده‌کيله‌ر ياخالانميش؛ اوشاقلار و قادينلار ديشيندا بوتون بابايي‌له‌ر توپلوجا قيليجدان گئچيريلميشدير. بابا ايلياس ايسه بوتگو (شريعت) ياسالارينا گؤره يارقيلانيپ، آسيلاراق يويولموشدور (اعدام ائديلميشدير).

بابا ايلياسˊين اؤلومونده‌ن سونرا چئوره‌سينده‌کي ياري شامان-ياري بويون‌وئريکلي (مسلمان) تورک-تورکمان يانداش و آرديللاري اؤلدويونه اينانماييپ، «قيرآت»ي ايله گؤکله‌ره آغديغي (صعود ائتدييي)، و گؤک تانريˊيا يوکسه‌لدييينه اينانميشلار. بوگون آماسيا- تارهال يولو اوزه‌رينده، ايلياس‌کؤي آديندا بير کند واردير. خالق، بابا ايلياسˊين ياتير و زاويه‌سي قالينتيلاري‌نين اورادا اولدوغونا اينانير.

اؤته‌کچي‌له‌ر (تاريخچي‌له‌ر) آنادولو سلجوقلو ارکله‌تي‌نين ييخيلماسينا يئريل (زمينه) يارادان بابايي آياقلانما و باشقالديريسي‌ني «تورکمان اؤفکه‌سي» و «تورک يوگوروشو» دييه آنارلار. اوچ ايل بو اولايدان سونرا، سارسيلان سلجوقلو ارکله‌تي‌نين اوردوسو، موغوللارين سالديريسي قارشيسيندا يئنيلگييه اوغراييپ، سلجوقلو خاقانليغي (ايمپاراتورلوغو) چؤکموشدور.

وفائيه سوره‌يي‌نين بابايي‌له‌ر قولونون قوروجوسو اولان بابا ايلياسˊين باشلاتديغي تپره‌نيش (حرکت)، داها سونرا آردا و آرديللاري ساريسيندان سوردورولموشدور. بابايي تپره‌نيشي، بير صوفو-ايچره‌ک (باطني) اؤنجو آخيم اولاراق، سونراکي يوز ايلله‌رده آنادولو و تورک‌ائلي (اتنيک آزه‌ربايجان)دا اورتايا چيخان چوخ ساييدا رافضي- آشيري‌چي (غلات) توپارلارين (زمره‌له‌رين) اولوشماسينا يئريل آنيقلاياراق (زمينه حاضرلاياراق)، «آبداللار فيرقه‌سي»، داها سونرا «بکتاشيه سوره‌يي» و ان سون دا «قيزيلباش‌ليق» آدي وئريله‌ن آشيري‌چي (غالي) توپار و تپره‌نيشله‌رين اولوشماسي ايله سونوجلانميشدير. (بير خوراسانلي تورک داعي اولان و بکتاشيه سوره‌يي‌نين اونون آدي ايله باغلي اولدوغو «حاجي بکتاش ولي»، «بابا ايلياس»ين آرديللاريندان ايدي. «روم آبداللاري» ايسه، ١١-١٣ يوز ايلله‌رده تورک‌ائلي (ائتنيک آزه‌ربايجان) و تورکوستان- خوراساندان آنادولو و بالقانلارا گئچه‌ن تورک درويش و «آلپ اره‌نله‌ر» (غازي‌له‌ر) ايديلهر. «خوراسان اره‌نله‌ري» و «خويلولار» اولاراق دا بيلينه‌ن «روم آبداللاري»نين اؤنجوله‌ري «ساري سالتوق» (خوراسان)، «بابا ايلياس» (خوراسان)، «حاجي بکتاش» (خوراسان)، «آبدال موسا» (خوي)، «گئييکلي بابا» (خوي)، «شيخ بوزاغي» (مره‌ند)، «اخي ائوره‌ن» (خوي) ايديله‌ر. «روم آبداللاري»، آنادولو و بالقانلاردا بيزانس اؤلکه‌له‌ري‌نين تورکله‌شمه و ايسلاملاشماسي‌نين اؤنجوله‌ري اولموشدورلار).

منيم دوزه‌لتمه‌له‌ريم:

تورکييه‌ده کمال ارآسلان، بابا ايلياس‌ا ايسناد ائديله‌ن تورکجه بير ريساله‌ني ياييملاميشدير. آشاغيدا بو ريساله‌نين متنيني وئرميشه‌م. آنجاق کمال ارآسلان ياييميندا نئچه کليمه‌نين اوخونوشوندا دوزه‌لتمه ياپيلماليدير:

کوره: کمال آرسلان طرفينده‌ن «گؤزه» اولاراق اوخونان بو کليمه، اصلينده کوره اولوپ، اودلوق، آتشگاه و آتشدان آنلاميندادير. «ثُقَب اولمايا، شمس کوره باخينجاق»: اودانين دلييي اولمايا اودلوق گونشه باخينجا ...
زنگِ قلب: ارآسلانجا «رنگِ قلب» اوخونموش، اويسا دوغرو اوخونوش «زنگ» (پاس)دير. «بولاردير زنگِ قلبي پاک ائده‌نله‌ر»: بونلار اوره‌يين پاسيني سيله‌نله‌ردير.
ساياغي: ارآسلانجا «سايغي» دييه اوخونموش و «ساياق» اولاراق دوزه‌لتيلميشدير. آنجاق دوغرو اوخونوش «ساياغي»دير: «ساياغي اون درهم اولا، اولمايا کم»: ساييسي اون ديرهه‌م اولا و اوندان آز اولمايا...
رِزْق عالَم: ارآسلانجا «رزّاق عالم» اوخونموش. دوغرو اوخونوش «رِزْقِ عالَم»دير: «جميعِ رزقِ عالَم حضرتينده، سامان چؤپونجه اولمايا قاتيندا»: عالمين بوتون رزقله‌ري اونون قاتيندا سامان چؤپونجه ده‌يه‌رلي اولمايا...
بيري بيرين: ارآسلانجا «ييرلي ييرين» اوخونموش. اويسا دوزگون اوخونوش بيره‌ر بيره‌ر آنلاميندا «بيري.ن بيرين»دير: «ايکينجي واقعه نئچه شياطين، گليرله‌ر قارشيسينا بيري.ن بيرين»: ايکينجي اولايدا، نئچه شيطان بيره‌ر بيره‌ر قارشيسينا گليرله‌ر ....
ايگه‌نجه: متينده «ايکي انجه» يازيلان بو کليمه ارآسلانجا «ايککي آنجا» اوخونموش. منجه دوزگون اوخونوش «ايگه‌نجه» (ايگه‌ن+جه) يعني ايييجه، ياخشيجا، بولجا، به فراواني، کاملاً، به خوبي .... اولابيله‌ر: «ايکينجي خلوتين شرحيني دينله، مقامِ منزلين ايگه‌نجه آنلا»: ايکينجي خلوتين آچيقلاماسيني دينله و بو منزلين مقاميني ايييجه و ياخشيجا آنلا...
دؤرت: بو کليمه کمال ارآسلان طرفينده‌ن «دو» (فارسجا ايکي اولاراق) دوزه‌لتيلميش «دو رکعت شُکرِ آبدست قيلا آنجاق؛ طهار‌ت گئديپ آبدست آلينجاق». اويسا متنده‌کي «دؤرت» دوغرودور: «دؤرت رکعت شُکرْ [نمازي] قيلا آنجاق؛ طهار‌ت.ه گئديپ آبدست آلينجاق». آيريجا بو بيتده ايلک مصراعدا «آبدست قيلا» يازيلميشدير کي منجه ناسخ خطاسي‌دير و «نمازي» شکلينده دوزه‌لتيلمه‌ليدير. چونکه آبدست قيلينماز، آلينير و آيريجا، ايکينجي مصراعدا آبدست کليمه‌سي آيريجا گئچير. دوغرو اوخونوش: «دؤرت رکعت شُکرْ نمازي قيلا آنجاق؛ طهار‌ت.ه گئديپ آبدست آلينجاق».
اويات: متنده بير يئرده گئچه‌ن «اوکت» کليمه‌سيني، کمال ارسلان «اونات» (اويقون، ياخشي، يئرلي يئرينده) دييه اوخوموش. آنجاق منجه بو کليمه، آد-اؤن‌آد دئييل، امر فعلي اولان «اويات» (اوياندير آنلاميندا) اولابيله‌ر: «سانير اوْل کيم مقامي سو ائده‌ر غرق؛ خيالدير، اونو اويات، ائيله‌سين فرق»: او سانير کي منزيلي سو غرق ائدير. اويسا بو بير خيالدير. اونو اويات و اوياندير کي بونو فرق ائتسين....

فصل في بيان خلوت المشايخ رحمه الله لي بابا الياس خراساني
[خوراسانلي بابا ايلياس ˊدا‌ن دده‌له‌رين –تانري يارليقاسين- قويتوسونو آنلاتان تزگينج]
[فصل در بيان خلوت پيران، از -رحمت خدا بر او- بابا الياس خراساني]

گل ائي طوطي يينه سؤيله معاني
مشايخ خلوتينده‌ن ائت بياني

نئجه گره‌ک دورور درويشه خلوت
نه ايله بولونور اول عالي دولت

سانا اول خلوتين حاليني بير بير
ائده‌يين طا‌قتيم يئتديکجه تقرير

نه دئر خلوت حقينده شيخِ کامل
عُمَر اَلسّهروردي عالِم عامل

دئدي کيم خلوت اولدو اوچه محصور
دييه‌يين شيخ ديلينده‌ن، سن بانا سور

اوچونون داخي وار اوچ تورلو آدي
اوچو داخي بو يولدا سانا هادي

پس اوّ‌ل خلوته «سُفلي» دئديله‌ر
اونا گؤره اونون قيدين يئديله‌ر

ايکينجي خلوته «عُرفي» دئديله‌ر
اوچونجويه داخي «عُلوي» دئديله‌ر

بولارين هر بيرينده واقعه وار
گؤرونور تورلو تورلو، ائتمه انکار

کيشي کيم خلوته راغب اولا اوْل
آراييپ بير اييي شيخي بولا اوْل

اولا اوْل شيخ کامل، هم مکمَّل
طريقي، خلوتي بيله مجمَّل

عروج ائتميش اولا روحو اونون هم
بودور سؤز، داخي يوخ والله اعلم

مريد کيم مستعد اولورسا بي‌پيچ
ائره‌ر بير منزله ائرمه‌ز مَلَک هيچ

[فصل ١]

پس اوْل خلوتده شرط، بودور اونو بيل
کيچي‌ره‌ک بير قارانقي خانه بول‌گيل

يوجاليغي اولا مقدارِ قامت
اوزونو سجده يئري اولدو عادت

اني اوتوردوغونجا اولا آنجاق
ثُقَب اولمايا، شمس کوره باخينجاق

قاپيسين کوچوک ائده، اؤرته محکم
بودور سؤز، داخي يوخ والله اعلم

قاتيندا دارِ معموره گره‌کدير
ايچينده آدم اولسا يييي‌ره‌کدير

اونون قُربوندا اولماق دارِ خلوت
يئگ اولور چکمه‌يه ايگه‌نده وحشت

داخي غسل ائيله‌ييپ، ثوبون نظافت
ائده، پس لابد اولدو اونا نيّت

توجّه ائيله‌يه اللهˊا اوْل دم
دئديييمده‌ن بيريسين ائتمه‌يه کم

محرّک اولمايا خلوتده بسيار
مصاحب اولمايا هيچ اونا اغيار

فرايضده‌ن، رواتبده‌ن زياده
نماز قيلمايا، بودور اوندا عاده

دؤرت رکعت شُکر [نمازي] قيلا آنجاق
طهار‌ت.ه گئديپ آبدست آلينجاق

توجّه قبله‌يه ائتمه‌ک گره‌کدير
خلا يانيندا اولماق يييي‌ره‌کدير

خروجوندا ساخينا اول هوادان
اوچورمايا گؤنول قوشون يوودان

يابانا باخمايا، گؤزون يوما برک
خدادان غيريسيني ائيله‌يه ترک

غذاسي اولا بيله کندييي ايله
يا خلوت قاپيسي آرديندا اولا

سويون حاضر ائده خلوتينده
سويوچون کيمسه اولمايا قاتيندا

داخي بودور، ائشيت‌گيل شرطِ خلوت
[اونو................ ريندييين] عزلت

اگر اولمايا کيمسه بيله خلوت
[...............ري[ بيله اونا قرابت

ولي قصدي نه کيم  [............وش]
ريا خُمرييله نفْس اولمايا سرخوش

پس اوندان [سونرا...... له‌ره] مشغول
اولولار بؤيله گؤرموش بونو معقول

[............] ذکر تيغي‌يله اثبات
ائده [هم] ماسوادان ائديپ اسکات

لا اله الا الله

قاراسي يوخدور، سميز اتدير غذاسي
ييگيرمي درهم اولور ابتداسي

نخودو قويا اونا يئدي درهم
سويو يوز درهم اولا، اولمايا کم

پيشيره شؤيله کيم اونا محرّا
قويا اوچ درهم شَکَر کيم اولا غرّا

وگر شکّر بولونمازسا قويالار
بدل بال قويوبان، اونا قاتالار

داخي بير درهم اولا اونا گُلاب
قاتالار اول طعاما، کيم بودور باب

پس اوندان بير لاواش اتمه‌ک گره‌کدير
ايکي پارا اونو ائتمه‌ک گره‌کدير

لاواشين نصفيني يئسين اتيله
ياريسين چاقلا يئسين لذّ‌تيله

غذاسي وقتيني بير آنلا، ائشيت
اوروج آچاسي وقتدير ائ ييگيت

ايکي گئجه‌ده بير يييه طعامي
دئديييم ائده گر تانلاسا عامي

اگر صادق اولورسا اشتهاسي
نه ايسه يييه هر گئجه غذاسي

فامّا دائم اولا ذکره مشغول
بودور خلوت ايچينده، آنلاگيل يول

اگر شغل ائده بؤيله گئجه گوندوز
اونا چوخ واقعه‌له‌ر گؤسته‌ره يوز

پس اوّل واقعه سو گلميش اولا
اوتوردوغو مقاما دولموش اولا

سانير اوْل کيم مقامي سو ائده‌ر غرق
خيالدير، اونو [اويات]، ائيله‌سين فرق

اوّلکي‌ده‌ن قاتي ائيله‌يه ذکري
خيالدير، اونا گؤره ائده فکري

ايکينجي واقعه نئچه شياطين
گليرله‌ر قارشيسينا بيري بيرين

گليبه‌ن قارشيسينا گؤرونورله‌ر
ولي جنبنده‌له‌ر گيبي ائده‌رله‌ر

گه اژد‌رها گيبي، گه اولا قاپلان
گه عقرب گيبي، گه قورت، گه آرسلان

نه کيم بنزه‌ر بولارا هپ اولالار
بولاري گؤروبه‌ن هيچ قورخمايالار

يينه ائيله‌يه قاتي قاتي ذکري
خيالدير اول داخي، گر ائتمه فکري

اوچونجوده گله کنديسي شيطان
الينده بير عصا، اوْل مثلِ [خيخان؟]

عصاسي‌نين آشاغا اولا باشي
عصاسي گيبي اولسون اونون ايشي

گؤروجه‌ک اونو ذکري قاتي ائده
خيالدير اول داخي، گلدييسه گئده

گله دؤردونجوده بير گؤرکلو آورات
گليجه‌ک يوما گؤزون، ائده غير‌ت

پس اوْل وقت داخي ذکري قاتي ائتسين
خيالدير اول داخي، چون گلدي گئتسين

بئشينجي واقع اولاني دينله ايشته
شياطين [قالخيجاق؟] گلدي فريشته

اون آلتي ياشار اوغلان صورتيده
گيره، داخي گله اونون قاتينا

پس آخشام وقت.ي گلمه‌ک اولدو مرسوم
الينده يانا صبح اولونجا بير موم

آياق اوزره دورا تا صبحه‌ ده‌ک چون
اونو گؤروجه‌ک ائده ذکري آرقين

ذيکيرده‌ن غيريسيني ائيله‌يه ترک
ذيکير ذيلينه بند ائده الين برک

فصل [٢]

ايکينجي خلوتين شرحيني دينله
مقامِ منزلين [ايگه‌نجه ؟] آنلا

بو خلوت ذکريني داخي ائ يولداش
دييه‌يين نظمه گلمه‌ز، ائيله‌مه فاش

سبحان الذي لاينام و لايموت

بو ذکري اکسيک ائتمه، ائيله دائم
بو خلوت بونونويلا اولدو قائم

بو خلوتده غذا نه، آنلا بير دم
ساياغي اون درهم اولا، اولمايا کم

ياريلميش نخود اوچ بوچوق درم‌دير
بال ايکي درهم اولا، خوش نعم‌دير

قويا بير درهم اونا سويِ گُلده‌ن
پيشيره بير چاناقدا که اولا گِلده‌ن

[کراشانين ؟] اونونلا ياريسيني
اوروج آچاسي وقتين يييه اونو

پس اوندان سونرا اويومايا هرگز
هلاک اولا اگر اويور ايسه تئز

ياغِ بادام، بير آز کافور و مومو
قاريشديرا بيري بيرييله بونو

تپه‌سينده دلييينه قولاغين
داخي بورون دلييينه اونون

بولارا دورته اول ياغدان تمامت
که اولا اونونويلا باشي سلامت

بو خلوتده اولان واقعه امّا
اولور رحماني هپ، غيرييي سانما

پس اوْل واقعه‌ده ائشيده بير اون
اونا بنزه‌ر که رعد اون ائتدي اوْل گون

اونون گيبي اولا هيبت اوْل اونده‌ن
سانا کيم يئر و گؤک ياريلدي اوندان

اوْل اوندان قورخماسين، ذکريني ائتسين
اوّ‌لکي‌ده‌ن داخي قاتي [هم] ائتسين

اوْل آواز کيم ائشيدير [بيلين؟]
آوازيدير ملکوت [عالمله‌‌رين؟]

ايکينجي واقعه ائشيده بير اون
رباب آوازينا بنزه‌ر اولا چون

حزين ايسه اوْل آواز کيم ائشيتدي
جميعِ قورخودان قورتولدو، گئتدي

نشانِ مغفرت اولدو اوْل آواز
داخي صيديني شيمدي آولادي باز

پس اوندان ذکريني آرتيرا هر گون
قولاغينا ائريشدي چونکو اوْل اون

اوچونجوده گؤرونه اوليالار
چهارمدا گؤرونه انبيالار

بولاري گؤروجه‌ک ديله‌يه حاجت
نه ديله‌رسه بولور اوْل دم اجابت

گؤره گؤکله‌ر و هم گؤره مَلَکْله‌ر
نظر ائده، نئجه دؤنه‌ر فلکله‌ر

بئشينجي واقعه جمله حجابي
گيده‌ريپ، ائيله‌يه‌له‌ر فتح بابي

مقامين گؤره هم اوچماق ايچينده
گؤره کيم کندي ده اوچماق ايچينده

داخي حقّˊين عطاسينا ائريشه
بولوشماديقلاري ايله بولوشا

نشانْ حقّˊين عطاسينا بيل ائي جان
صفا بولا ايچينده کندي پنهان

پس اوندان سونرا حقّˊي گؤره هر دم
ياراسينا يوره‌يين وورا مرحم

سماع ائتمه‌يه اوندان سونرا هرگز
ائشيتمه‌کده‌ن، دئمه‌کده‌ن کسيله تئز

قاريشمايا داخي اوْل خالق ايچينه
بيراخا کندييي بير دلق ايچينه

پس اوندان سونرا اولا شوق ايچينده
يوره‌يي گئجه گوندوز ذوق ايچينده

فصل [٣]

اوچونجو خلوتين داخي صفاتي
نه‌دير ذکري، نه ايله‌دير ثباتي؟

دييه‌يين ذکريني مِن غيرِ منظوم
اوخو خلوتده، امّا ائيله مکنون

يا هو يا من هو يا لا اله الا هو

غذاسيني بونون داخي دييه‌يين
مقامينا گؤره قيدين يييه‌يين

بولوپ يوز درهم آرپا قاوورالار
دؤيه‌ر‌له‌ر، کپه‌ييني ساوورالار

اون ائيله‌ييبه‌ني اينجه اله‌کده‌ن
اله‌ييپ، پاک ائده اونو کپه‌کده‌ن

داخي يوز درهم اولا، بولا بادام
قاوورا بيله فندق آلتي درهم

اولا درهمده اون کوکنار ايچي هم
جه‌ويز، زعفران ايکيسي ايکي درهم

گره‌کدير ماسداقا، هم سنبل اونا
بيره‌ر درهم گره‌کدير تا کيم اونا

دؤيه يومشاق بولاري، ائيله‌يه بير
گلابي‌يلا قاموسون ائده تخمير

داخي قيرخ بؤلوک ائده جمله‌سين هم
اولا هر بير بؤلويو بئش درهم

گئجه‌ده هر بيريني ائده افطار
جميعِ خلوت اهلينه بودور کار

ذيکيرده‌ن بير نَفَس اولمايا خالي
هلاک اولور اولورسا بيل بو حالي

نمازين فرض اولانلارين قيلا اول
داخي قيلمايا، اولا ذکره مشغول

پس اوندا واقعه کيم اولا اونا
بو خلوتده دييه‌يين اونو سانا

يئدي قات گؤکله‌ري ائيله‌يه سيران
گؤره ييلديزلاري، هپ اولا حيران

قَمَر باغيشلايا تئز اونا عزّ‌ت
باغيشلايا عطارد حفظِ ذَکْوَت

فرج باغيشلايا هم اونا زُهره
گونه‌شده‌ن عظْمت اولا اونا بهره

هبه ائيله‌يه مرّيخ اونا هيبت
عطاسي موشتري‌نيندير سعادت

باغيشلايا زُحل حُکم اونا، ائي يار
ايکينجي واقعه‌ده گؤر نه‌له‌ر وار

گؤره لوحو، گؤره کرسي و عرشي
گؤره تختِ ثِرايا ده‌ک بو فرشي

اوچونجو واقع اولان بيل نه‌دير، سور
گؤرور هر واقعه که اولا پُر نور

ائره دؤردونجوده بير منزله اوْل
فريشته اوْل مقاما بولماميش يول

بئشينجيده گؤره اوْل خاص حجابي
آچيلميش اولا حقّ امرييله بابي

داخي مرسل.له‌ري گؤرموش اولا اوْل
خدا قوللوغونا بولموش اولا يول

نه‌دير آلتينجيسي آنلا ائ درويش
دييه‌يين خدمتينه، چکمه تشويش

نئته‌ليکسيز گؤره يوزون خدانين
داخي گؤرمه‌يه يوزونو جدانين

پس اوندان دَنيّه دُنيا ايچينده
صفا آلمايا قوناندا، گؤچه‌نده

جميعِ رزقِ عالَم حضرتينده
سامان چؤپونجه اولمايا قاتيندا

قاچان کيم بو مقاما ائرسه کيشي
فنادان غيري اولماز اونون ايشي

يئمه‌ده‌ن ايچمه‌ده‌ن [کلّي ؟] کسيلير
محبّت دارينا کندي آسيلير

آسايش ايسته‌مه‌ز، هم داخي شهوت
آري يورور و ائده‌ر ترکِ شهرت

ريايي ترک ائديپ، آز سؤيله‌يه هم
آز ائشيتمه‌ک اولور دردينه مرحم

پس اوندان سونرا مستغر‌ق اولور اوْل
حقّˊين نورونا گر ساغ و وگر سول

[مناجات]

الهي بو عطايي قوللاريندان
دريغ ائتمه قاپين يوخسوللاريندان

او درويشله‌ر [حقّي؟] اويناديلار جان
جگرله‌ري بو دردده‌ن اولدو بريان

الهي گؤنلوموزو ائيله درويش
بيزه عشقيني يا رب ائيله‌گيل ايش

بيزي درويشله‌ره ائيله مصاحب
بيزه مقصودوموز وئر، ائتمه خايب

بولارين‌يلا صحبت خوش اولور، خوش
گؤنول.له‌ر بونلارين‌يلا بولور جوش

بولاردير زنگِ قلبي پاک ائده‌نله‌ر
اره‌نله‌ر يولونا دوغرو گئده‌نله‌ر

بولاردير مردِ حقّ، اولادِ درويش
بولاردير پيکِ حضرت، بي کم و بيش

الهي من فقيريم، سن غني‌سين
الهي من ضعيفيم، سن قوي‌سين

باغيشلا لطفونويله چوخ گناهي
اسيرگه ائتدييي چون، چوخ گون آهي

داخي وئر سُکرِ عشقينده‌ن الهي
حقيقت سرّ.ي اونداندير کماهي

جمالِ بي‌نشاني ائتمه مکتوم
نبي شرعينه بيزي ائيله محکوم

اومودوم بو قاپيندان ائتمه مردود
قبولِ لطفونويله ائيله مسعود

بيليپ سوچون، قاپينا گلدي ايلياس
ترحّم ائيله، خشمين ياييني ياس

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.