Tuesday, November 10, 2020

آزه‌ربایجان – یینه– توزاغا دوشورولدو

 آزه‌ربایجان – یینه– توزاغا دوشورولدو

مئهران باهارلی


بو آنلاشما ایله آزه‌ربایجان اوتوزدو، ائرمه‌نیستان قازاندی. گئنه‌ل‌ده عسکری اوستونلویو اولانین، تعرضا قالخمیش بیر اوردونون آتش‌کس و باریش آنلاشماسی‌نا زورلانماسی، اوتوزان طرفی قورتاردیغی اوچون، اوتوزانین باشاری‌سی ساییلیر. آزه‌ربایجان، کسین‌لیک‌له اونا احتیاجی اولمایان، زمان‌لاماسی دا اولدوقجا یانلیش اولان بو آنلاشما ایله توزاغا دوشورولدو. روسیا، باتی-فیرانسا و ائرمه‌نی‌له‌ره سون‌سوز مانئورا آلان‌لاری، آزه‌ربایجان و تورکییه‌یه گله‌جه‌ک‌ده چوخ جیددی سورون‌لار یاراتیلدی.

بو آنلاشما مینسک گروپونون «تمه‌ل ایلکه‌له‌ری»نه گئری دؤنوش‌دور. اویسا او تمه‌ل ایلکه‌له‌ر بام باشقا بیر قوشول‌لاردا آزه‌ربایجان ذلت و اسارت ایچینده ایکه‌ن اونا تحمیل ائدیلمیش‌دی: آزه‌ربایجان‌دا حاکمیت‌ده ایچ ساواش واردی؛ آزه‌ربایجان‌ین اوردوسو یوخ ایدی؛ ائرمه‌نیستان اوردولاری اوستونلویه و روسیانین آکتیو عسکری دسته‌یینه صاحیب ایدی؛ آزه‌ربایجان توپراق‌لاری ایشغال آلتیندا ایدی؛ مینسک گروپو، ائرمه‌نیستان و ائرمه‌نی ایشغالی‌نی دسته‌ک‌له‌یه‌ن روسیا، فیرانسا و آمئریکادان اولوشوردو؛ صحنه‌ده تورکیه و تورکییه‌نین گوج‌لو سیاسی-عسکری دسته‌یی یوخ ایدی؛....

آنجاق بوگون دوروم یوزده یوز ترسینه‌دیر: آزه‌ربایجان‌دا حاکمیت ساواشی یوخ‌دور؛ آزه‌ربایجان‌ین گوجلو و مودئرن بیر اوردوسو واردیر و بو اوردو اوستون‌لویه صاحیب‌دیر؛ ایشغال ائدیله‌ن توپراق‌لاری سرعت‌له قورتارماق‌دادیر؛ روسیا ساواشا آکتیو اولاراق قاتیلمیر؛ مینسک گروپو عملا یوخ اولموش‌دور؛ تورکیه آچیقجا و بوتون وار گوجویله آزه‌ربایجان‌ا اؤز سیاسی-عسکری دسته‌یی‌نی سونموش‌دور؛ .... ایندی‌کی دوروم و ایستاتوسو گؤرمه‌زده‌ن گله‌ره‌رک، بونلارین هئچ بیری اولمامیش کیمی، آزه‌ربایجان‌ین ذلت و اسارت گون‌له‌ری‌نده اونا تحمیل ائدیلمیش، گئرچه‌ک‌ده ایسه آزه‌ربایجان‌ین کاپیتولاسیونو اولان تمه‌ل ایلکه‌له‌ره گئری دؤنمه‌ک، آنلام‌سیز و آنلاشیلماسی مومکون اولمایان تاریخی بیر خطادیر.

بونو سؤزده آرتساخ‌ین باش‌چی‌سی هاروتونیان دا آچیق‌جا سؤیله‌دی: «اوپراسییون‌لار بیر ایکی گون داها دوام ائتسه‌‌یدی، خان‌کندی دوشه‌ردی، داها سونرا دا قاراباغ‌ی تمامه‌ن ال‌ده‌ن وئره‌ردیک». بو سؤزله‌ر ترس‌ده‌ن اوخونورسا: «بو آنلاشما قاراباغ‌ین ائرمه‌نی‌له‌ر الین‌ده قالماسی‌نی قارانتی‌له‌دی؛ بوشالدیلمیش خان‌کندی‌نین آلینماسی، قوندارما آرتساخ دولتی و تئروریست اوردوسونون تمامه‌ن چؤکمه‌سی‌نی انگه‌ل‌له‌دی؛ اونلاری قالیجی‌لاش‌دیردی و روسیا حیمایه‌سی آلتینا آلاراق بیر داها توخونولاماز ائتدی».

آنلاشما بندله‌ری‌نده بؤلگه‌ده‌کی آیری‌لیق‌چی تئروریست‌له‌رین سیلاح‌سیزلاندیریلماسی، ائرمه‌نیستان‌دان اونا سیلاح گؤنده‌ریلمه‌سی‌نین یاساق‌لانماسی، ... حاققیندا هر هانسی بیر شئی یوخ‌دور. آزه‌ربایجان‌ین «تماس خطی یوخ‌دور» تئزی بالذات پوتین آغزیندان ردد ائدیلمیش؛ ترسینه بوتون قاراباغ ایله لاچین کوریدورونو ایچینه آلان، روسیانین ساووندوغو و آزه‌ربایجان‌ین اصلا گئچه‌مه‌یه‌جه‌یی یئنی بیر تماس خطی قورولموش‌دور. قاراباغ‌ین سیاسی اؤزه‌رک‌لییی تثبیت، حتتا گله‌جه‌ک‌ده ائرمه‌نیستان‌ا ایلحاقی‌نین یولو آچیلمیش‌دیر. پاشینیان «آرتساخ» قازاناجاق دئمه‌ک‌له، ائرمه‌نیستان‌ دولتی‌نین، آزه‌ربایجان‌ین توپراق بوتونلویو و اولوس‌لارآراسی سینیرلاری‌نی قبول ائتمه‌دییی‌نی آچیقجا وورقولادی.

لاچین دهلیزی‌نه قارشی‌لیق، ناخجیوان‌ا گلیش گئدیشه قولای‌لیق ساغلاما بندی، قاراباغ‌ا آزه‌ربایجان‌ین رسمی پارچاسی اولان ناخجیوان‌ا بنزه‌ر بیر ایستاتوس وئردی، قاراباغ‌ین دا ائرمه‌نیستان‌ین بیر پارچاسی اولدوغو ضیمنی اولاراق قبول ائدیلدی. بئله‌جه آزه‌ربایجان، لاچین دهلیزی آدی آلتی‌ندا قاراباغ‌ین دیشی‌ندا دا توپراق ایتیردی. آیریجا ائرمه‌نیستان‌ین توپراق‌لاری ایچی‌نده‌ن ناخجیوان‌ا آچاجاغی یول‌لا لاچین کوریدورو آراسی‌ندا هئچ بیر بنزه‌رلیک یوخ‌دور، بونلارین ایستاتوسو دا فرق‌لی‌دیر. بیرینجی‌سی ناخجیوان‌ا یول ائرمه‌نیستان‌ین ایچينده و روسیه-ائرمه‌نیستان دولتی و اوردوسو کونترولو آلتیندا اولاجاق‌دیر. اویسا لاچین کوریدورو آزه‌ربایجان‌ین کونترولو و دئنه‌تیمی دیشی‌ندا و روسیه-ائرمه‌نیستان کونترولو و دئنه‌تیمی آلتیندا اولاجاق‌دیر. ایکینجی‌سی ناخجیوان‌ا یول بیر وعده‌دیر، و  ائرمه‌نیستان‌ین اینصافینا بیراخیلمیش‌دیر. گئرچه‌ک‌له‌شمه‌سی اوچون هر هانسی بیر ضمانت اؤن‌گؤرولمه‌میش‌دیر. اویسا لاچین کوریدورو بوگون‌ده‌ن بیله اولوشدورولموش و آزه‌ربایجان دا بونو یازی‌لی اولاراق قبول ائتمیش‌دیر. اوچونجوسو، ناخجیوان یولو آنلاشمایا گؤره یالنیز اینسانی آماج‌لارلا قول‌لانیلاجاق، اویسا لاچین کوریدورو اوچون بئله بیر قیسیتلاما قویولمامیش‌دیر. شوبهه‌سیز ائرمه‌نیستان بو یولو، قاراباغ‌ا سیلاح و عسکری سورسات داشیماق اوچون قول‌لاناجاق‌دیر. ....

تورکییه یئنی موذاکیره فورماتیندان دیش‌لانمیش‌دیر. آنلاشمانین هئچ بیر ماده‌سی‌نده، پوتین‌ین قونوشماسی‌ و باریش گوجونده «تورکیه» و «تورک عسکری» یوخ‌دور. (باریش گوجو، روسیا و تورکیه گوج‌له‌رینده‌ن اولدوشدورلمالی ایدی؛ ائرمه‌نیستان‌ین بوتون گوج‌له‌ری‌نی آزه‌ربایجان‌دان چیخاردیقدان سونرا؛ و ساده‌جه ائرمه‌نیستان-آزه‌ربایجان اولوس‌لارآراسی سینیرلاری‌ندا- آزه‌ربایجان طرفینده تورکیه، ائرمه‌نیستان طرفینده روسیا اولماق اوزه‌ره- یئرله‌شدیریلمه‌لی ایدی). آزه‌ربایجان‌ین اورتاسی‌ندا قاراباغ-لاچین کوریدورونو چئوره‌له‌یه‌ن و اونو آزه‌ربایجان‌ین اؤته‌کی بؤلوم‌له‌ری ایله حاکمیتی‌نده‌ن آییران، یالنیز ائرمه‌نیستان‌ین عسکری متفقی روسیا اوردوسوندان اولوشان بیر گوج، باریش گوجو دئییل‌دیر؛ اشغال گوجودور. 

آزه‌ربایجان‌ین سووئره‌ن‌لییی ایله اؤز توپراق‌لاری اوزه‌رینده‌کی حاکمیتی، روس باریش گوجو آلتیندا پوزونتویا اوغرادی. اوتوز ایل‌ده‌ن سونرا، روس اوردوسو، بو سفر قاراباغ-لاچین کوریدورو اوزه‌رینده‌ن آزه‌ربایجان‌ا آیاق باسدی. قوزئی عراق‌دا آمئریکانین چکیچ گوج‌له اربیل باش‌کندلی یاراتدیغی کورد دئولتی کیمی، قاراباغ-لاچین دهلیزینده ده روس باریش گوجو آدی ایله استپاناکرت باش‌کندلی دوفاکتو-دوژور بیر ائرمه‌نی دولتی قورولموش اولدو. آزه‌ربایجان‌ین اورتاسی‌ندا، یئنی بیر قوزئی سوریه یاراتیلدی. بو آنلاشما ایله ائرمه‌نیستان دئییل، آزه‌ربایجان کاپیتالوسییونو قبول ائتمیش‌دیر... 

Monday, November 9, 2020

GAGAUZ TÜRKLERİ'NDEN AZERBAYCAN'A DESTEK!

GAGAUZ TÜRKLERİ'NDEN AZERBAYCAN'A DESTEK!

قاقاووز تورکله‌ری‌نده‌ن آزه‌ربایجان‌ا قوْل‌لاما!


BU AAR DURUMDA BİZ, GAGAUZLAR, AZERBAYCANIN YANINDAYIZ. ALLAA SİZÄ YARDIMCI OLSUN!

Akademik hem poet Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru

Ana Sözü Gazetası

8 October  ·

Bu aar durumda Azerbaycan kardaşlarımızın yanındayız

XX-ci üzyılın 80-ci yıllarının sonunda, SSRB daalma kertiinä geldiynän, Sovet rejimın KGBsı becerikli oyunu oynadı: Sovetlär Birliin herbir köşesindä saklı ateşleri tutuşturdu da o korlaşmış ateşleri, durmadaan insan kanını döktürüp, ba orada, ba burada yalazlanêr: Moldovanın Pridnestrovyesı, Ukraynanın Krımı, Gruziyanın Poyraz Osetiyası, Azerbaycanın Daalı Karabahı.

İstoriyaya dönärsäk göreriz, ani ozaman, 1988-ci yıldan buyanı Armeniya, kullanıp onu, ani SSRB öndercileri hem armatası onnardan yanı, Azerbaycanın Daalı Karabahını çaldı.

Artık bunca yıl Azerbaycan savaşêr kendi topraklarını geeri çevirmää, ama Armeniya, Evropanın hem Amerikanın büüklerinin çift standartlarına uyup, Daalı Karabahı saabisinä vermää istämeer. Bu üzerä da Daalı Karabahta iki taraftan da kabaatsız insannarın kanı döküler hem cannarı kurban olêr.

Armeniya var nicä türlü-türlü sebeplär aarsın Daalı Karabahı kendisinä baalı tutmaa deyni, ama Halklararası durum bu – Bütün dünnää, juridika olarak, bu günä kadar Daalı Karabahı Azerbaycanın toprakları olarak tanıyêr hem bundan atılmaa düşünmeer.

Onuştan Armeniya hem Azerbaycan arasında cengin sonucu bir – Halklararası haklarına görä iki devletin da tanınan sınırları çerçevesinä görä, toprak bütünnüünü koruyarak, Daalı Karabahın Ana Vatanına, Azerbaycana, dönmesi. Bunun başka yolu yok!

Bundan sora da, Birleşik Milletlär Birliinin Güvennik Sovetin kararı altında hem OBSE Minsk grupasının çerçevesindä Armeniya hem Azerbaycan arasında barış içindä dostluk kurulması.

Pek isteerim nekadar tez bitsin o cenk, ani yalınnan yakêr zavalı Daalı Karabahı, amansız alêr țivil insannarın cannarını. Armän insannarına acızgannıımı bildireräk, isteerim, ani bu sonu olmayan cenktä benim azerbaycannı kan kardaşlarım kendi Daalı Karbah toprakların geeri almasında başarılı olsunnar.

Bu aar durumda biz, gagauzlar, Azerbaycanın yanındayız. Allaa sizä yardımcı olsun!


Akademik hem poet Todur ZANET, Gagauz Millli Gimnanın avtoru

«رجب طیب اردوغان» ایله «سلجوق بایراق‌دار» دا اؤیله ....Recep Tayyip Erdoğan ile Selçuk Bayraktar da öyle

 Recep Tayyip Erdoğan ile Selçuk Bayraktar da öyle ...


Birinci Dünya Savaşı yıllarında Kafkasya ve Ortadoğu’da (İran, Irak, Suriye ...) Türk halkını Rusya, İngiltere ve Fransa Orduları ile onların maşası Ermeni ve Asuri terörist ve eşkıyadan kurtaran Enver Paşa, Halil Paşa, Nuri Paşa, Ali İhsan Paşa v.s. bizim Türk halkımızın Ulusal Bahadırıdırlar (Milli Kahramanı). Günümüzde Recep Tayyip Erdoğan ile Selçuk Bayraktar da öyle ...

«رجب طیب اردوغان» ایله «سلجوق بایراق‌دار» دا اؤیله ....

بیرینجی دونیا ساواشی ایل‌له‌‌ری‌نده قافقاسیا و اورتادوغودا (ایران، عراق، سوریه، ...) تورک خالقی‌نی روسیا، اینگیلته‌‌ره و فیرانسا اوردولاری ایله اونلارین ماشاسی ائرمه‌‌نی و آسوری تئروریست و اشقیادان قورتاران «انور پاشا»، «خلیل پاشا»، «نوری پاشا»، «علی احسان پاشا»، و.س. بیزیم تورک خالقیمیزین اولوسال باهادیری (میللی قهره‌‌مانی)دیرلار. گونوموزده «رجب طیب اردوغان» ایله «سلجوق بایراق‌دار» دا اؤیله ....

در سال‌های جنگ جهانی اول، «انور پاشا»، «خلیل پاشا»، «نوری پاشا»، «علی احسان پاشا» وس، که ملت تورک ما را در قفقاز و خاورمیانه (ایران، عراق، سوریه، ...) از ارتش‌های روسیه، بریتانیا و فرانسه و ماشه‌‌های آن‌ها تروریست‌ها و اشقیای ارمنی و آسوری نجات دادند، قهرمان ملی ملت تورک ما هستند. مانند «رجب طیب اردوغان» و «سلجوق بایراکتار» در روزگار ما ....

Sunday, November 8, 2020

شوشا قورتاریلدی، شوشا آزاد شد، Şuşa kurtarıldı

 

Şuşa, 1750de “İbrahım Han Cüünşıra Sarıcalı” tarafından yapılan kent, terörist Ermeni Ordusu işgalinden kurtarıldı.

Cüün Şıra: Ordunun sol kolu veya kanatı

Sarıcalı: Atmaca alıcı kuşu olan

 

شهر شوشا، بنا شده توسط «ابراهیم‌خان جۆۆن‌شێرا سارێجالێ» در سال ١٧٥٠، از اشغال ارتش تروریست ارمنستان آزاد شد.

نام تورکی-موغولی جۆۆن‌شێرا (جناح چپ لشکر و سپاه) و سارێجالێ (منسوب به و یا دارای شاهین)، در نتیجه‌ی فارس‌سازی به صورت‌های غلط و نادرست جوانشیر و سارجلو نوشته می‌شود.

Saturday, November 7, 2020

ژان لوک رایتزر نماینده‌ی مجلس فرانسه: فرانسه نباید از ارمنستان اشغال‌گر طرفداری کند

 ژان لوک رایتزر نماینده‌ی مجلس فرانسه: فرانسه نباید از ارمنستان اشغال‌گر طرفداری کند


ترجمه از حمید دباغی

 

نامه‌ی ژان لوک رایتزر نماینده‌ی مجلس فرانسه از حزب جمهوری به نماینده‌گان مجلس فرانسه

٢٠٢٠-١٠-٢٨

همکاران عزیز

در ادامه‌ی سخن‌رانی‌ام به تاریخ بیستم اوکتوبر گذشته در جلسه‌ی گروهی، اجازه دهید به شما یادآوری کنم:

-که ارمنستان، از سال ۱۹۹۴ نه تنها ناگورنو-قره باغ، بلکه هفت منطقه‌ی اطراف آن که منحصراً آزربایجانی‌نشین [تورک‌نشین] هستند را اشغال کرده است. بنابراین از آن تاریخ، این تمامیت ارضی آزربایجان است که موضوع بحث می‌باشد

-که این اشغال چهار بار توسط شورای امنیت سازمان ملل (قطع‌نامه‌های ۸۲۲، ۸۵۳، ۸۷۴ و ۸۸۴) که خواستار خروج قوای نظامی ارمنی از سرزمین‌های اشغالی آزربایجان هستند محکوم شده است

- که فرانسه همراه با آمریکا و روسیه به شرکت در «گروه مینسک» منصوب شده تا برای پیدا نمودن یک راه حل عادلانه برای این منازعه‌ی ارضی تلاش کند.

فرانسه روابط اقتصادی و سیاسی بسیار خوبی با هر دو کشور ذی‌ربط دارد و باید قادر باشد که آن‌ها را حفظ کند.

همچنین مایلم به این نکته اشاره کنم که برای ادامه‌ی ایفای نقش میانجی‌گری، فرانسه مطلقا باید به طور عینی بی طرف بماند.

با طرف‌داری از کشور اشغال‌گر [ارمنستان]، فرانسه خود را در تضاد کامل با تعداد زیادی از مسائل بین المللی قرار می‌دهد: با اوکراین در موضوع کریمه‌ی الحاق شده [توسط روسیه]، با گورجستان در موضوع اوستیا و آبخازیای اشغالی، اما همچنین در مسائل مشتعل خاورمیانه.

همکاران عزیز

ما نباید بحران ناگورنو-قره باغ را به کشورمان واردات کنیم.

ما باید، با احترام گذاردن به قوانین بین المللی و قطع‌نامه‌های سازمان ملل، برای یافتن نتیجه‌ای عادلانه و پایدار عمل کنیم و مردم ذی‌ربط را قادر سازیم که در صلح زندگی کنند.

هر اقدامی غیر از این، از جمله تهیه‌ی پیش‌نویس قطعنامه‌ای یک‌جانبه [در حمایت از ارمنستان]؛ صلاحيت، اعتبار و ایماژ فرانسه را تضعیف می‌کند و سال‌ها تلاش دیپلوماتیک در رابطه با دوستان و متحدانمان در این بخش از جهان را از بین می‌برد.

بر عهده‌ی همه‌ی ما است که بیاندیشیم و ببینیم که منافع کشور ما در کجا نهفته است و برای [تحقق] هر کدام [از آن‌ها]، مسئولیت‌های آینده‌ی خود را به عهده بگیریم.

با تشکر بابت توجهتان

ژان لوک رایتزر

نماینده‌ی راین علیا، عضو کومیته‌ی امور خارجی مجلس فرانسه، و مجمع پارلمانی ناتو

 

اصل نامه به زبان فرانسه:

Friday, November 6, 2020

یزیدی‌ها زنگ خطر را به صدا درآوردند: «ما نمی‌خواهیم برای ارمنستان علیه آزربایجان بجنگیم!»

 یزیدی‌ها زنگ خطر را به صدا درآوردند: «ما نمی‌خواهیم برای ارمنستان علیه آزربایجان بجنگیم!»

ترجمه از حمید دباغی

وضعیت اجتماعی و اقتصادی یزیدیان در جمهوری ارمنستان در سطح بسیار نازلی قرار دارد، به آن‌ها خدمات آموزشی و پزشکی ارائه نمی‌شوند (که در گزارش‌های حقوق بشر وزارت امور خارجه نشان داده شده است). تحت انحصار در آوردن پرورش گوسفند که منبع اصلی درآمد یزیدیان است، همچنین فرستادن یزیدی‌ها به عنوان یک قاعده برای انجام خدمت سربازی در ناگورنو-قره باغ و سیاست عمدی تبعیض حکومت جمهوری ارمنستان بر علیه آن‌ها، بسیاری از یزیدیان را مجبور به ترک ارمنستان کرده است. دولت ارمنستان با تبعیض علیه مردمان بومی یزیدی، یهودی و آسوری، آن‌ها را وادار می‌کند که ارزش‌های «ارمنی‌سازی» را بپذیرند، و یا ارمنستان را ترک کنند. روستم باکویان عضو مجلس در سخن‌رانی خود در سال ۲۰۱۹، این وضعیت را به صورت «سیاست شکست خورده‌ی دولت ارمنستان» توصیف کرد.

در سال ۲۰۱۷ جیندی عمویان رئیس انجمن ملی یزیدیان سنجار در ارمنستان دستگیر شد. در جریان آکسیون اعتراضی سازمان یافته در ارتباط با دست‌گیری وی، علاوه بر درخواست آزادی او، شعارهایی نیز برای اعطای خودمختاری به یزیدیان در ارمنستان، محافظت از حقوق آن‌ها و همچنین عدم برخورد با یزیدی‌ها به عنوان «انسان‌های درجه دو» داده شد. سلطان یزیدی‌ها کلاش که در آمریکا مقیم شده است، در نامه‌ی خود به دونالد ترامپ، یزیدیان را مردمی بومی با بیش از ۵۰۰۰ سال گذشته و ارمنی‌ها را مردمی خارجی-تازه وارد که علیه مردم او سیاست نسل‌کشی را دنبال می‌کنند توصیف کرد. او در نامه‌ی خود همچنین بر نیاز به ایجاد یک دولت «ازیدیستان» در قلمروی ارمنستان کنونی تاکید نمود.

دولت ارمنستان تدابیری سیستماتیک را برای گسترش ایده‌های مسیحیت در میان یزیدیان اجرا می‌کند. و بدین ترتیب سیاستی را برای گسترش ایده‌های گریگوری دنبال می‌کند که با اصول اساسی مسیحیت در تضاد است. در مدارس ارزش‌های کلیسای ارمنی به درجه‌ی زیادی ترویج می‌شود. دلیل اصلی که موجب ایجاد ناخشنودی می‌شود این است که دولت ارمنستان حق کودکان یزیدی برای شرکت نکردن در درس‌های تاریخ کلیسای ارمنی را نمی‌شناسد. در نتیجه آن‌ها مجبور به شرکت در این درس‌ها و اجرای مراسم دینی ارمنی می‌شوند. کسانی هم که از [شرکت در این] برنامه‌ها سرپیچی ‌کنند از مدارس اخراج می‌شوند.

روحانیت ارمنی این درس‌ها را که هدف اصلی‌شان تزریق ارزش‌های مسیحیت به کودکان یزیدی است، به طور جدی و سفت و سخت کونترول می‌کند. متاسفانه مشکلات جدی اجتماعی و اقتصادی در ارمنستان که رفاه یزیدیان را تحت تأثیر قرار داده، آن‌ها را به اومید دریافت کومک‌های اجتماعی از دولت ارمنستان، مجبور به گرویدن به مسیحیت کرده است.

اظهاراتی که در سال ۲۰۱۵ توسط دوک‌نشین آرارات کلیسای آپوستولی ارمنی مطرح شد، احساسات مذهبی یزیدیان را جریحه‌دار کرد و منجر به ایجاد موج جدیدی از ناخشنودی جدی شد. یزیدیان خواستار عذرخواهی کشیش شدند، اما کلیسا خود را محدود به حذف مصاحبه‌ی او از سایت کرد. در همان زمان سخنان موهن مانول بدیان نماینده‌ی جمهوری‌خواه مجلس بر علیه یزیدیان در رسانه‌ها در سال ٢٠١٣ منجر به تشکیل یک آکسیون اعتراضی اتحادیه‌ی یزیدی‌ها در مقابل مجلس شد.

یزیدیان به طور فزاینده‌ای نگران اعتراضات جاری علیه مقامات ارمنی در ارتباط با نقض مکرر حقوق اجتماعی و اقتصادی خود، جلب جوانان یزیدی به خدمت سربازی منحصراً در قره باغ و مرگ آن‌ها در منطقه‌ی درگیری هستند. یکی از این اعتراضات پس از قتل سرباز آرتور عجمیان در شرایطی نامعلوم در واحد نظامی محل خدمت او به تاریخ ٢ دسامبر ٢٠١٩ رخ داد. در آن زمان پدر و مادر عجمیان و همچنین دیگر سربازانی که در زمان‌های مختلف کشته شده بودند، سعی کردند وارد پارلمان ارمنستان شوند تا توضیحاتی از نیکول پاشینیان در مورد مرگ کودکان جوانشان مطالبه کنند.

بر خلاف ارمنستان، اقلیت‌های قومی در آزربایجان محکم در اطراف دولت خود در امر جنگ او برای آزادسازی‌ قره باغ ایستاده‌اند. آزربایجان هیچ ادعای ارضی نسبت به هیچ کشوری ندارد، و عملیات نظامی را برای آزادسازی سرزمین‌هایش از اشغال، و بازگرداندن تمامیت ارضی‌اش انجام می‌دهد. اما یزیدیان در حالیکه می‌دانند آینده‌ی روشنی در ارمنستان ندارند نمی‌خواهند برای نیکولا پاشینیان، و برای این کشور بجنگند. متاسفانه آن‌ها چاره‌ی دیگری ندارند و بلا استثناء همه‌ی آن‌ها به خط جبهه فرستاده می‌شوند. امروز مسئولیت یزیدیان کشته شده در قره باغ و همچنین جوانان ارمنی تنها با رهبری نظامی و سیاسی ارمنی است.

بیش از ٣٠ سال است که ایروان مبالغ زیادی از پول برای پروژه‌هایی بی معنی به منظور ایجاد اختلاف در میان مردمانی که در آزربایجان هم‌زیستی مسالمت‌آمیز دارند اختصاص می‌دهد. اما این‌ها همه بیهوده بوده‌اند و هیچ‌کدام از این تلاش‌های برای به جان هم انداختن مردمان ساکن در آزربایجان موفقیتی نداشته است. در آزربایجان بر خلاف سیاست تک‌تیپی ارمنستان، نماینده‌گان مردمان مختلف همواره و تا به امروز در فضای مهربانی، برابری و مدارا زنده‌گی کرده‌اند و می‌کنند. دولت ارمنستان چه زمانی شکست مفتحضانه‌ی «سیاست» خود را خواهد پذیرفت و منابع خود را نه برای پروژه‌های بی معنی، بلکه برای حل مشکلات مردمان باقی‌مانده به تعداد محدود در ارمنستان هدایت خواهد کرد؟

منبع:

Езиды бьют тревогу: «Мы не хотим воевать за Армению против Азербайджана

http://vzglyad.az/news/179288

Wednesday, November 4, 2020

یک سناریوی پوْست‌خامنه‌ای و تورکان ساکن در ایران

یک سناریوی پوْست‌خامنه‌ای و تورکان ساکن در ایران


مئهران باهارلی


چرخش استراتژیک روسیه به سمت تورکیه - آزربایجان و جهان تورکیک، و دوری ظاهری وی از افراطی‌گری‌های مسلمان‌ستیزانه‌ی ماکرون، صرفا به سبب وجود جمعیت تورکیک و مسلمان در روسیه نیست. تورکیک‌ها و مسلمانان همیشه در روسیه وجود داشته‌اند. دلیل نزدیکی فعلی روسیه به تورکیه و به تبع آن به جهان تورکیک، برآیند عوامل متعدد و گوناگون دیگری نیز است.

ظهور ترامپ و تمایل آمریکا برای عقب‌نشینی از بسیاری نقاط منطقه‌ی ما؛ صف‌گیری‌ها و تقسیم منطقه و جهان مانند دوره‌ها‌ی پس از جنگ‌های جهانی اول و دوم و ترسیم نقشه‌ی جدید ژئواستراتژیک جهانی؛ قدرت‌یابی و تبدیل شدن مجدد تورکیه به یک بازی‌گر اصلی منطقه‌ای پس از میان‌پرده‌ای یک صد ساله؛ تهدیدهای مشترک و یک‌سانی که روسیه و تورکیه با آن مواجهند از جمله تلاش غرب برای محاصره کردن این دو در مرزهایشان با دولت‌های متخاصم و جنگ‌های نیابتی و در مورد روسیه گسترش بجای ناتو و انقلابات مترقی و مردمی مخملی - رنگی در قفقاز و بالکان و اوروپای شرقی؛ در مورد تورکیه دولتک‌های کورد در سوریه و عراق، روم قبرس، یونان، ارمنی، نئوناپلئونیسم فرانسه، ... ؛ موقعیت آوراسیایی روسیه و تورکیه؛ قرار گرفتنشان در مسیر جاده‌ی ابریشم قرون وسطی و خطوط انرژی گازی و نفتی معاصر؛ هم‌پوشانی منافع ملی هر دو دولت در جلوگیری از ورود آمریکا و فرانسه به قفقاز (البته به دلایل متفاوت برای هر کدام)؛ و ... است که این دو را تشویق و مجبور به جای گرفتن در یک جبهه می‌کند.

علاوه بر آن روسیه دیگر تورکیه را بر خلاف گذشته، تهدیدی حیاتی برای خود تلقی نمی‌کند. تا سال‌های جنگ جهانی اول، امپراتوری عثمانلی در مقابله با تلاش روسیه برای تجزیه‌ی او، به تحریک گروه‌های تورکیک داخل قلمروی روسیه‌ی تزاری برای استقلال و یا الحاق به خود می‌پرداخت (در آن دوره هنوز ایجاد یک ملت تورک فراگیر از همه‌ی گروه‌های تورکیک، احتمالی کاملا ممکن بود). اما اکنون با استقلال جمهوری‌های تورکیک آسیای میانه و پیشرفت نسبی روند ملت شونده‌گی مستقل گروه‌های تورکیک داخل فدراسیون روسیه (با تاسیس حکومت‌های محلی تورکیک بر روی کاغذ خودمختار در داخل فدراسیون روسیه) و بُعد جوغرافیایی آن‌ها و احترام تورکیه به اصل تمامیت ارضی کشورها و  ...،  تورکیه فعلا نیت و برنامه‌ و منفعتی در تحریک گروه‌های تورکیک داخل در فدراسیون روسیه ندارد (پ.س.: پس از تهاجم روسیه به اوکرایین، این وضعیت کاملا معکوس شده و منفعت درازمدت تورکیه در تحریک گروه‌های تورکیک داخل در فدراسیون روسیه برای کسب استقلالشان است. مئهران باهارلی). عضویت تورکیه در ناتو نیز، بر خلاف سال‌های جنگ سرد، تهدیدی برای روسیه نیست. زیرا عمل‌کرد آن بیشتر جلوگیری از عملیات و دخالت‌های نابجای ناتو در منطقه و جهان از درون است، تا تسهیل و تقویت آن‌ها.

و اما وضعیت ایران شباهتی به روسیه ندارد. دولت ایران کاملا بر این واقعیت واقف است که با غضب حاکمیت تورک (قاجار) بر سر کار آمده و «هویت ملی ایرانی» مودرن محصول یک مهندسی ملی استعماری غربی و تعریف شده بر اساس تورک‌ستیزی و ضرورت فارس‌سازی تورکان ساکن در ایران است، بنابراین «دولت ایران» و مفهوم «ملت ایران» هر دو دارای ماهیت ضد تورک هستند. در مورد روسیه همچو چیزهایی وجود ندارد. به همین سبب است که دولت ایران، بر خلاف روسیه، هرگز به بلوغ و عقلانیت سیاسی در ارتباط و تعامل با تورکان داخل مرزهای خود و جهان تورکیک نخواهد رسید. زیرا برای همچو چیزی، می‌بایست مقدمتا هویت و حقوق ملی تورک در ایران و منطقه را قبول کند. و این به معنای آن است که خود و فلسفه‌ی وجودی خود را نفی نماید؛ امری که هرگز متحقق نخواهد شد.

Tuesday, November 3, 2020

کارشناس حقوق و سیاست بین الملل اسرائیلی: آزربایجان در جنگ پیروز خواهد شد، تنها چند روز مانده است.

کارشناس حقوق و سیاست بین الملل اسرائیلی: آزربایجان در جنگ پیروز خواهد شد، تنها چند روز مانده است.

ترجمه از حمید دباغی


دوکتور مایکل فینکل کارشناس اسرائیلی، وکیل و متخصص حقوق بین الملل و دانشمند سیاست‌های بین المللی گفت: آزربایجان در واقع اکنون هم در جنگ برنده شده، فقط چند روز برای اعلان آن باقی مانده است.

در مورد صلح‌بانان

فینکل در مورد چشم‌انداز استقرار صلح‌بانان در منطقه‌ی درگیری ‌گفت حضور صلح‌بانان همیشه نمی‌تواند از بروز درگیری نظامی جلوگیری کند و اینکه اثربخشی صلح‌بانانی مانند کلاه آبی‌ها، نیروهای سازمان ملل متحد، روسیه و دیگران جای بحث دارد. در همين حال وی افزود نمونه‌هایی در تاريخ وجود دارد که درگيری‌هایی که مدت‌ها به طول انجاميد و جان‌های زيادی گرفت با کومک صلح‌بانان منجمد شده است.

وی تصریح کرد در حال حاضر ما شاهد دو موضع متضاد هستیم. نخست موضع آزربایجان که می‌خواهد ناگورنو قره باغ را به طور کامل آزاد کند، تمامیت ارضی خود را بازگرداند، و سرزمین‌هایی را که از منظر حقوق بین الملل قلمروی او محسوب می‌شوند بازپس گیرد. دیگری موضع ارمنستان که هر روز در حال از دست دادن جنگ و سرزمین‌های اشغالی است، و قطعا می‌خواهد با کومک صلح‌بانان روسی وضع موجود را حفظ و تحت کونترول نگهدارد. زیرا اگر صلح‌بانان امروز بیایند، ارمنستان قادر خواهد بود سرزمین‌های متصرف کرده‌ی بیشتری را -در مقایسه با فردا- نجات دهد. او توضیح داد ارمنستان هر روز سرزمین‌های تصرف کرده‌اش را از دست می‌دهد، به همین دلیل است که با چنین هیستری و اصراری می‌خواهد صلح‌بانان روسی وارد ناگورنو-قره باغ شوند.

وی افزود با وجود این واقعیت که جنگ یک تراژدی است و قربانیان وجود دارند، من هنوز هیچ پیش‌شرطی برای روانه شدن سراسیمه‌ی صلح‌بانان روسی به منطقه‌ی درگیری نمی‌بینم. به نظرم می‌رسد اگر قرار بود که این کار انجام شود، باید خیلی زودتر انجام می‌شد. وی اضافه کرد در حال حاضر می‌توانیم بگوییم که آزربایجان در واقع در جنگ برنده شده و تنها چند روز برای اعلان آن باقی مانده است.

در مورد تهدیدهای این جنگ

Sunday, November 1, 2020

ولی‌عهد محمدحسن میرزا قاجار به روایت خلیل پاشا قوت

 

ولی‌عهد محمدحسن میرزا قاجار به روایت خلیل پاشا قوُت


مئهران باهارلی


١-در این نوشته بخشی از خاطرات خلیل پاشا قوت در باره‌ی مناسبت ولی‌عهد محمدحسن میرزا قاجار در تبریز به نیروهای آزادی‌بخش عثمان‌لی را- از کتاب «بیتمه‌یه‌ن ساواش» (جنگ پایان ناپذیر) نقل کرده‌ام. آنچه خلیل پاشا در این بخش‌ها ذکر کرده است، تورکی‌گویی، تمجید از تورک‌ها، تقدیر از اوردوی آزادی‌بخش عثمان‌لی، ... با تورک‌گرایی ولی‌عهد محمدحسن میرزا و وابسته‌گی او به «اصل مظفری یک ملت-یک دولت بودن قاجار و عثمان‌لی» مطابق است.

خلیل پاشا در این سطور می‌‌گوید حکومت وقت قاجاری شامل دربار ولی‌عهد در تبریز، اوردوی عثمان‌لی در ایران را به عنوان خلاص‌کار و ناجی و مهمان خود می‌دید و این‌گونه نیز با آن رفتار می‌کرد. وی می‌گوید ولی‌عهد حسن میرزا علاقه و احترام فوق العاده‌ای به فرماندهان عثمان‌لی نشان می‌داد، از جمله خواستار آن شده بود که خلیل پاشا و دیگر مقامات ستاد اوردوی عثمان‌لی در تبریز مطلقا هر شب برای صرف شام با او به قصر ولی‌عهد بیایند. وی می‌گوید ولی‌عهد محمدحسن میرزا مانند تورک‌های عثمان‌لی عادت داشت غذا را با دو گیلاس راکی آغاز و با مشروبات دیگر ادامه دهد. 

خلیل پاشا روایتی را حین یکی از این شام‌ها ذکر می‌کند که در آن ولی‌عهد محمدحسن میرزا به خلیل پاشا به زبان تورکی می‌گوید شما همیشه راکی می‌خورید و بزن بهادر هستید، اما مردم ما تریاک می‌کشند و تنبل و بی‌حال هستند. خلیل پاشا پاسخ می‌دهد اگر فرق بین «تورک‌های عثمان‌لی» و «تورک‌های ایران» صرفا در کشیدن تریاک و خوردن راکی است، با توصیه‌ی شما به اتباع تحت حاکمیتان که به جای کشیدن تریاک، آن‌ها هم راکی بخورند، این مشکل یک‌بار و برای همیشه حل می‌شود. بنا به خلیل پاشا، ولی‌عهد محمدحسن میرزا این جواب را بسیار پسندید.

خلیل پاشا می‌گوید به هنگام ترک ایران، به سبب آنکه ولی‌عهد محمدحسن میرزا علاقه و صمیمیت فوق العاده‌ای به اوردوی عثمان‌لی و فرماندهان آن نشان داده بود، یک نشان عثمان‌لی درجه یک متعلق به خود را به ولی‌عهد محمدحسن میرزا هدیه و بر سینه‌ی او نصب کرد. ولی‌عهد محمدحسن میرزا نشان عثمان‌لی را با دستهایش لمس کرده چشمانش پراشک شد و برای مدتی بی حرکت در جای خود ماند. این نشان عثمان‌لی در آن دوره، به افسران عثمان‌لی که در جنگ‌ها رشادت‌ها نشان می‌دادند و به سبب وطن پرستی‌شان لایق آن می‌گشتند اعطا می‌شد و دست‌یابی به آن‌ها مساله‌ی آسانی نبود. در مقابل، ولی‌عهد محمدحسن میرزا نیز به خلیل پاشا یک نشان قاجاری که در میان آن تصویر احمدشاه وجود داشت اهدا نمود.

خلیل پاشا می‌گوید در نهایت به هنگام آغاز برای بازگشت از مسیر ایروان، توپ‌های عثمان‌لی و قاجاری به افتخار او بارها شلیک کردند. او سپس چنین ادامه می‌دهد: برای قرن‌ها فراموش نخواهد شد این صدایی بود که افسران جنگجوی دوره‌ی اخیر صدایی خوش‌تر از آن نشنیده بودند و نمی‌خواستند هم بشنوند. زیرا در صدای سلاح‌ها و توپ‌ها، ترانه‌های مبارزه‌ی شرافت‌مندانه‌ی ما، زیستن و یا کشته شدن ما وجود دارد....  


٢-محمدحسن میرزا قاجار تبریزی (١٨٩٩ تبریز - ١٩٤٢ لندن)، برادر و ولی‌عهد احمدشاه قاجار و آخرین ولی‌عهد دولت تورک قاجار به دلایل زیر یک شخصیت ملی تورک بشمار می‌رود:


-استقبال گرم از اوردوی متحد تورک بومی-عثمان‌لی آزادکننده‌ی تبریز و تورک‌ایلی در سال ١٩١٨،

-صدور دعوت‌نامه به همراه علی احسان پاشا خطاب به سران عشایر برای پیوستن آن‌ها با پیاده و سوار به جهاد اکبر اعلان شده توسط خلیفه‌ی عثمان‌لی و در صف اوردوی اسلام عثمان‌لی بر علیه نیروهای اشغال‌گر روسیه و انگلیس،

-حمایت از نیروها و تشکیلات ملی تورک «اتحاد و ترقی اسلام- اتحاد تورک» (جمشیدخان مجدالسلطنه)، «اتحاد» و «فرقه‌ی مجاهدین تورک» (حاجی بیگ بلوری)، «اتحاد اسلام» (علی هئیت)،...

-مخالفت با سیاست‌های ضد تورک و انگلیس پرستانه- داشناک‌گرایانه‌ی فرقه‌ی دموکرات آزربایجان و عبدالله بهرامی از رهبران ضد تورک، پان‌ایرانیست و تروریست آن فرقه،

-تبعید شدن به همراه دیگر رهبران ملی تورک و تورک‌گرا (حاجی بیگ میرزا آقا بلوری تبریزی، میرزا علی آقا هئیت تبریزی، میرزا باقر طلیعه تبریزی، ...) از طرف خیابانی و بهرامی از تبریز

-کومک به خانواده‌های قربانیان کشتار تورک‌ها توسط داشناک‌های ارمنی در نخجوان،

-تلاش برای انتزاع نخجوان از روسیه‌ی تزاری و الحاق آن به دولت قاجار

-مخالفت و مقاومت (به همراه «ملک سلطان خانم» دختر شاهزاده امامقلی میرزا و همسر جمشیدخان سوباتایلی افشار اورومی-مجدالسلطنه) با تسلط ارمنستان، روسیه و انگلستان بر دریاچه‌ی اورمیه

-مخالفت با مجازات ارمنیان بومی که در فاجعه‌ی تورک قیرقینی-جیلو اشتراک نداشتند،

-مخالفت با تاسیس غیر قانونی رژیم پهلوی

-مقاومت بر علیه سلطنت رضاشاه تا آخر عمر خود

.....

متن اصلی به تورکی:


Friday, October 30, 2020

ریشه‌های جنگ: هنگامی که ارمنستان با گردن کلفتی سخن گفت، آزربایجان دست به عمل زد

 

ریشه‌های جنگ:

هنگامی که ارمنستان با گردن کلفتی سخن گفت، آزربایجان دست به عمل زد

خانم کارلوتا گال، مدیر دفتر نیویورک تایمز در استانبول است و مسائل تورکیه را پوشش می‌دهد. وی قبلا پس‌لرزه‌های بهار عربی را از تونس، جنگ‌های کوسووا و صربستان را از بالکان‌ها، و مسائل افغانستان و پاکستان را پوشش داده است. 

(این مقاله در نشر کاغذی نیویورک تایمز ٢٨-اوکتوبر-٢٠٢٠ با نام متفاوت «کلمات آتشین، جنگ ارمنستان با آزربایجان را دوباره شعله‌ور می‌کند» چاپ شد)

ریشه‌های جنگ: هنگامی که ارمنستان با گردن کلفتی سخن گفت، آزربایجان دست به عمل زد


به قلم کارلوتا گال - Carlotta Gall

نیویورک تایمز، ٢٧ اوکتوبر ٢٠٢٠

عکس‌ها از ایوور پریکت -  Ivor Prickett

ترجمه از انگلیسی: حمید دباغی


ترتر، آزربایجان - برای سال‌ها رهبران آزربایجان و ارمنستان توافق کرده بودند که بحث در مورد استاتوی سرزمین مورد مناقشه‌ی قاراباغ کوهستانی را به تعویق بیندازند تا از ملتهب ساختن شور و احساسات جلوگیری کنند. اما بهار امسال، هنگامی که نخست‌‌وزیر پوپولیست ارمنستان به طور غیر قابل بحثی اعلام نمود که این منطقه ارمنستان است، این وضعیت ناگهان تغییر کرد. اظهارات نخست‌‌وزیر نیکول پاشینیان با نیروی انفجاری بر آزربایجانی‌ها [تورک‌ها]، که در دهه‌ی ١٩٩٠ جنگی تلخ و حل نشده با ارمنستان بر سر منطقه را باختند، فرود آمد. آنچه باعث خشمگین‌تر شدن بیشتر می‌شد این بود که اظهارات پاشینیان در شوشا -شهری که آزربایجانی‌ها [تورک‌ها] آن را پایتخت فرهنگی خود می‌دانند اما در قلمروی از دست رفته در حین جنگ قرار دارد- بیان شد. حیکمت حاجی‌یف، مشاور سیاست خارجی رئیس جمهور آزربایجان گفت: «آخرین میخ بر تابوت روند مذاکرات زمانی زده شد که پاشینیان اعلام کرد قاراباغ، ارمنستانی است».






Wednesday, October 28, 2020

جنایات و وحشی‌گری‌های قوای مسلحه‌ی مسیحی در اورمیه، شکم‌های دریده شده‌ی دختربچه‌ها، روده‌های بیرون ریخته، چشمان از حدقه در آمده، مغزهای پاشیده بر دیوار، کودکان زنده انداخته شده در آتش

 

جنایات و وحشی‌گری‌های قوای مسلحه‌ی مسیحی در اورمیه:

 

شکم‌های دریده شده‌ی دختربچه‌ها، روده‌های بیرون ریخته، چشمان از حدقه در آمده، مغزهای پاشیده بر دیوار، کودکان زنده انداخته شده در آتش، ....

 

مئهران باهارلی

در جنگ اخیر قاراباغ، ارتش تروریست ارمنستان حمله با سلاح‌های ممنوعه از جمله موشک‌های بالیستیک به شهرهای به دور از منطقه‌ی جنگی و افراد غیر نظامی را به عنوان یک تاکتیک نظامی بکار می‌برد[1]. این تاکتیک، یک جنایت جنگی است. سی سال قبل هنگام اشغال قاراباغ هم تروریست‌های ارمنی به دفعات از جمله در قتل عام خوجالی مرتکب جنایت جنگی کشتار غیر نظامیان شده بودند. اما این جنایات جنگی منحصر به جنگ‌های قاراباغ نیست. در طول یک قرن و نیم گذشته، تروریست‌های ارمنی و دولت ارمنستان همواره قتل عام و کشتار غیر نظامیان را به عنوان متود جنگی دلخواهشان بکار برده‌اند. بر اساس اسناد و مدارک و منابع قطعی موجود در سال‌های جنگ جهانی اول صرفا در آناتولی و قفقاز بین ٢ تا ٢،٥ میلیون تن تورک و عرب و یهودی و کورد و اقوام قفقازی به دست تروریست‌های کومیته ها و چته‌ها و نظامیان ارمنی و حامیان غربی آن‌ها روسیه و فرانسه و بریتانیا و ... قتل عام شده است[2].

تروریست‌ها و اشقیای ارمنی و آسوری، در سال‌های جنگ جهانی اول در غرب آزربایجان واقع در شمال غرب و غرب تورک‌نشین ایران (تورک‌ایلی) هم مرتکب جنایات جنگی بی شماری شده و به همراه حامیان‌شان ارتش‌های روسیه و بریتانیا و فرانسه و شرایط جنگی که به وجود آورده بودند (قحطی، بیماری‌های واگیردار، فروپاشاندن نظم اجتماعی و حاکمیت دولت و فعال شدن دسته‌جات تبه‌کار، .....) موجب کشته شدن و مرگ بیش از یک صد و چهل هزار تن غیر نظامی و بی دفاع شده‌اند[3]. اما در این باره بویژه در ایران اسناد و تحقیقات علمی چندانی منتشر نشده است. از دلائل این امر حاکمیت ناسیونالیسم فارسی ضد تورک بر دولت ایران از دوره‌ی مشروطیت - جنگ جهانی اول تاکنون، و حاکمیت جریان آزربایجان‌گرایی استالینیستی  از جنگ جهانی دوم بر اغلب فعالین سیاسی تورک در منطقه‌ی آزربایجان است. این دو، متحد ارمنیان و دارای تمایلات ضد تورک؛ و دومی مدافع منافع ملی روسیه هستند و در نتیجه وحشی‌گری‌ها و جنایات جنگی ارامنه و آسوری‌ها در سال‌های جنگ جهانی اول را از تاریخ‌نگاری‌شان بالکل حذف کرده و به جای آن روایتی جعلی مبنی بر هم‌زیستی مسالمت‌آمیز بین ارمنیان - آسوری‌ها و تورک‌ها در تاریخ معاصر، حتی با وارونه‌نمایی، کشتار و داستان قتل عام آسوری‌ها و ارمنی‌ها به دست تورک‌ها را آفریده و تبلیغ کرده‌اند.

در این نوشته بخش‌هایی از کتاب «مصیبت‌های آمبولانس فرانسوی در ایران» به قلم دوکتور پول کوژول (Paul Caujole)[4]، تالیف شده در سال ١٩٢٢ در باره‌ی وحشی‌گری‌ها و بی‌دادها و جنایات جنگی تروریست‌ها و اشقیای آسوری‌ و ارمنی بر علیه تورک‌ها در شهر اورمیه در ماه‌های فوریه - مارس سال ١٩١٨ را آورده‌ام. پول کوژول (١٨٧٨-١٩٦١) یک پزشک و سیاست‌مدار فرانسوی و مسئول آمبولانس جراحی فرانسه در قفقاز بود که حین جنگ جهانی اول در سال ١٩١٧ با رتبه‌ی سرهنگ دومی و در راس هئیتی چهار نفره از طرف ژنرال میخائیل پرئژئوالسکی (Mikhail Prejewalski) فرمانده‌ی اوردوی قفقاز روسیه که می‌خواست جبهه‌ی دومی بر علیه عثمانلی از اورمیه باز کند، از قفقاز به اورمیه منتقل شد. دوکتور پول کوژول در اورمیه از طرف لازاریست‌ها مورد استقبال قرار گرفت و بیمارستان فرانسه را تاسیس و اداره کرد (سپتامبر ١٩١٧- مارس ١٩١٨). هئیت و آمبولانس - بیمارستان فرانسوی، که نقش مهمی در تسليح و آموزش نظامی آسوری‌ها و ارمنی‌ها و تشکیل قوای مسلحه‌ی مسیحی داشت، از عاملین اصلی فاجعه‌ی تورک قیرقینی - جیلولوق و قتل عام و کشتار ١٤٠٠٠٠ تن تورک در غرب آزربایجان به سال‌های ١٩١٧-١٩١٨ شمرده می‌شود[5].

دوکتور کوژول در این بخش‌ها، صحنه‌هایی دهشت‌انگیز از جنایات تروریستها و اشقیای ارمنی و آسوری‌ و جنایات جنگی آن‌ها در حق مردم تورک اورمیه را توصیف می‌کند: شکم‌های دریده شده‌ی دختر بچه‌ها در حالیکه هنوز زنده بودند و رود‌ه‌های بیرون ریخته شده‌شان را در دست‌هایشان گرفته بودند، کودکانی که زنده زنده در آتش انداخته شده بودند و جیغ زنان برای بیرون کشیده شدن و نجاتشان التماس می‌کردند، چشم‌های از حدقه بیرون آمده توسط نیزه‌های توفنگ مسیحیان، جمجمه‌های متلاشی شده و مغزهای پاشیده بر دیوار، بومباران متوالی محلات تورک‌نشین، کشتار اهالی ناتوان و بی دفاع و غیر مسلح تورک در کوچه و بازار و روستاها، به آتش کشیدن محلات تورک، ... 

دوکتور کوژول می‌گوید بر خلاف مبارزین تورک‌ که در نبردها هرگز به زنان و کودکان دست نمی‌زدند، قوای مسیحی پست فطرتانی بودند که قتل عام غیر نظامیان و کشتار زنان و کودکان را به عادت و تاکتیک جنگی تبدیل کردند. وی به جنایت جنگی دیگری توسط اشقیای ارمنی، قتل و مثله کردن فرمانده‌ی قوای کازاک قاجاری در اورمیه اشتولدر و همسر و فرزند او هم اشاره کرده است. دوکتور کوژول در بخش پایانی اعتراف می‌کند فرانسویان باندهای اشقیاء ارمنی و آسوری را به منظور نبرد بر علیه تورک‌های عثمانلی مسلح کرده بودند. اما این باندهای تبهکار مسیحی که با غارت تورک‌ها در غرب تورک ایلی به نان و آبی رسیده و ثروتمند می‌شدند، اسلحه‌ی خود را صرفا برای قتل عام و کشتار اهالی تورک بی دفاع این منطقه بکار می‌بردند.....

در زیر ترجمه‌ی بخش‌های مربوطه از فرانسه به فارسی و تورکی توسط خود و در ادامه متن اصلی فرانسوی آن‌ها را آورده‌ام کلمات داخل [ ] از سوی اینجانب برای تسهیل درک مطلب اضافه شده‌اند.

پایان نوت مئهران باهارلی













Tuesday, October 27, 2020

Hadid supermodel kardeşleri Azerbaycan'ı destekledi سوپرمودلها خواهران حدید از آزربایجان حمایت کردند

Amerikalı – Filistinli - Hollandalı supermodeller Gigi ve Bella Hadid kardeşleri, Azerbaycan’ı kendi topraklarını Ermeni işgalinden kurtarmak için destekledi ve para bağışında bulundu.

 

آمئریکالی-فیلیسطین‌لی-هولاندلی سوپئرمودئل‌له‌ر جیجی و بئللا حدید باجی‌لاری آزه‌ربایجان‌ی اؤز توپراق‌لاری‌نی ائرمه‌نی ایشغالی‌ندان قورتارماق اوچون دسته‌ک‌له‌دی و پارا باغیشی‌ندا بولوندو

 

American Palestinian-Dutch sisters Gigi and Bella Hadid support and donate to Azerbaijan to liberate its territories from Armenian occupation

 الشقيقتان الأمريكيتان من أصول فلسطينية هولندية جيجي وبيلا حديد تدعمان وتتبرعان لأذربيجان لتحرير أراضيها من الاحتلال الأرمني

حمایت و کمک مالی سوپرمدل‌های آمریکایی-فلسطینی-هلندی، خواهران حدید (Gigi & Bella Hadid) از آزربایجان در آزادسازی اراضی اشغال شده‌اش توسط ارمنستان 

Les sœurs américano-palestiniennes Gigi et Bella Hadid soutiennent et font un don à l'Azerbaïdjan pour libérer ses territoires de l'occupation arménienne