Friday, December 11, 2015

جلوگیری از جار زدن به زبان تورکی در مدارس شهر بین (بن)، استان چهارمحال بختیاری


جلوگيري از جار زدن به زبان تورکي در مدارس شهر بين (بن)، استان چهارمحال بختياري - ايران مرکزي

مئهران باهارلي

جنبش مشروطيت در ايران، منجر به رسمي نمودن انحصاري و عملي (دو فاکتو) زبان فارسي توسط کاربرد آن در نگارش قانون اساسي (١٩٠٦) و متمم آن، و رسميت حقوقي (دو ژور) زبان فارسي با تصويب قانون انجمنهاي ايالتي و ولايتي (١٩٠٧) پيشنهادي انجمن ايالتي آزربايجان که دانستن زبان فارسي را شرط لازم براي انتخاب شدن اعلام کرده بود، گرديد. آنهم در کشوري که در آن مقطع زماني تحت حاکميتي تورک (قاجار) قرار داشت، داراي جمعيتي با اکثريت نسبي تورک بود و تورکها خود رهبري جنبش مشروطيت را برعهده داشتند. از همين رو اين تاريخ، سرآغاز تبديل "تورک‌ستيزي" و "فارس‌سازي" (به فرانسه فارسيفيکاسيون Farsification ، به انگليسي پرشينيزيشن  Persianization, Persianisation) به دو سياست رسمي دولت ايران، که جوهر آن دشمني با زبان و هويت تورکي است، شمرده مي‌شود. اين دو سياست موازي که بنا به برداشت معاصر مدني ژنوسايد فرهنگي و حتي راسيسم نهادينه شمرده مي‌شوند، نقش تعيين‌کننده‌اي در سد نمودن روند توسعه فرهنگي و اجتماعي ايران و عقب‌ماندگي مدني مزمن نه تنها تورکها، بلکه فارسها و کل جامعه ايران در يک صد و ده سال اخير پس از جنبش نافرجام مشروطيت داشته‌اند.

مولفه اصلي سياست دولتي ترک‌ستيزي-فارس‌سازي در ايران، ممنوع ساختن و مالا حذف زبان تورکي از تمام عرصه‌هاي دولتي، نظامي، مطبوعاتي، نوشتاري، هنري، اجتماعي و بويژه قدغن ساختن کاربرد زبان تورکي و بيرون راندن آن از حيطه تعليم و تعلم و نظام آموزشي کشور و همزمان جايگزيني جبري زبان فارسي به جاي زبان تورکي در همه عرصه‌هاي مذکور بود. در همين راستا مفردات درسي و کتب آموزشي کودکان با محتوي و متون تورک‌ستيز و بعضا نژادپرستانه آکنده شدند، و نظام آموزشي کشور به همراه خلق تورک صحنه‌هائي حزين و خفت‌انگيز مانند صدور بخشنامه‌هاي ممنوع‌کننده کاربرد زبان تورکي از سوي کودکان تورک حتي در حين محاورات، گزاردن صندوقهاي جريمه براي وترکي سخن گفتن تا آتش زدن کتب درسي تورکي و .... را شاهد گرديدند.

در زير نمونه‌اي از مکاتبات – بخشنامه دولتي در باره ممنوع ساختن تکلم به زبان تورکي در مدارس شهر بن (به تورکي بين) در استان چهارمحال و بختياري را آورده‌ام. در زير به چند نکته در رابطه با اين سند اشاره مي‌کنم:



١-اينگونه مدارک و وثيقه‌ها به لحاظ مستندسازي تاريخ سياست دولتي تورک‌ستيزي و فارس‌سازي و چون و چرائي آنها بسيار حائز اهميت‌اند.

٢- سياست رسمي تورکي‌ستيزي و حذف زبان تورکي در يک صد و ده سال اخير صرفا محدود به چند استان تورک‌نشين آزربايجاني در شمال غرب نبوده و متناسب با پراکندگي تورکها در ايران، همه سطح اين کشور را در برگرفته است. چنانچه اين سند مربوط به شهر تورک نشين بين (بن) در استان چهارمحال است.

٣- اين سند نشان مي‌دهد که سياست تورک‌ستيزي رسمي و دولتي در واکنش به احتمال استقلال‌خواهي و يا تجزيه‌طلبي تورکها شکل نگرفته و داراي انگيزه‌ها، هويت و تاريخ مستقلي است. (تاريخ اين سند مربوط به نه سال قبل از جريان حکومت ملي آزربايجان است). تورکهاي استان چهارمحال بختياري در مرکز ايران کائن‌اند و هرگز خواهان استقلال و تجزيه نبوده‌اند.

٤-در نگارش اين سند هم سنت تحقير و خوار شمردن زبان تورکي و تورکها فراموش نشده و از تکلم کودکان به زبان تورکي به صورت "جار زدن به لهجه تورکي" ياد شده است.

٥-در سند ادعا مي‌شود که کودکان در دبستان هنگامي که نمي‌خواهند مطالبشان را "ديگران" بفهمند به تورکي جار مي‌زنند. از آنجا که طبق همين سند زبان اهالي تورکي است، اين "ديگران" مي‌بايست آموزگاران و مسئولين غيربومي دبستان باشند. به واقع يکي ديگر از روشهاي پيشبرد سياست حذف زبان تورکي از نظام آموزشي کشور و فارس‌سازي کودکان تورک، اعزام معلمين فارس زبان ناآشنا به زبان تورکي به مدارس مناطق تورک‌نشين کشور بوده است.

٦-اين سند از زبان ما با نام واقعي "تورکي" ياد مي‌کند. اين تائيدي بر اين تثبيت دقيق است که تعويض نام زبان تورکي به آذري و آذربايجاني و تورکي آذري و تورکي آذربايجاني و دهها نام ديگر بر اساس استان و شهر و طائفه و ...، خود از تدابير متاخر سياست گسترده‌تر تورک‌ستيزي در ايران است.

٧-سياست تورک‌ستيزي مانند ديگر نقاط ايران، در منطقه چهارمحال نيز عموما با شکست مواجه شده است. علي رغم يک صد و ده سال اعمال بلاانقطاع سياست همه جانبه تورک‌ستيزي و فارس‌سازي، هم اکنون نيز بيش از ٣٠٪ اهالي استان چهارمحال را تورکان تشکيل مي‌دهند. طنز تلخ تاريخ اين که بن (و سامان و جونقان و کيان و ...) در اين استان در حال حاضر به يکي از مراکز رنسانس فرهنگي و ادبي زبان تورکي در ايران تبديل شده‌اند. اين منطقه يکي از مهمترين مناطق تورک‌نشين کشور و موطن شعراي برجسته تورک مانند "حسینقلی‌خان امان بنی"، و حبیب دستان بنی اصفهانی مولف کتاب "تذکره خط و خطاطان" به تورکي است. شماري از تورکي‌شناسان معاصر ايران از جمله جعفر نادري بني، و شعراي معاصر تورک از جمله بهنام رستمي جونقاني، يزدان نيکبخت، جهانگير زماني، همايون عليدوستي (مولف کتاب "ياشاسين شهر کيان")، ... از همين منطقه که قرار بود کودکان آن به لهجه تورکي ديگر جار نزنند مي‌باشند!

گئرچه‌يه هو!

متن سند اول:

وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه
اداره معارف و اوقاف اصفهان
تاریخ ١٠/٠٧/١٣١٦  دبستان ٤٦ بن

بعد العنوان. محترماً گزارش می‌دهد:

نظر به اینکه باین که در اين محلّ [بن]، گفتگوی اهالی بزبان ترکی است و بعضی مطالب را که نمی‌خواهند به دیگران بفهمانند جار میزنند به لهجهٔ ترکی و این ترتیب مانع پیشرفت کار دبستان است، اگر امر می‌فرمائید، اکیداً قدغن نمائیم که دیگر بزبان ترکی جار نزنند.

مدیر دبستان دولتی شماره ٤٦ بن. محل امضاء. مطابق اصل است. صابری ١٩/٠٧/١٣١٦

متن سند دوم:

وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه
اداره معارف و اوقاف حوزه اصفهان
دايره بازرسي
تاريخ ١٩ ماه ٧ ، ١٣١٦
شماره ١٨٤٦٩، همراه ١ ورق

حکومت اصفهان:

رونوشت نامه شماره ١٢٨-١٠، ٧، ١٦ دبستان دولتي ٤٦ بن براي استحضار خاطر شريف و اقدام مقتضي تقديم مي شود.

رئيس معارف و اوقاف

متن سند سوم:

 وزارت داخله
اداره حکومت چهارمحال
تاريخ٣ ماه ٨ – ١٣١٦
نمره ٢٢٨٧

حکومت اصفهان:

پاسخ نامه شماره ١٠٣٩٠- ٢٤،٧،١٦ رونوشت شماره ١٢٨ دبستان دولتي قريه بن معروض ميدارد طبق دستور صادره بکدخداي محل دستور لازم در جلوگيري از جار زدن و صحبت کردن زبان ترکي داده شد.

از طرف حکومت چهار محال

سال ١٦،٨،٤

منبع اسناد:

 تلاش براي ممنوعيت تکلم زبان ترکي در مدرسه علامه بن در سال 1316، نویسنده : جعفرنادری بنی، تاريخ : دوشنبه بیست و ششم مرداد ۱۳۹۴. با تشکراز ميلاد حيدري بني
http://shahre-ben.blogfa.com/tag/شهربن
مورد ایران: نژادپرستی زبانی، نسل‌کُشی زبانی و زبان‌کُشی دولتی

اسناد دولتی در باره‌ی منسوخ کردن زبان تورکی و فارس‌سازی اجباری تورکها توسط مدارس فارسی‌زبان بنا به گزارشات رسمی سالهای ١٣٠٤-١٣٠١
زدن افسار الاغ به سر کودکان تورک و بستنشان به آخور تا مثل آدم به فارسی حرف بزنند
تکلم به لهجه‌ی اجنبی تورکی اکیداً ممنوع است. با زبان شیرین فارسی صحبت کنید!

یک سند تاریخی: تحمیل زبان فارسی به شاگردان تورک با توبیخ و اخطار و قدغن نمودن تورکی حرف زدن در مدارس
کتاب درسی مشروطیت: بعد از این تورکی حرف نزنیم. اگر او تورکی حرف زد جواب ندهیم
جلوگیری از جار زدن به زبان تورکی در مدارس شهر بین (بن)، استان چهارمحال بختیاری - ایران مرکزی
قومیتگرائی افراطی فارسی و مراسم کتاب‌سوزی ٢٦ آذر سال ١٣٢٥ در آزربایجان
بخشنامه‌ی اداره‌ی فرهنگ آزربایجان برای رایج ساختن نام و هویت قومی آذری و آذربایجانی به جای تورک
دستور مظفرالدین شاه قاجار برای تدریس زبان تورکی در مدارس آزربایجان و اعتناء بایسته به تعلم آن
٩٨مین سالگرد تاسیس مدرسه‌ی تورک خیر یوردو (صلاحیه) اورمیه و ١٠٧مین سالگرد مدرسه‌ی تورک بالو و یادی از حاجی میرزا فضل الله مجتهد اورمولو
رابینو: روستائیان همدان تورک‌اند و کلمه‌ای فارسی نمی‌دانند.
دانش‌آموزان تورک کوریجان- کبود راهنگ- همدان اصلاً زبان فارسی نمی‌دانند
همدان می‌خواست تورکی، زبان رابط بین المللی جهان اسلام شود
هویت‌پروری و برابری‌خواهی ملی تورک، مبارزه‌ای علیه نژادپرستی، نئوفاشیسم و نئوکولونیالیسم
تورکی‌خوانی و تورکی‌نویسی و رسمیت زبان تورکی، ضرورت مدرنیته و مدنی و معاصر شدن مردمان ایران است
سیاست انکار و سرکوب هویت و ملت تورک ورشکست شده است
ناسیونالیستهای افراطی فارس و پان‌ایرانیستها، از چپ و راست و بنیادگرا و ... نازیستهای ایران و خاورمیانه‌اند.
کانون مبارزه با نژادپرستی و تورک‌ستیزی در ایران
نه‌‌ای به آن چشمهای مهربان و پر امید
آقای آیت الله، شما چرا تورکی یاد نگرفته‌اید؟!
اشکالات اصل ١٥ قانون اساسی و مسئله‌ی خط و زبان تورکی
مطالبات بنیادین مردم تورک در سراسر ایران (فارغ از استان، لهجه، مذهب و گرایشات سیاسی)
تحریم مدارس فارسی در یک روز و یا یک ساعت مشخص در سراسر ایران
بهار تورکی‌زبانان ایران

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.